Close

Let’s talk about geen seks, baby

02 januari 2021 08:01 / Seksualiteit
O Over seks wordt vaak geroepen dat ‘iedereen het doet’. Klopt helemaal niks van. Wij spreken met vier mensen die géén actief seksleven hebben, over hoe het is om qua bedpartners aan de zijlijn te staan.

Je kan haast geen serie of film kijken waar het niet in meer of mindere mate aan bod komt: S.E.K.S. Ook in geschreven media staat vaak zwart op wit dat rollebollen ‘nou eenmaal onderdeel is van het volwassen leven’. En vanwege marketingregel numero uno: sex sells, zitten veel reclamespotjes er vol mee. En dan hebben we de gesprekken - en de grappen - onder vrienden nog geeneens genoemd. Als je zelf regelmatig van bil gaat, dan valt het je misschien niet eens zo op. Maar voor mensen zonder actief seksleven kan het pijnlijk zijn om steeds geconfronteerd te worden met iets wat (om welke reden dan ook) geen onderdeel is van hun leven. Niet iedereen kan of wil meedoen aan dirty talk. Daar weten deze vier mensen alles van:

Wie hebben wij gesproken:

Als je zelf een gemiddeld of hoog libido hebt, dan is het je misschien niet voor te stellen dat niet iedereen het doet, of er überhaupt naar verlangt. Maar voor Rosan van der Zee (24) is seks als boodschappen doen: niet iets om bang voor te zijn, maar ook niet iets waar zij zelf plezier uit haalt. De reacties die ze hoort als ze vertelt dat zij geen seksuele verlangens heeft, zijn vaak niet bepaald mild. “Ik hoor vaak genoeg ‘je moet gewoon een goede beurt krijgen’, zo voel je je al snel een alien.”  Ondertussen heeft Rosan omarmd dat ze, in ieder geval in deze fase van haar leven, aseksueel of demiseksueel is. (Het verschil daartussen is dat mensen die demiseksueel zijn wel iets van verlangen naar seks met anderen ervaren, maar voor beide geaardheden geldt dat je drive om met een ander in bed te duiken op een laag pitje staat, als het vlammetje überhaupt brand.)

Voor Milou* (36), die sinds veertien jaar geen actief seksleven meer heeft, is dit geen bewuste keuze. Heel frustrerend, vindt ze: “Het is al heel moeilijk om iets te missen waar je wel naar verlangt, maar de reacties van anderen maken het nóg erger. Mensen denken ‘wat is nou je probleem?’ en gaan er vanuit dat je wel een kritische, preutse trut moet zijn.”

Ook Wouter Springer (35) ergert zich aan reacties die hij krijgt op het feit dat hij niet snel met iemand het bed in duikt. “Natuurlijk is er nu meer aandacht voor thema’s als huidhonger. Maar er wordt vaak lacherig gedaan over geen tot weinig seks hebben. Dit maakt de schaamte alleen maar groter, en zo kruip je nog meer in je schulp”, merkt Wouter. Hij heeft ondertussen zo’n twee jaar geen seks meer. “Ik wil gewoon het bed niet delen met iemand als ik hem niet leuk vind. Dit wordt in de gay scene, waar een snelle wip soms het doel lijkt, vaak als iets raars gezien.”

Bilal* (29), die buiten betaalde seks nooit heeft ervaren hoe het is om met iemand de liefde te bedrijven, geeft aan dat hij zich niet begrepen voelt. “Voor veel mensen lijkt huisje-boompje-beestje en het leven met een partner waar je eventueel kinderen mee krijgt de standaard. Maar ik ben bijna dertig en heb haast geen ervaring met seks”, vertelt Bilal. “En daar kijken mensen wel raar van op.”

En dit is waar zij tegenaan lopen:

‘Maar waarom dan niet?’

Bewust of onbewust: we maken als samenleving zoiets privé's als seksuele oriëntatie, identiteit én activiteit een Heel Groot Ding. We vinden het zó belangrijk met wie een ander een beschuitje eet, dat als je afwijkt van de norm je daarvooruit de kastmoet komen. Ook mensen zonder actief seksleven lopen er tegenaan dat ze daar vaak vragen over krijgen, en hun positie moeten verdedigen. Maar meestal is de situatie complex. “Een cocktail aan ingrediënten”, noemt Wouter de omstandigheden die voor hem leidden tot gebrek aan seks.

