Close

Van Leidse student naar monnik in India: 'Dat mensen me niet begrijpen, is niet erg'

23 mei 2021 08:05 / Nieuws
Swami Purnachaitanya
Swami Purnachaitanya
O Ooit was de Nederlander swami Purnachaitanya (36) een Leidse student die Alexander heette. Na zijn bachelor-opleiding vertrok hij naar India om daar als vrijwilliger aan de slag te gaan. Hij besloot te blijven en als monnik door het leven te gaan. Hij is nu de enige westerling die als 'swami' benoemd is door de Indiase goeroe Sri Sri Ravi Shankar. Dat betekent dat hij een spiritueel meester is.

In traditioneel wit gewaad zit hij voor zijn webcam in zijn kleine kamer in Bangalore, een miljoenenstad in het zuiden van India. Buiten is het 33 graden. Hij heeft geen airco, wél een ventilator en een razendsnelle glasvezelverbinding.

Alles aan hem straalt rust uit. Als swami wil hij bijdragen in de breedste zin van het woord, vertelt hij. Dat kan soms al door mensen met praktische tips te helpen hun hoofd leeg te maken, zodat ze beter om kunnen gaan met angsten en stress. Iets waar veel mensen tijdens deze coronapandemie behoefte aan hebben, merkt hij.

"Voor mensen die moeite hebben met slapen, kan meditatie helpen."
"Voor mensen die moeite hebben met slapen, kan meditatie helpen."

Geen standaard studie

Ooit heette swami Purnachaitanya 'gewoon' Alexander, Alex voor vrienden, en woonde hij in Leiden, Haarlem en Heemstede. Zijn hang naar het Indiase is niet vreemd. Zijn moeder is geboren in India. Ze had een Indiase vader en een Nederlandse moeder.

De oma van Purnachaitanya woonde tien jaar in India, maar ze miste Nederland te veel en vloog uiteindelijk met haar twee kinderen terug. Zijn opa bleef daar. "Mijn opa en oma waren dol op elkaar, maar konden allebei niet aarden in het andere land. Ze zijn altijd vrienden gebleven."

Vechtsporten

Zijn moeder groeide vanaf haar tienerjaren op in Nederland. Later leerde ze zijn vader kennen. "Mijn jeugd was heel gewoon, met als enige verschil dat allebei mijn ouders af en toe mediteerden. Dat was dertig jaar geleden niet heel mainstream, maar iets exotisch."

"Tijdens een vakantie met mijn nichtjes en neefjes in Frankrijk. Ik had toevallig witte kleren aan."
"Tijdens een vakantie met mijn nichtjes en neefjes in Frankrijk. Ik had toevallig witte kleren aan."

Tijdens zijn middelbare school deed Purnachaitanya aan vechtsporten: taekwondo, kung-fu, capoeira, dat soort dingen.

Niet omdat hij vechten zo leuk vond, zegt Purnachaitanya: "Ik vond het stukje discipline en spiritualiteit mooi, een klein beetje mediteren, wat ademhalingstechnieken. Ik las ook boekjes over zen en meditatie, omdat ik op zoek was naar een praktische uitleg hoe lichaam en geest met elkaar waren verbonden en hoe ik controle kon krijgen over mijn geest. Maar wat ik las was vaak niet praktisch; of te theoretisch, of zweverig. Daar kon ik weinig mee."

Dat veranderde toen hij op zijn zestiende Sri Sri Ravi Shankar ontmoette in de Beurs van Berlage in Amsterdam. De wereldwijde bekende spiritueel meester pleit als humanitaire leider en ambassadeur van de vrede voor een wereld zonder stress en geweld.

Een latere ontmoeting met Sri Sri Ravi Shankar in India tijdens een vakantie in zijn studietijd. Hij was hier 21 jaar.
Een latere ontmoeting met Sri Sri Ravi Shankar in India tijdens een vakantie in zijn studietijd. Hij was hier 21 jaar.

Zijn moeder had gezien dat de spiritueel leider naar Nederland kwam. "Ze zei tegen mijn broertje en mij dat deze man bijzonder was en dat zij er naartoe ging. Het leek ons ook interessant en wij gingen mee."

Bijzondere ontmoeting

"Die lezing was heel praktisch, helemaal niet zweverig of airy-fairy. Het ging over hoe je meer verantwoord en bewust in het leven kon staan, hij had zelfs humor." Er zat ook een meditatie van 25 minuten bij. "Die voelde als twee minuten. Het was een openbaring. Ik wist niet hoe het werkte, maar het voelde goed. Die dag ontmoette ik iemand die me inspireerde en echt bestond. Niet zo'n 16e-eeuwse Japanse zenmeester uit mijn boekjes. Er stond iemand voor me die uit eigen ervaring sprak en me waardevolle en praktische tips gaf."

