Close

Met de blik van een buitenstaander

07 oktober 2020 12:10 / Michiel Vos
M Met de afstand van een immigrant kun je de VS extra goed beschouwen, vindt Amerika-kenner Michiel Vos van zijn aangenomen thuisland. Maar is dat wel echt zo?

“Wees niet bang voor Covid. Ik voel me beter dan 20 jaar geleden” tweette Donald Trump. En, zei hij, als jullie leider moest ik wel voorop lopen, ik wist dat het gevaarlijk was, maar ik deed het toch. En hop, nu fluks terug aan het werk.

Het is Trump ten voeten uit - he is back! En dus geldt: America = back! En toch… het vertrouwd rechtse Drudge Report opent met een korte video van 'onze leider’ die op het balkon staat, zonder masker, en die moeilijk lijkt te ademen. Is hij nou helemaal terug, of toch niet?

Drudge is altijd mijn toegang tot de netherregions van wat George W. Bush in de begindagen van het web nog the internets noemde. Daar zie ik de onderstromen in mijn land van keuze. Want ik koos immers om Amerikaan te worden, ben er niet simpelweg geboren. En dus denk ik altijd maar dat ik toch maar mooi als immigrant meer houd van dit idiote land dan, zeg, Sean Hannity, de oerconservatieve en permanent angry Fox News host: hij had geen keus.

Dit onderscheid is normaal niet belangrijk, maar wel in deze weken, want dan kan de buitenstaander net iets beter vanaf een afstandje bezien wat er in godsnaam allemaal in de hand is in Amerika, een kleine maand voor de verkiezingen op 3 november. De president met corona in het ziekenhuis, een virus dat hij maandenlang heeft ontkend, belachelijk heeft gemaakt en voorzien heeft van slechte bijnamen. Mijn favoriet: de KungFlu.

Together? Nee joh, het is een boodschap: to get her

De onderstromen in je land van keuze, kun je aflezen aan het aantal complottheorieën dat meteen, maar dan ook echt meteen, de kop opsteekt. Een kleine greep uit de theorieën: Donald Trump pretendeert de ziekte te hebben, zodat hij snel een miraculeus herstel kan gebruiken voor de claim dat het virus niks voorstelt. Of: Trump probeert de aandacht af te leiden van zijn belastingbetalingen (of het gebrek daaraan).

Maar zoals The Guardian schreef: “De grand prize voor meest losgeslagen theorie gaat naar QAnon volgers: Covid-19 is een hoax ontworpen om aandacht af te wenden van een Satan-aanbiddende pedofilie-groep, geleid door Hillary Clinton en liberale elites.” Trump zou doen alsof hij Covid-19 had, als onderdeel van een plan om Clinton te arresteren. Het bewijs? Trump’s tweet zijn eerste dag in het ziekenhuis, waarmee hij de natie bijna ouderwets de moed inspreekt en een boodschap aan zijn volgers meegeeft: “We will get through this TOGETHER!” Als je dat laatste woord van wat spaties voorziet, krijg je TO GET HER. We pakken haar, Hillary. Dat is ‘m, het nieuwste complot in een lange rij. Met het coronavirus belandde ook de waarheid in het ziekenhuis.

Terwijl Trump in het ziekenhuis wel of niet aan de beademing lag, daar wilde vooral niemand duidelijk over zijn, bracht een parade van pick-uptrucks met enorme TRUMP-vlaggen een eerbetoon aan de president. Niet ergens op het platteland, maar midden op Manhattan, waar de stoet over Fifth Avenue aan de Trump Tower voorbijtrok. Aan de kapsels en gebleekte spijkerbroeken van de deelnemers te zien, kwamen ze niet uit New York, maar van voorbij de Hudson, de rivier die New York scheidt van wat Sarah Palin ooit tot 'real America' uitriep, Trumpcountry.

En dan is er mijn New Yorkse bovenbuurvrouw Mary, die al maanden - nee, jaren - klaagt over het gebrek aan fatsoen en nederigheid van de president. Nu valt ze weer over zijn dog whistles, de niet al te subtiele uitnodigingen aan extreem rechts: in dit geval de Proud Boys, een neofascistische club die vier jaar geleden werd opgericht als protest tegen het feminisme, en nu tijdens het eerste presidentiële debat bepaald niet veroordeeld werd door de leader of the free world. “This is not who we are,” zei mijn buuf al in de afgelopen jaren, wanneer ze mij met rolkoffer richting vliegveld zag vertrekken. “Zeg de Europeanen dat dit niet is wie wij zijn.”

'You'll find more truth the lower you go'

En dan is er altijd die andere buurman die zegt: jullie zijn allemaal zeurpieten, Trump equals America. Dat valt niet te ontkennen. Een deel (en we weten niet hoe groot dat deel is, daar komen we achter op 3 november) van Amerika - een deel dat we voor 2016 niet vaak zagen en dat meestal niet aan de winnende kant van het politieke gevecht zat in dit land - vindt het allemaal prima wat Trump doet, dog whistles en al.

En dus kijk ik, als buitenlander ingeklemd tussen mijn Amerikaanse buren, naar Hollywood voor de beste duiding van Amerika, een scène uit een film die iets heel wezenlijks uitlegt over het land: 'You'll find more truth the lower you go.' Het komt uit de film Chaplin van Richard Attenborough, met in de hoofdrol Robert Downey jr. als Charlie Chaplin en Kevin Kline als de oude Hollywoodster Douglas Fairbanks. Ze rijden te paard langs wat dan nog het Hollywoodland-sign is, en Fairbanks zegt tegen de van oorsprong Engelse Chaplin dat Amerika niet zo vriendelijk is als het lijkt.

De FBI is langs geweest bij Douglas Fairbanks om te kijken of zijn vriend Charlie Chaplin wellicht lid is van de Communistische Partij, zo vertelt hij aan Chaplin.

“Ik maak me zorgen om je - kijk uit,” zegt Fairbanks.

“Waar moet ik voor uitkijken?” vraagt Chaplin.

“Je bent een buitenlander, je bent nog steeds een outsider. Je hebt dit land nooit begrepen.”

“Het is aan de basis een goed land, Doug,” antwoordt Chaplin snel, terwijl hij een sigaret opsteekt.

"Nee", zo corrigeert Fairbanks de riant in de top van de Amerikaanse samenleving levende Chaplin, “Het is een goed land aan de top! Aan de basis, dat is waar je ziet waar we bang voor zijn,” legt hij fijntjes uit.

Angst voor de toekomst, kosmopolitisme, internationale cultuur en immigratie leidde tot boosheid en tot Trump’s overwinning in 2016. De scène zet mooi het naïeve geloof in Amerika van de buitenstaander tegenover het onder de grond welig tierende ongenoegen bij de gemiddelde Amerikaan, in dit ongelijke en oneerlijke land.

Michiel Vos