“Voor mij is seks iets kwetsbaars en van mezelf. Ik ben vroeger misbruikt, dus het kan dat ik het daarom moeilijk vind om het met zomaar iemand te doen”, vertelt Wouter. “Soms houden mensen te weinig rekening met andermans littekens. Maar mijn trauma zit niet zo zeer mijzelf in de weg, het schrikt vooral anderen af. Die zien mij als slachtoffer of associëren mij met een doemscenario en beantwoorden soms mijn berichten niet meer als ik open ben over mijn verleden.”

Maar wat de reden ook is, Wouter vindt geen partner die met hem op één lijn zit. “Ik zie vaak van mijlenver al dat het niet gaat werken, want ik kan niet goed tegen oppervlakkigheid.” Het resultaat is dat hij zich nu meer op zichzelf richt. Hoe hij zich hierover voelt? “Het is een beetje een wipwap, soms ben ik tevreden zonder seksleven. Zonder energie te verspillen aan daten, hou ik veel tijd over voor het ontwikkelen van mijn creativiteit. Maar soms smácht ik ernaar”, geeft Wouter aan.

'Soms voelt het alsof ik me er maar beter mee kan verzoenen dat het nooit gaat gebeuren'

Dat Bilals seksleven niet met een vliegende start begon, kwam mede door zijn geloof. “Ik ben islamitisch opgevoed, en seks voor het huwelijk is taboe.” Maar toen hij zich steeds minder met het geloof bezig ging houden, kwamen er alsnog géén zwoele vrijpartijen in zijn leven. “Ik heb ook wel op datingsites gezeten, maar mede vanwege mijn handicap geven mensen mij geen kans”, vertelt Bilal. “Mijn ene oog is kleiner dan het andere oog, maar ik heb, denk ik, een prima persoonlijkheid. Ik ben autistisch, maar ik ben veel meer dan dat. Ik ben juist een romanticus en ben creatief genoeg om leuke dingen te bedenken.” Als hij eenmaal in gesprek zou komen met vrouwen, dan denkt Bilal dat het balletje wel zou gaan rollen. “Al voelt het soms ook alsof ik me beter kan verzoenen met het idee dat het nooit gaat gebeuren.”

Milou heeft een tijd terug wel twee vriendjes van elk twee jaar gehad, maar haar seksleven staat nu veertien jaar on hold. Al is de behoefte naar seks met een ander er zeker wel. “Ik kan die seksuele energie niet goed uiten, en dat is héél frustrerend. Het voelt alsof ik geen kant op kan.” Milou heeft vriendinnen die ook al langere tijd geen seks hebben gehad, maar toch vindt ze niet altijd begrip over hoe hoog het haar zit. “Een vriendin zegt vaak dat bij haar het verlangen langzaam wegebt, maar bij mij verdwijnt het totaal niet”, vertelt Milou. “Ik wil gewoon niet zomaar met een man het bed in duiken, want als ik die connectie niet voel, dan houdt het voor mij op. Het is heus niet zo dat ik alleen maar seks wil hebben met iemand als ik in een relatie zit, maar ik kán me gewoon niet tot iemand aangetrokken voelen, ook niet voor los contact, als ik diegene niet heel leuk vindt.

Het is dan ook niet het gebrek aan aandacht, maar meer de vorm van aandacht, die haar weerhoudt van het ontwikkelen van een fijn seksleven. “Ik krijg vaak genoeg berichtjes. Bijvoorbeeld van kennissen die weten dat ik lang niet aan de man ben, dat ze ‘mij wel zouden doen’. Als ik hun vriendelijk bedank, dan worden ze heel kwaad. Alsof ik blij mag zijn dat zij me van mijn probleem willen afhelpen. Maar deze kennissen zitten zelf vrijwel altijd al in een relatie of zijn veel ouder dan ik. Ik ben zoek bent naar iemand met wie ik een connectie heb, dus wat zij mij bieden is helemaal geen oplossing.”

Ook Rosan hoort best vaak dat mensen haar ‘sexy’ noemen. Ondanks dat zij zelf mensen prachtig kan vinden, is iemand op die manier begeerlijk vinden iets waar zij zelf nauwelijks mee bezig is. Rosan kwam er al vroeg achter dat ze niet in het standaard hetero-hokje paste. “Terwijl mijn zus al vriendjes kreeg, en vriendinnen fantaseerden over hun eerste keer, dacht ik heel lang: het moet nog komen”, vertelt ze. “Op een gegeven moment wilde ik wel mentale intimiteit, maar het verlangen naar fysieke intimiteit bleef weg.”

Haar zoektocht naar haar seksualiteit was niet straight forward. Op de middelbare school is ze, inclusief facebookpost, uit de kast gekomen als lesbisch. Waarna ze een paar jaar later tóch een relatie kreeg met een jongen. “Ik ben er inmiddels wel achter dat voor mij seksualiteit niet samengaat met strikte labels, want zoiets kan altijd weer verschuiven, maar wél merk ik dat ik me nu erg herken in de omschrijving van aseksualiteit.”