Sri Sri reist de wereld over om brandhaarden te bezoeken en slachtoffers van aardbevingen, overstromingen of oorlogsgebieden bij te staan. Hij is meerdere keren genomineerd voor de Nobelprijs voor de vrede.
Sri Sri reist de wereld over om brandhaarden te bezoeken en slachtoffers van aardbevingen, overstromingen of oorlogsgebieden bij te staan. Hij is meerdere keren genomineerd voor de Nobelprijs voor de vrede.

De ontmoeting maakte indruk en voor Purnachaitanya ging studeren, reisde hij drie maanden door India. Hij logeerde een weekje bij zijn opa en snoof de Indiase cultuur en de oosterse tradities op. Hij volgde cursussen van Art of Living, de organisatie die Sri Sri heeft opgezet. Na zijn reis experimenteerde hij steeds vaker met de ademhalingstechnieken en meditatie die hij daar heeft geleerd.

Tijdens het jaarlijkse Holifeest. In 2004 bezocht hij na zijn middelbare school het Art of Living International Center in Bangalore.
Tijdens het jaarlijkse Holifeest. In 2004 bezocht hij na zijn middelbare school het Art of Living International Center in Bangalore.

Ontspannen tijdens examens

Die ademhalingstechnieken kwamen tijdens zijn studie Talen en Culturen van India en Tibet - niet echt een standaard keuze - goed van pas. "Tijdens een examen vroeg een vriend wat ik gerookt had 'waardoor ik zo chilled out was.' Ik was niet stoned, ik deed gewoon mijn oefeningen."

Zijn vrienden waren sceptisch. Kon je echt zo relaxt worden door bewuster adem te halen? Maar na een paar maanden wilden ze het ook leren. "Ik besloot een Art of Living-cursus te organiseren voor studenten en verzamelde wat mensen aan wie ik het uitlegde. Niet veel later vertelden ze dat ze minder gestrest waren, beter sliepen en zich beter konden concentreren."

Studentenvereniging

Purnachaitanya leerde tijdens zijn studie steeds meer over oosterse en vooral Indiase tradities. Hij leerde het Sanskriet, het heilige schrift van onder andere het boeddhisme en hindoeïsme. Hij was ook bestuurslid van de studentenvereniging van het instituut en lid van SSR, een van de grote studentenverenigingen in Leiden.

Maar de behoefte om zich laveloos door zijn studententijd te drinken, had hij niet. "Ik hield meer van persoonlijk contact met vrienden." Daarnaast had hij het druk met baantjes om zijn studie en studentenkamer te betalen en leerde hij ook kung-fu of wushu, een Chinese krijgskunst (een soort martial arts).

Monnik worden

Na zijn bachelor-opleiding ging hij terug naar India. Als vrijwilliger werkte hij op het hoofdkantoor van Art of Living in Bangalore. Anderhalf jaar later werkte hij er nog. "Ik wilde niet meer terug naar Nederland. Een kantoorbaan, een vrouw, kinderen. Ik heb vriendinnen gehad, maar dat leven is niet meer aan mij besteed. Ik wilde graag in een grotere capaciteit bijdragen aan de wereld en meer mensen helpen."

Wat is de Art of Living?

The Art of Living Foundation (AOLF) is een internationale non-profitorganisatie die Sri Sri Ravi Shankar in 1981 heeft opgericht. De filosofie is niet verbonden aan een religie, maar is gebaseerd op Vedische kennis; eeuwenoude geschriften waarop verschillende filosofieën en geloofsovertuigingen zijn ontstaan, zoals yoga- en oosterse leer.

De organisatie biedt spirituele zorgpakketten met yoga, ademhalingsoefeningen en meditatie, maar ook behandelmethodes voor verslaafden, gevangenen en mensen met een ernstige depressie.

De Art of Living is actief in 155 landen, waaronder Nederland. Wereldwijd heeft de Art of Living meer dan 30.000 trainers en honderdduizenden vrijwilligers die betrokken zijn bij de ontwikkelings- en serviceprojecten. Miljoenen mensen wereldwijd volgen de programma's van de organisatie.

Enige westerling

Swami is een eretitel, een benoeming voor het leven. Er zijn maar zo'n veertig swami’s die benoemd zijn door Sri Sri Ravi Shankar. Purnachaitanya is op dit moment de enige westerling die deze titel mag dragen. Mensen komen naar hem toe voor raadgeving en advies. Als swami mag hij zijn grootmeester Sri Sri ook vertegenwoordigen in zijn rol als spiritueel meester.

Purnachaitanya was overtuigd: hij deed afstand van het leven dat hij zo goed kende en wilde zich toewijden aan een leven als monnik. Dat werd hij officieel toen de Indiase goeroe Sri Sri Ravi Shankar hem in 2012 de titel swami gaf, wat 'meester' betekent. En zijn nieuwe naam: Purnachaitanya. Chaitanya staat voor 'bewustzijn' en Purna voor 'volledig tot bloei gekomen'.

