Close

Uitslag verkiezingen VS vandaag officieel: zo geven kiesmannen de doorslag

14 december 2020 10:12 / Nieuws
Een Biden-aanhanger in Boston viert feest.
Een Biden-aanhanger in Boston viert feest.
H Hoe hard president Trump ook schreeuwt dat hij gewonnen heeft, vandaag wordt de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen officieel vastgelegd, in het voordeel van Democraat Joe Biden. Het kiescollege komt straks bijeen en correspondent Erik Mouthaan legt uit hoe de 538 kiesmannen de doorslag geven.

Dit zijn dus die kiesmannen waar we al zo lang over horen?

Inderdaad! In elke Amerikaanse staat zijn apart verkiezingen gehouden. Alle stemmen zijn geteld en indien nodig herteld. Er was een tijd gelegenheid om de aanslag aan te vechten, en uiteindelijk hebben de staten een voor een de uitslag 'gecertificeerd'.

Maar Amerikanen kiezen op 'getrapte wijze'. Dat houdt in dat tussen hun stem en de uitslag een groep kiesmannen zit. Hoe meer inwoners een staat heeft, hoe meer van die kiesmannen. Dat zijn om precies te zijn net zoveel kiesmannen als zo'n staat afgevaardigden en senatoren in het Congres heeft.

Oké, en die komen nu bij elkaar? Wat gaan ze dan doen?

Nou, ze komen per staat bijeen, meestal in het gebouw van het parlement van die staat. Dan volgt een ceremonie, soms compleet met erewacht en verzegelde documenten. In de staten waar Biden won, zijn alle kiesmannen Democraten. In de staten waar Trump won, zijn ze Republikeinen. Hun namen komen in de geschiedenisboeken.

Op het eind van de dag wordt dan van alle staten de uitslag van kiesmannen opgeteld. Deze uitslagen worden vervolgens doorgegeven aan het Congres in Washington DC.

Hoe word je eigenlijk kiesman? En zijn er ook kiesvrouwen?

Jazeker. In de VS heten deze mensen 'electors' dus de term heeft geen geslacht. De winnende partij mag de kiesmannen voordragen, meestal wordt hier intern in de partij over gestemd. Omdat het een erebaantje is, nou ja, vrijwilligerswerk, gaat de eer meestal naar lokale bestuurders of mensen die al lang meelopen in de partij.

Wat als zo'n kiespersoon op iemand anders wil stemmen dan de winnaar?

In de meeste staten is dat nadrukkelijk verboden. Vier jaar geleden besloten twee kiesmannen dat ze geen stem wilden geven aan Donald Trump, de winnaar van toen. Dus terwijl hij destijds genoeg staten won om 306 kiesmannen op zijn naam te schrijven, heeft hij officieel er maar 304 in de boeken staan.

Het hooggerechtshof heeft inmiddels korte metten gemaakt met deze zogenoemde onbetrouwbare kiesmannen. De verwachting is daarom dat iedereen zich dit jaar houdt aan de uitslag in zijn of haar staat.

Als de kiesmannen hun ding hebben gedaan, is het dan voorbij? Of zal Trump nog door blijven knokken?

Het lijkt erop dat hij zijn verlies nooit toe zal geven. Trump en zijn aanhangers hebben ook alweer een volgende deadline gevonden. Op 6 januari wordt de uitslag van de vergadering van al die kiesmannen hardop voorgelezen in de Senaat, en komt het daarmee ook zwart op wit in de 'handelingen' van het parlement.

Volgens sommige experts is dat pas het moment dat de uitslag officieel is. Het voorlezen gebeurt door de zittende vicepresident, Mike Pence. Er is grote druk op Pence vanuit rechts van mensen die willen dat hij dit niet doet.

Toch denk ik dat je zult zien dat veel Republikeinse parlementsleden die tot nog toe Trump zijn zin gaven, na vandaag zullen zeggen: het kiescollege heeft gesproken, Biden wordt president.

RTL Nieuws