'Ik weet niet eens hoe het is om iemand te zoenen om wie ik geef'

Toen ze met haar ex-vriend samen was, hadden ze wel seks. “Ik werd daar zelf niet warm of koud van, maar wilde hem graag pleasen. Nu weet ik dat de essentie van seks is dat het van beide kanten moet komen.” Net als Wouter, heeft Rosan in haar verleden een seksueel traumatische gebeurtenis meegemaakt. Zij is op haar twaalfde verkracht. “Heel lang dacht ik dat ik daarom niet open stond voor seks. Maar ik ben ondertussen twaalf jaar en veel therapie verder. Ik heb het idee dat ik mijn trauma heb verwerkt, maar deze verwerking heeft niet gezorgd voor een hoger libido”, vertelt Rosan. “Vroeger zag ik een aanwijsbare reden voor mijn gebrek aan seksuele verlangens, maar nu zie ik aseksueel zijn als onderdeel van wie ik ben.” En waar Rosan’s gevoel over seks ook vandaan komt, en of ze nou een relatie met een man of vrouw wil, ze is op dit moment op zoek naar de mentale connectie, en niet naar seksueel contact.

Can’t relate

“Ik weet niet eens hoe het is om iemand te zoenen om wie ik geef”, laat Bilal weten. “Omdat het zó pijnlijk voor mij is dat de media veel om relaties en seks draait, ga ik bepaalde programma's uit de weg. First dates kan ik niet eens kijken, want dat vind ik te confronterend.” Over een ander datingprogramma is Bilal ook niet te spreken “Voor The datables heb ik me al meerdere malen opgegeven, maar ik word elke keer teruggebeld dat ik het niet ben geworden. Ze zien mij als een nummertje. Een nummertje dat net niet gehandicapt genoeg is voor goede kijkcijfers. Zo voelt het althans.”

Ook voor Milou geldt dat ze naar veel media niet met een positieve blik kijkt. “Op bijna elk blad in het rekje in de supermarkt staat wel ergens seks in hoofdletters. Eén keer las ik, ik denk in de Viva: ‘Als je single bent moet je wel een fuckbuddy hebben, want anders krijg je spinnenwebben down there’. Dit vond ik zo’n nare beeldspraak dat ik het tien jaar later nog weet. En bijvoorbeeld programma’s waarin mensen veertig dagen zonder seks proberen te leven. Dat zoiets als een uitdaging wordt gepresenteerd, dat doet voor mij pijn, elke keer weer”, reflecteert ze. "Ik loop hier al veertien jaar mee rond."

“Vanuit de media krijg je vaak het idee dat seks de essentie van het leven is”, aldus Rosan. “Programma’s als Temptation Island, daar word ik soms strontziek van. Als je mij een keertje mee zou laten doen, dan word ik de beste, en saaiste kandidaat ooit”, lacht ze. Ze herkent zichzelf niet in de meeste films en televisieprogramma’s. “Ik denk nou eenmaal nooit: die piemel moet ik in mij hebben; ik zie het als een plassend bevruchtingsorgaan.” Natuurlijk mogen dit soort programma’s bestaan, maar het is fijn als er ook aandacht is voor de andere kant van het verhaal. Want niet iedereen kan zich inleven in een leven vol seks. “Als mensen denken aan iemand die geen seks heeft, dan zien ze vooral iemand voor zich die ‘niemand kan krijgen’. Nu wil ik geen veren in m’n eigen reet steken, maar ik zie er gewoon verzorgd uit.” Rosan is model, dus weet in die zin zeker dat ze niet lelijk wordt gevonden. En in die shoots is ze zeker niet preuts. “Ik zou geen problemen hebben met naakt over straat lopen, want voor mij is een lichaam gewoon een lichaam. En als ik in lingerie sta, dan zie ik dat niet als een sexy shoot. Ik wil juist laten zien dat ik gewoon in mijn ondergoed kan staan, zonder de intentie om lust op te wekken. Maar als iemand er die invulling aan wil geven, dan is dat verder ook prima.”