Swami is een eretitel, een benoeming voor het leven. Er zijn maar zo'n veertig swami’s die benoemd zijn door Sri Sri Ravi Shankar. Purnachaitanya is de enige westerling die deze titel mag dragen. Mensen komen naar hem toe voor raadgeving en advies. Als swami mag hij zijn grootmeester Sri Sri ook vertegenwoordigen in zijn rol als spiritueel meester.

'Oma mocht me Alex noemen'

Tijdens zijn benoeming nam hij afscheid van zijn oude leven. Dus ook van zijn oude naam. "Mijn nieuwe naam heb ik meerdere keren tegen mijn oma, de moeder van mijn vader, moeten zeggen", lacht Purnachaitanya.

"Ze was oud en oer-Hollands. Voor haar, en voor veel familie en vrienden, bleef ik gewoon Alex. Mijn oma belde me vlak na mijn benoeming op en vertelde dat ze naar de bibliotheek was gegaan om te lezen wat een swami nou precies was. Ze wilde checken of ze het allemaal goed begreep voor ze het aan haar vriendinnen vertelde. 'Hoe spreek ik je naam nu precies uit?' vroeg ze."

In Nepal, tijdens een wandeling in de Himalaya springt hij moeiteloos over een bergstroompje in zijn dhoti (gewaad).
In Nepal, tijdens een wandeling in de Himalaya springt hij moeiteloos over een bergstroompje in zijn dhoti (gewaad).

Zijn familie en vrienden respecteren zijn keuze om als monnik te leven. "Ik verwacht niet dat iedereen mijn leven begrijpt, dat hoeft ook niet. Maar ik zie dat ze er wel veel respect voor hebben. Ik drink geen alcohol, eet vegetarisch, altijd al gedaan trouwens, en draag een traditioneel Indiaas kleed, alleen niet tijdens yoga of als ik ga hardlopen natuurlijk."

Kleinzoon uit India

Tijdens de begrafenis van zijn oma zag Purnachaitanya er iets anders uit dan de rest. Hij droeg zijn traditionele witte kleding, had een lange paardenstaart en een baard. De rest had zwarte kleding aan.

Bij die begrafenis condoleerde hij de zus van zijn oma. "Mijn levensstijl staat zo ver af van haar belevingswereld. Maar de oude vrouw vouwde haar handen in een namaste-groet en zei vriendelijk: 'Jij bent vast de kleinzoon uit India. Zo inspirerend wat je allemaal doet.' Het was mooi en ontroerend."

Yoga- en meditatiecursussen

Inmiddels leeft swami Purnachaitanya al vijftien jaar als monnik in India. Hij zit niet met een wierookstokje en een klankschaal ergens afgelegen in de bergen te mediteren, maar hij geeft yoga- en meditatiecursussen aan topmanagers, bankdirecteuren, gevangenen, studenten, dorpelingen en zelfs af en toe aan ministers en presidenten. En ook aan zijn tienduizenden Instagram-, Twitter- en YouTube-volgers. 

De drukbezette monnik reist (voor corona) de wereld rond en zet internationaal (ontwikkelings)projecten op. Als programmadirecteur overziet hij deze projecten in voornamelijk Afrika.

En toch heeft deze man nooit last van stress. Hij staat elke ochtend tussen 05.00 en 06.00 uur op voor een yoga- en meditatiesessie van zo'n anderhalf uur. "Daarna heb ik voor de rest van de dag rust en energie om al mijn taken uit te voeren."

'We dachten dat ze beter zou worden'

Eens in de anderhalf jaar komt hij een maand naar Nederland. Om vrienden en familie op te zoeken. Toen zijn moeder een paar jaar geleden onverwacht kanker kreeg en hard achteruit ging, vloog hij meteen terug. "Ik was de laatste zeven weken bij haar. We dachten dat ze beter zou worden, maar het liep anders. Ik ben heel dankbaar dat ik uitgebreid afscheid van haar heb kunnen nemen. Ze was heel bijzonder, tot het laatste moment."

"Mijn moeder deed ook aan Sri Sri Yoga. Ze was een hele bijzondere vrouw."
"Mijn moeder deed ook aan Sri Sri Yoga. Ze was een hele bijzondere vrouw."

'Het is een moeilijke tijd'

Het leven loopt soms anders dan verwacht. Zoals ook nu, met corona. India heeft op dit moment het twee na hoogste aantal coronadoden ter wereld. "Ook in Bangalore zijn veel besmettingen", zegt Purnachaitanya. "Het is hartverscheurend om dagelijks berichtjes en telefoontjes te krijgen van mensen die ik ken die familieleden verliezen. Het is een hele moeilijke tijd voor veel mensen hier."

