Close

Mode voor milieulovers: zo verduurzaam je je kledingcollectie

30 januari 2021 07:01 / Duurzaamheid
‘Minder consumeren’ is het credo als het om duurzaamheid gaat. Als je je dus écht duurzaam wil kleden, draag je alleen een stringetje. Wil je in ietsje meer dan alleen je onderfleur voor de dag komen? Redacteur Nina van Rijn was in een vorig leven duurzaamheidsconsultant en weet wat écht werkt.

Er wordt al tijden veel geschreven over duurzame kleding. Maar wat me opvalt, is dat dit vaak gebeurt vanuit één specifieke detail in de levenscyclus van de producten. Bijvoorbeeld, is katoen beter dan polyester? Waar koop je duurzame kleding? Hoe was je zo duurzaam mogelijk? Maar als je daadwerkelijk een duurzame kledingkast wil, is het belangrijk om uit te zoomen en naar het totaalplaatje te kijken. Dit is mijn gids naar een duurzame kledingkast.

Geef leven!

Minder consumeren (door sommigen consuminderen genoemd, wat net zo erg is als concullega’s) is duurzaam. Minder vliegen, minder vlees eten, minder twintigste-eeuwse diesels kopen. Ook voor kleding geldt, dat het beste wat je kunt doen om je milieu-voetafdruk te verlagen, minder kleding kopen is. Maar tenzij je Kim Holland bent, moet je toch echt iedere dag een volledige outfit aan.

Hoe doe je dat dan, minderen én jezelf warm en bedekt houden? Het antwoord is: verleng de levensduur van je producten. Hoe langer je je kleren kan dragen, hoe minder vaak je nieuwe kleren hoeft te kopen, hoe minder kleding geproduceerd hoeft te worden, hoe minder impact je hebt op het milieu.

Dus: red moeder natuur met de hulp van vader tijd.

Je kunt beter een Levi's 501 kopen die je over vijf jaar nog steeds draagt

Door tweedehands te kopen, verleng je de levensduur van bestaande producten en hoeft er minder nieuw geproduceerd te worden. En hoe leuk zijn de one-of-a-kind vondsten die je vaak in de vintage winkel doet?

Wil je toch iets nieuws? Kijk dan goed naar de kwaliteit en de stof. Hoe sterker het kledingstuk, hoe langer meegaat. Vaak voel je dit gelijk. Vergelijk maar eens je Primark-prulletje met een hoogwaardiger shirt. Daarnaast is het belangrijk om tijdloze kleding te kopen, zodat je niet ieder seizoen je hele kledingkast hoeft te vervangen. Als je flared legging met panterprint na een halfjaar al uit te mode blijkt, had je vanuit duurzaamheidsoogpunt misschien beter een Levi’s 501 kunnen kopen die je over vijf jaar nog steeds draagt. Ook nog eens goed voor je portemonnee! Eén keer in de vijf jaar een goede broek kopen, is meestal goedkoper dan ieder halfjaar een nieuw vodje aanschaffen.

We are living in a material world

Ieder materiaal heeft zijn eigen milieu-voetafdruk. Maar hoe fijn dat ook zou zijn, er is niet één materiaal aan te wijzen dat het meest duurzaam is. Het ligt er namelijk maar net aan naar welke soort impact je kijkt: het ene synthetische materiaal verbruikt weinig water, maar laat wél microplastics los en is slecht voor het klimaat. Het andere natuurlijke materiaal laat geen plastic los, maar leidt wel tot ontbossing en heeft pesticiden en kunstmest nodig om te groeien.

Maar waar we het best met elkaar over eens kunnen zijn, is dat je polyester, nylon, fleece en acryl beter in het (online) schap kan laten liggen. Dit zijn petrochemische stoffen. Dat zijn plastics, maar petrochemisch klinkt onheilspellender. Als je kleding van deze stoffen draagt of wast, komen er microplastics vrij, die in de lucht, het water, ons voedsel en ons lichaam terechtkomen. Rayon of viscose kun je ook beter laten liggen, omdat er in het productieproces gevaarlijke chemicaliën worden gebruikt. En dat bont passé is, en dat er voor leer plantaardige alternatieven bestaan, hoeven we je niet uit te leggen toch?

Materialen die over het algemeen safe bets zijn, zijn bamboe, hennep en organisch of gerecycled katoen. Bamboe groeit snel en heeft geen pesticiden en kunstmest nodig. Als merken transparant zijn over de herkomst – en je dus zeker weet dat er geen oerbossen voor worden geruimd – kun je vrij zeker zijn van je keus. Al helemaal als er op het label staat dat de bamboe op de Lyocel- of Tencell-manier is verwerkt, een duurzame methode om van bamboe stof te maken. Bamboe verwerkt op de viscose-manier, is dan weer slechter. Ook voor hennep zijn geen pesticiden en kunstmest nodig en het heeft weinig water nodig om te groeien. Ten slotte zijn organisch en gerecycled katoen ook een goede keus. Conventioneel katoen weer iets minder, want de productie gaat gepaard met enorm pesticidegebruik en landgebruik en het slurpt water.

Naast verschil in materiaal, is er verschil in productiemethoden om van het materiaal daadwerkelijk een schoen, shirt of broek te maken. Garen moet gesponnen worden en het textiel moet worden gemaakt, gebleekt en geverfd worden. Hoewel je materialen nog op het labeltje kunt vinden, is het ondoenlijk om te achterhalen welke productiemethoden zijn gebruikt voor jouw nieuwe paar blitse sneakers en of dit een beetje duurzaam was. Hier is als consument dus geen pijl op te trekken.

