Close

Debat over seksisme laait op: hoe is het in Japan met de vrouwenemancipatie?

18 februari 2021 08:02 / Nieuws
Seiko Hashimoto
Seiko Hashimoto
O Op een moment dat de discussie over seksisme in Japan weer oplaait, wordt een vrouw verkozen tot de nieuwe hoogste baas van de Olympische Spelen later dit jaar in Tokio. Hoe staat het er eigenlijk voor met de vrouwenemancipatie in Japan?

Vandaag werd bekendgemaakt dat oud-olympiër Seiko Hashimoto de opvolger wordt van Yoshiro Mori. Dat is de 83-jarige ex-premier die vorige week terugtrad als directeur van het olympisch organisatiecomité nadat hij vrouwonvriendelijke uitspraken had gedaan. Daarover ontstond veel ophef.

Zo zei hij onder meer dat vrouwen tijdens vergaderingen veel te lang praten omdat ze te competitief zouden zijn. "Als één vrouw haar hand opsteekt, kunnen anderen denken dat ze ook moeten praten." Ook hebben vrouwen volgens hem 'moeite met afronden, wat irritant is'.

Wel kijken, niet praten

Gisteren besloot de Liberaal-Democratische Partij (LDP) dat vrouwen voortaan aanwezig mogen zijn bij belangrijke vergaderingen, zolang ze hun mond maar houden. Als ze opmerkingen hebben, kunnen ze die opschrijven en achteraf indienen.

Het bestuur van die partij – waarvan Mori ook lid is – wordt gedomineerd door mannen. Volgens secretaris-generaal Toshihiro Nikai (82) zijn zij allemaal democratisch verkozen. "Het is belangrijk dat vrouwen begrijpen wat voor discussies gaande zijn. Dat ze een kijkje kunnen nemen, daar gaat het om", zei Nikai over het besluit.

Achterstand

Japan heeft vergeleken met andere ontwikkelde landen een flinke achterstand als het gaat om gendergelijkheid. ''Er komt daar momenteel een vrouwenemancipatie op gang die bij ons decennia geleden al begon'', vertelt japanoloog Luk van Haute. ''Dit zijn toestanden die ons doen denken aan onze vorige generaties. Vrouwen die moesten vechten voor het recht om te werken nadat ze waren getrouwd.''

De Japanse regering bestaat voor een groot deel uit een oudere generatie mannen. ''Tachtigers Mori en Nikai bijvoorbeeld; die zijn opgegroeid met het idee dat een vrouw in de keuken hoort. Ze zijn als kind zelf vertroeteld door hun moeders en verwachten van hun echtgenoten hetzelfde."

Die gedachtegang is volgens de japanoloog niet representatief voor de hele samenleving. ''Er zijn veel Japanse mannen die anders denken, vooral de jongere generaties. Maar het probleem is dat die oudere generatie aan de macht is. Daardoor heeft dat veel gevolgen voor de positie van vrouwen.''

Publieke druk

Nu voelen die conservatieven dus toch een publieke druk om daar verandering in te brengen, door bijvoorbeeld een vrouw aan te stellen als nieuwe voorzitter van het olympische organisatiecomité. Zelf had Mori alleen mannelijke vervangers voorgesteld om zijn positie over te nemen. Maar heel radicaal is de keuze voor Hashimoto nu ook weer niet: ook zij is lid van de LPD en was al minister voor de Olympische en Paralympische Spelen. 

''Als de LPD zegt dat vrouwen bij vergaderingen aanwezig mogen zijn als waarnemers, hebben ze in hun eigen ogen enorm toegegeven. Terwijl ze zichzelf daarmee in de voet schieten. Ze hebben totaal geen idee van wat er leeft in de samenleving'', zegt Van Haute.

Verandering

Volgens hem is de situatie nu eindelijk aan het veranderen. ''Er wordt meer als groep actie ondernomen. En waar het tientallen jaren geleden nog een enorme uitzondering was als een vrouw zo'n hoge positie kreeg, komt dat nu toch iets vaker voor.''

Meri Cools