"Met Sri Sri in India."
"Met Sri Sri in India."

Swami Purnachaitanya woont op een grote campus, het hoofdkantoor van de Art of Living, net buiten de stad. Het is er ruim, groen en er staan verschillende tempels en meditatiecomplexen. Voor corona liepen er meer dan duizend vrijwilligers rond. Ze maakten de campus schoon, verzorgden het eten, onderhielden de plantsoenen. "Nu zijn we vrij strikt in wie er binnenkomt en sta ik elke dag zelf ook even te schoffelen om de campus mooi te houden."

Kleine kamer

Als monnik heeft swami Purnachaitanya weinig bezittingen. Hij krijgt per maand leefgeld van de stichting. Het is geen groot bedrag, maar hij kan er zijn onkosten van betalen. Zijn kost en inwoning en zijn reizen worden door de stichting betaald.

Op de enorme campus heeft hij een kleine kamer. "Het is nog geen tien vierkante meter, heb ik laatst met mijn broertje uitgerekend. Kleiner dan mijn studentenkamer in Leiden", lacht hij.

Swami Purnachaitanya doet zijn sessies nu online vanuit zijn eigen kamer.
Swami Purnachaitanya doet zijn sessies nu online vanuit zijn eigen kamer.

Hij draait zijn laptop rond en geeft een korte rondleiding: tegen de muur staat een eenpersoonsbed met daarnaast een volle boekenkast. Tegen de andere muur een kleine kledingkast en daar tussenin een mini tafeltje waar net zijn laptop op past. "Ach, ik heb niet zoveel nodig, ik leef toch uit mijn koffer."

In lockdown

Hij was twee jaar door Afrika aan het reizen en bezocht er tien landen toen corona om zich heen greep en ook hij in lockdown moest. "Ik had niet verwacht dat het zo snel zo slecht zou gaan met de wereld."

"Voor corona in Kenia in een weeshuis voor straatkinderen dat gesteund wordt door de Art of Living."
"Voor corona in Kenia in een weeshuis voor straatkinderen dat gesteund wordt door de Art of Living."

Hij cancelde zijn reizen. "Maar ik merkte dat corona veel schade aanrichtte. Banen vielen weg, familie of goede vrienden overleden plotseling. Mensen moesten opnieuw leren omgaan met angsten, emoties en onzekerheden en zochten naar manieren om zich staande te houden. Daarom maakte ik tijdens de lockdown een handboek vol praktische tips, zodat iedereen vanuit de huiskamer aan de slag kan met meditatie en yoga. Ze leren hoe ze om kunnen gaan met hun geest, gedachtes en emoties."

Samenleving helpen

Zijn werk bestond voor corona uit mensen live ontmoeten en inspireren. "Ik dacht dat je via een scherm niet goed verbinding kon krijgen met mensen. Maar sinds de lockdown doe ik online sessies en bereik ik juist mensen die ik vroeger niet zo snel zou spreken."

"Tijdens een tour in het Noordoosten van India, als ik een dorp bezoek en mensen ontmoet."
"Tijdens een tour in het Noordoosten van India, als ik een dorp bezoek en mensen ontmoet."

Hij heeft het veel drukker gekregen. Juist met mensen die corona hebben gehad en waarbij hun longen zijn aangetast. "Met ademhalingstechnieken proberen we de longcapaciteit te vergroten. Voor veel mensen heeft dit een positief effect."

Online werken

Zodra in januari het vliegveld weer open ging, vloog hij vanuit Afrika terug naar de campus in India, zijn thuisbasis. Doordat zijn reizen wegvielen en hij ineens meer tijd had, besloot hij te investeren in online werken.

Hij schafte een ringlamp aan, kocht van zijn gespaarde centen een nieuwe laptop en met zijn razendsnelle glasvezelverbinding probeert deze moderne monnik de wereld via internet een beetje beter te maken.

Deze week nog deed hij een driedaagse meditatieretraite met meer dan tweehonderd mensen via Zoom. Dagelijks bereikt hij honderden, soms zelfs duizenden mensen via online programma's. "Ik wil de samenleving en mensen blijven helpen. En dat gaat via een snelle internetverbinding net zo goed."

Zondaginterview

Elke zondag publiceren we een interview in tekst en foto's van iemand die iets bijzonders doet of heeft meegemaakt. Dat kan een ingrijpende gebeurtenis zijn waar hij of zij bewonderenswaardig mee omgaat. De zondaginterviews hebben gemeen dat het verhaal van grote invloed is op het leven van de geïnterviewde.

Ben of ken jij iemand die geschikt zou zijn voor een zondaginterview? Laat het ons weten via dit mailadres: zondaginterview@rtl.nl

Lees hier de eerdere zondaginterviews.

Linda Samplonius