Close

De lifestyle die Trump heet

23 september 2020 07:09 / Michiel Vos
W Wat Donald Trump ook zegt, voor zijn aanhangers maakt het helemaal niet uit , ziet Amerika-kenner Michiel Vos. Het gaat ze niet om wat hij bereikt, maar om wat hij symboliseert.

Afgelopen week deed ik samen met Charles Groenhuijsen een dubbelinterview voor de Belgische krant De Morgen. We zitten zo’n vijftig dagen voor de verkiezingen en we hebben het over… de verkiezingen. What else, vraag je je af, maar het onderwerp blijkt al gauw maar over één helft van die verkiezingen te gaan. Want hoewel Charles en ik ons braaf en gestaag door alle vragen van onze Belgische ondervrager heenwerken, drijven we als vanzelf één kant op: vragen over Trump, nog eens Trump, meer Trump, en dan één keertje Biden, en dan weer terug naar Trump. Na een kwartier, half uur komen we er beiden achter: het gaat deze verkiezingen weer ouderwets over Trump. Biden als zijn uitdager komt er eigenlijk nauwelijks aan te pas.

En zo ziet het er in de aanloop van 2020 weer zo uit als in 2016: it’s all Trump, all the time. Joe Biden nu, net als Hillary Clinton toen, moet vechten tegen de stroom nieuws die vanuit Trump zelf, of Kamp Trump, over de media wordt uitgestort. Elke dag, elk uur heeft Team Trump het initiatief. Elke uitdager van een zittend president heeft een 'aandachts-nadeel' en natuurlijk is dat nadeel groter vanwege corona (en de dus grotendeels afwezige campagne), maar ook in dat licht is het verschil nog opvallend groot. Uncle Joe voert een schaduwgevecht.

Hij zegt iets controversieels en dan volgt het gebruikelijke rondje langs de velden

En dus domineren ook deze verkiezing de uitspraken - of zo je wilt: de marketing - van Trump iedere dag het nieuws. Vorige week zei hij bijvoorbeeld dat als je kijkt naar de coronacijfers in Amerika, het land het eigenlijk 'heel goed' doet. Zeker, zo voegt hij eraan toe als je uit die Amerikaanse kaart van coronagevallen de Democratische staten, ‘de blue states weghaalt. Dan zijn de cijfers - we zijn inmiddels de 200.000 doden voorbij - helemaal te gek! 

En dan volgt het gebruikelijk rondje langs de velden:  eerst de uitspraak, dan de verontwaardiging: Trump wil af van de niet op hem stemmende Democratische staten, Trump denkt niet in United States, maar alleen maar in red en blue states, en vervolgens Trump-kiezers die zeggen: zie je wel, de media is altijd tegen de man. En dan is het tijd voor de volgende uitspraak van Trump en begint de hele carrousel weer opnieuw. Met zijn besluit om vrijwel direct een conservatieve vervanger voor de dit weekend overleden progressieve opperrechter Ruth Bader Ginsburg voor te dragen bijvoorbeeld, terwijl zijn partij in 2016 in het omgekeerde scenario de boel traineerde.

Trump is een 'vehikel voor zelf-expressie'

En dan kunnen wij hier vinden dat dat allemaal wat ver gaat, maar wat zou het? Trump is niet primair een politicus of president, vergeet de politieke lading van wat hij doet en waarvoor hij staat. "Trump is niet zozeer een kandidaat. Hij is een lifestyle keuze", staat er te lezen in een artikel van de Amerikaanse nieuwssite Axios. Trump is niet zozeer staatshoofd (zoals onze koning) of hoofd dossiervoerder (zoals onze Rutte), maar veel meer een cultureel-politiek 'vehikel voor zelf -expressie'. Ik hoor het keer op keer van Trump-aanhangers: het gaat ze niet om een lijstje met 'zaken die hij voor elkaar moet krijgen', het gaat om wie hij is, wat hij symboliseert: een continu opgestoken middelvinger richting de grote overheid, de grote media, de grote bedrijven, eigenlijk alles wat groot is.

Ik zal nooit vergeten dat op mijn eerste Trump rally in New Hampshire in de aanloop van 2016 een oudere vrouw op mij afkwam, toen ik te midden van duizenden Trump-fans achterin een zaal stond te wachten op toen nog kandidaat Trump: "Wij," zei ze tegen me, "zijn de kudde, de schapen. Wij hebben geen macht, wij zitten niet aan de grote-mensen-tafel, wij zitten aan de kip-met-appelmoes-tafel. Wij geven geen geld aan politici, wij hebben geen werk in New York City, wij hebben geen connecties. We are the sheep. Maar hij, hij is onze herdershond." 

Hij beschermt 'ons' tegen alle machtigen der aarde die ons machteloos hebben gemaakt: de media, de bankiers op Wall Street, de ambtenaren in Washington en de celebs in Hollywood. Zij zijn machtig, wij niet, en daarom hebben wij onze eigen machtige persoon in die piste nodig. Hij staat voor ons. Of, zoals een grote vrouw in een aftands wit onderhemdje, een dik jaar later tijdens een rally ter gelegenheid van de eerste honderd dagen met Trump aan het roer het samenvatte: "He may be an asshole, but he’s our asshole."

In een normale verkiezing (maar wat is nog normaal in Amerika deze dagen?) wordt een zittend president  onder andere beoordeeld op wat hij bereikt heeft. Dat is dus dit jaar anders: Trump’s aantrekkingskracht is niet zozeer dat lijstje van belastingverlaging, een begin (hoe klein ook) van de muur, of conservatieve rechters die hij heeft benoemd, maar veel meer het simpele feit dat hij zegt wat zijn kiezers "voelen, maar niet kunnen zeggen op het werk of in gemixt gezelschap". En dus wordt in het artikel terecht opgemerkt, als je als Trump-kiezer een ander met een MAGA-petje tegenkomt, is er kameraadschap: ‘Hey, we hebben iets gemeen.’

Toch maar weer eens even op zoek naar het geheim van Trump. Had hij het niet ooit al eens, heel lang geleden opgeschreven? Had hij niet al ooit eens een kookboekje met zijn beste recepten geschreven waarin alles stond te lezen wat ons te wachten stond? Ja natuurlijk! Het heet de The Art of the Deal en daar staat het allemaal in – de ultieme gids in begrip van het fenomeen Trump. Eén quote:

"De manier via welke ik mezelf promoot is bravado. Ik bespeel de fanatsieën van mensen. Mensen kunnen dan niet altijd groots denken, maar ze kunnen erg opgewonden worden van degenen die dat wel doen. Mensen geloven in het grootste, het beste en het meest spectaculaire."

Dat was Trump in zijn boek en het is Trump nu in zijn campagne.

En Biden? Who is Biden?

Michiel Vos

LEES MEER OVER