Close

Een ervaren medewerker is nog niet per se een goede manager

10 april 2021 10:04 / Nieuws
E Een goede leidinggevende kan je werkplezier maken of breken. Maar dat er speciale vaardigheden nodig zijn voor peoplemanagement, wordt nogal eens over het hoofd gezien.

Daardoor zitten medewerkers en leidinggevenden in bijvoorbeeld het voortgezet onderwijs lang niet altijd op één lijn als het om peoplemanagement gaat, blijkt uit promotieonderzoek van Julia Penning de Vries aan de Universiteit Utrecht.

Tweeledige rol

Zo denken leidinggevenden vaak positiever over de manier waarop ze leidinggeven dan hun medewerkers. Als een leidinggevende daar véél positiever over denkt dan zijn of haar team, komt dat de prestaties van het team niet ten goede. En de perceptie van medewerkers onderling over hun manager verschilt ook nogal eens. 

"Veel direct leidinggevenden krijgen hun positie omdat ze erg ervaren zijn in hun werk", zegt Penning de Vries. "Iemand die al jaren lesgeeft wordt dan bijvoorbeeld teamleider. Dat is overigens niet alleen in het voortgezet onderwijs zo, we zien dat in meer publieke sectoren." 

Het 'probleem' van die promotie is dat zo iemand er opeens peoplemanagement-taken bij krijgt. Penning de Vries omschrijft peoplemanagement als een tweeledige rol. Enerzijds het uitvoeren van directe HR-taken, zoals afspraken maken over de werk-privébalans, en anderzijds een ondersteunende rol van de leidinggevende op de werkvloer bij de dagelijkse gang van zaken. 

Julia Penning de Vries promoveert eind april aan de Universiteit Utrecht, in bestuurs- en organisatiewetenschap.
Julia Penning de Vries promoveert eind april aan de Universiteit Utrecht, in bestuurs- en organisatiewetenschap.

Invloed op werktevredenheid en teamprestaties

En die rol van peoplemanager vergt heel andere vaardigheden. "Een goede leraar is niet per se een goede peoplemanager", zegt ze. "Voor het voortgezet onderwijs is deze rol best nieuw, ik denk dat er daarom nog niet altijd aandacht is voor de vaardigheden die daarbij horen. En als je als leidinggevende ook verantwoordelijk bent voor kerntaken, zoals lesgeven, zal het gesprek sneller daarover gaan."

Terwijl het wel belangrijk is, voor de organisatie, de leidinggevende én de medewerkers, om aandacht te besteden aan die nieuwe rol, zegt Penning de Vries. Want als het 'mis' gaat bij het leidinggeven, heeft dat invloed op de werktevredenheid en de teamprestaties. 

Zo zullen medewerkers die hoge verwachtingen hebben van hun leidinggevende, sneller teleurgesteld zijn als hij of zij daar niet aan voldoet. "Zij hebben dan een lagere perceptie van diens peoplemanagement, ook als hij of zij het in wezen best oké doet", zegt Penning de Vries daarover.

Inconsistente behandeling

Zogenoemde 'betekenisvolle situaties' kunnen ook een belangrijke rol spelen. "Als je leidinggevende je in één situatie heel erg gesteund heeft, of juist heeft laten vallen, beïnvloedt dat het algemene beeld dat je van hem of haar hebt. Hij of zij kan het op die manier helemaal verpesten of er juist voor zorgen dat je hem of haar ophemelt." 

Uit het onderzoek van Penning de Vries kwam verder naar voren dat het oneerlijk voelt als iemand wordt voorgetrokken op werk en dat dat het beeld van de leidinggevende negatief beïnvloedt. Tenzij medewerkers vonden dat er een logische en legitieme reden was voor die inconsistente behandeling. Bijvoorbeeld omdat een collega nieuw was, of met een moeilijke thuissituatie kampte. 

Als je als leidinggevende ook verantwoordelijk bent voor kerntaken, zoals lesgeven, zal het gesprek sneller daarover gaan.

Veilig psychologisch klimaat

Leidinggevenden kunnen zelf invloed uitoefenen op de perceptie van hun medewerkers. Een teamleider met veel leidinggevende vaardigheden heeft daar vaker een realistisch beeld van en zit dan ook veel vaker op één lijn met zijn of haar teamleden als het gaat om de perceptie van die vaardigheden, blijkt bijvoorbeeld uit Penning de Vries' onderzoek.

Psychologische veiligheid is ook een belangrijke factor, zegt ze. "Als die er is, durven medewerkers vrijer te praten en ook kritische feedback te leveren. Zo krijgen leidinggevenden ook weer een beter beeld van hun functioneren."

Dat is dan ook haar voornaamste advies aan leidinggevenden: zorg voor een veilig psychologisch klimaat waarin je openstaat voor de feedback van je collega's. "Zorg dat ze dingen durven te delen, zonder dat ze daarvoor gestraft worden." 

Eigen verwachtingen uitspreken

Publieke organisaties zouden meer oog moeten hebben voor het professionaliseren van leidinggevenden. "Stel mensen actief in de gelegenheid om hun verwachtingen uit te spreken. Sowieso is het belangrijk om leidinggevenden trainingen aan te bieden, besteed dan ook aandacht aan de manier waarop ze door anderen worden gezien." 

Ook voor de behoeften en verwachtingen van medewerkers moet meer ruimte komen, vindt Penning de Vries. "Daarin is het toch echt belangrijk dat jij je eigen verwachtingen uitspreekt en wat je nodig hebt van je leidinggevende qua ondersteuning. En dat je het gesprek met hem of haar aangaat als je niet tevreden bent."   

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Malin Kox