Merkwaardige merken  

Wie hier wél een pijl kan trekken, is het platform Good On You. Zij beoordelen merken op hun inzet voor onze aarde, maar ook voor de mensen en dieren die er leven. Heb je dus een shirtje gevonden dat stevig aanvoelt en van een duurzaam materiaal is gemaakt, check dan voordat je het koopt even of het merk ook daadwerkelijk lekker bezig is.

Nudie Jeans repair shop
Nudie Jeans repair shop

Zo kom je erachter dat er een heleboel greenwashing plaatsvindt in merknamen: HappyxNature, The Herbivore Clothing Company, Vegan Style, Ideology... Klinken allemaal geweldig, presteren niet zo geweldig. Je kunt je ook sterk vergissen in merken met een duurzaam, outdoorsie imago. O’neill, Roxy, Quicksilver, Arc’teryx, Rip Curl, Palladium: allemaal niet denderend bezig. Maar veel leuker is het om te zien welke merken wél op de goede weg zijn. Voorbeelden zijn Mud Jeans, Nudie Jeans, Mark & Spencer, Patagonia, Adidas en Twothirds.

Koop lokaal?

In duurzame voeding word je om de oren gegooid met de leus ‘buy local’. Maar geldt dit ook voor fashion? Als ik eerlijk ben, is de voetafdruk van het produceren, wassen en recyclen van kleding zó significant, dat de impact van het transport daarbij in het niet valt. Focus je aandacht dus liever op de belangrijke zaken, niet op de productielocatie.

Vanuit mensenrechtenoogpunt doet de productielocatie er wel toe. In lagelonenlanden in bijvoorbeeld Azië kunnen de arbeidsomstandigheden benedenmaats zijn. Ook hier helpt Good On You je verder, door aan te tonen welke merken goed of slecht scoren op mensenrechten.

Kleine wasjes, groene wasjes

De manier waarop je je kleding wast, kan je helpen om de levensduur ervan te verlengen en om de wereld van de ondergang te redden. Een aantal tips: gebruik een beschermend zakje voor fijne was zoals lingerie en panty’s, was je kleding minder vaak en niet te heet, gebruik vlekkenverwijderaar wanneer nodig, gebruik je droger niet of niet te vaak, prop de machine niet te vol maar draai ook geen onnodige wasjes, breng kleding niet te vaak naar de stomerij en was donkere kledingstukken binnenstebuiten zodat ze hun kleur niet verliezen. Sommige kledingstukken, zoals spijkerbroeken, pakken of wollen truien, wil je niet in de wasmachine doen. Om ze toch schoon te krijgen, kun je ze af en toe in de badkamer of in de buitenlucht hangen, zodat je vrienden Stoom en Wind ze schoonmaken.

"Zie je? Duurzaam is echt goed voor de portemonnee"

Als je synthetische stoffen zoals polyester wast, komen er miljoenen microplastics vrij. Omdat onze waterzuivering deze minuscule plasticdeeltjes niet uit het water kan filteren, komen ze uiteindelijk in de lucht, het water, ons voedsel en ons lichaam terecht. Er bestaan speciale zakjes die microplastics tegenhouden. Wel veel gedoe, het leven is véél makkelijker als je gewoon geen synthetische kleding meer koopt.

Time to say goodbye

Ook wanneer je klaar bent met je 90’s sportjackie, kun je ervoor zorgen dat de levensduur ervan verlengd wordt. Voordat je er afscheid van neemt, kijk even of hij niet tóch ineens weer leuk staat (de 90’s zijn terug!), of je huisgenoot hem wil, of je tante, buurman of de kleermaker hem kan repareren.

Repareren is sowieso altijd beter dan weggooien. Er zijn tegenwoordig steeds meer merken die gratis reparaties aanbieden voor hun kledingstukken. Als je uit je Nudie Jeans bent gescheurd, wordt-ie gratis weer voor je dichtgenaaid.

Je kleren een langer leven geven, betekent overigens niet: laat je kleren zolang mogelijk in je kast liggen. Het is natuurlijk alleen zinvol om een product zolang mogelijk te houden als je het ook echt gebruikt. Anders weerhoudt het je er niet van om iets nieuws te kopen.

Dus, mocht het kledingstuk de deur uit moeten, overweeg dan om het elders een tweede leven te geven. Zodat je in ieder geval iemand anders ervan kunt weerhouden iets nieuws te kopen. Patagonia koopt bijvoorbeeld jouw gedragen kleding terug en biedt ze opnieuw aan anderen aan. Maar je kunt ook doneren aan de kringloopwinkel of verkopen via tweedehandsplatforms of op de vlooienmarkt. Vlooienmarkt klinkt vies, is eigenlijk heel hip.

Tweedehands handel geeft nog een extra reden om wanneer je je kledingstuk koopt, te letten op de kwaliteit. Hoogwaardige kledingstukken, zoals een mooie Levi’s of Nudie Jeans, laten zich beter en voor hogere prijzen doorverkopen. Zie je? Duurzaam is echt goed voor de portemonnee!

Is het product in jouw optiek te laagwaardig om doorverkocht te worden, gebruik het nog een tijdje als oude poetslap of gooi het in de textielbak. Je textiel bij het restafval gooien, is nooit oké.

Nina van Rijn