Ongevraagd advies

Als Wouter bij anderen aankaart dat hij ermee zit dat hij partnerloos is, en daardoor dus ook seksuele intimiteit mist, dan krijgt hij niet altijd de gewenste reactie. “Je krijgt vaak holle uitspraken van anderen als ‘het komt allemaal goed’, ‘op ieder potje past een dekseltje’. Natuurlijk is dit advies goed bedoeld. Maar soms voelt het ook als ontkennen van het probleem”, vindt hij. “Of mensen komen met oplossingen: ‘Ga een keertje met mij de kroeg in en we vinden een man voor je!’ Dat voelt als bagatelliseren en relativeren van pijn en verdriet. Soms is het beter om gewoon te erkennen dat iemand ergens mee zit.” Want als Wouter uitgaat dan is het niet zijn intentie om een one night stand te scoren, dus wat voor zijn vrienden misschien een oplossing is, is dat niet voor hem.

'Dan hoor je: 'Je moet niet zo moeilijk doen''

Ook Milou stuit vaak genoeg op onbegrip. “Ik zie het als een kwestie van pech hebben, maar heb het gevoel dat anderen het mijn eigen schuld vinden. Dan hoor je: ‘Je moet niet zo moeilijk doen en je over die drempel heen zetten’.” Als Milou open is naar anderen, dan krijgt ze vaak terug dat ze het misschien niet goed genoeg probeert, terwijl ze heus wel actief is geweest op datingsites. “En als ik elke keer dat iemand mij aanraadde om een vibrator te kopen er eentje had aangeschaft, dan had ik nu een hele winkel vol van die dingen”, vertelt ze lacherig, maar duidelijk aangedaan. “Mensen die dat zeggen, snappen het niet.” Want 1) ze heeft niet onder een steen gelegen en weet heus wel dat masturbatie mogelijk is en 2) seks met een mens is niet hetzelfde als met een trillend siliconen ding. Niet als je intimiteit met een bedpartner mist. 

Eigenwaarde

Wat ze alle vier gemeen hebben, is niet alleen het gebrek aan seks, maar ook de lange struggle met hun zelfbeeld. Bilal heeft zich er ondertussen bij neergelegd dat een relatie er in ieder geval voor nu niet in zit, en zoekt liefde op andere manieren. Zo is hij vrijwilliger is een kattenasiel. “Als je katten lief behandeld, dan waarderen ze je, ongeacht wie je bent. Al sta ik altijd open voor menselijk contact, ook vriendschappelijk”, benadrukt Bilal. Voor Wouter voelt dit als een tijdelijke fase. “Mede door therapie worstel ik op dit moment niet meer zo met mijn zelfbeeld. Ik heb geleerd dat als je op de bodem zit, je alleen maar weer omhoog kan komen. Nu we midden in een pandemie, zitten gaat daten moeilijk, maar als corona voorbij is dan zien we wel weer of ik iemand kan vinden.” 

'Ik weet nu dat ik niet minder mens ben, dat ik niet minder goed lief kan hebben'

Milou dacht langere tijd dat er iets mis met haar was. “Ik leer nu, mede van mijn therapeut, dat niet altijd alles maakbaar is. Soms moet je ook gewoon een beetje geluk hebben. Het vinden van een partner is nou eenmaal niet zo simpel als iets uitzoeken in een snoepwinkel.” Het voelde lang alsof ze aan de zijlijn stond van het leven, nog voelt het soms alsof ze niet helemaal een volwaardig mens is. “Maar ik weet nu dat ik aan de zijlijn sta van dit specifieke deel van het leven, en ik heb bijvoorbeeld wel gewoon een leuke baan waar het goed mee gaat.” Desondanks blijft het een moeilijk proces.

Rosan, die zelf dus niet per se behoefte heeft aan seks, loopt ook tegen pijnpunten aan. “Ik ben opzoek naar een blijvend maatje, maar het is lastiger om een vaste partner te vinden als je zelf geen seksdrive hebt. Aseksualiteit past niet bij het idee wat veel mensen van de wereld hebben. Het resultaat: ze vinden het raar en eng. Gelukkig accepteert mijn familie wel gewoon wie ik ben. Zelfs mijn gereformeerde omaatje heeft er geen problemen mee.”

Rosan heeft het er ook nog weleens moeilijk mee, maar accepteert haar positie steeds beter. “Ik weet nu dat ik niet minder mens ben, dat ik niet minder goed lief kan hebben”, benadrukt ze. Advies voor anderen die aseksueel zijn, of om andere reden geen actief seksleven hebben? Dat heeft ze: “Als je zelf open wil zijn over je gebrek aan seks, wees er dan op voorbereid dat er nare reacties kunnen komen. Maar onthoud ook voor jezelf dat je kwetsbaar opstellen juist betekent dat je sterk bent. Laat je openheid een middelvinger zijn naar mensen die het niet begrijpen!”

* De namen van Bilal en Milou zijn gefingeerd, maar bij de redactie bekend.

Stella Aalderink