Close

Skinnyshaming is niet oké: 'Opmerkingen over ondergewicht zijn óók gemeen'

11 juni 2021 11:06 / Nieuws
Amber en Karima: "Iemand dun noemen is kennelijk geen probleem."
Amber en Karima: "Iemand dun noemen is kennelijk geen probleem."
& 'Ja, neem vooral nog een frietje!' Je denkt wel twee keer na voor je zo’n opmerking maakt tegen iemand met overgewicht. Maar 'Eet nog wat meid, je bent veel te mager' zul je misschien wél een acceptabele opmerking vinden tegen die zeer slanke vriendin. Terwijl dat net zo kwetsend kan zijn. "Ondergewicht is ook een serieus probleem, maar het wordt niet serieus genomen vanwege het schoonheidsideaal."

'Zelfs als ik 3.400 calorieën per dag nuttig, kom ik niet aan'

Amber stuit op veel onbegrip als het over haar ondergewicht en de daarbij behorende lichamelijke problemen gaat.

Amber: "Soms hoor je mensen 'anorexia' fluisteren."
Amber: "Soms hoor je mensen 'anorexia' fluisteren."

Amber (27) wordt al jaren doodgegooid met opmerkingen over haar gewicht. Ze weegt ongeveer 44 kilo, bij een lengte van 1,61 meter. "'Zo jij bent écht dun', zeggen ze, 'gratenpakhuis', 'plank', of je hoort ze in de verte 'anorexia' fluisteren", vertelt ze. "Een keer vertelde ik iemand dat mijn zoontje niet goed at, en kreeg ik de reactie: 'Da’s niet zo gek, als jij zijn voorbeeld bent'. Mensen gaan er meteen van uit dat ik slecht eet."

Terwijl ze alles heeft geprobeerd om aan te komen. "Ik ben bij verschillende diëtistes geweest, bij een dokter om mijn bloed te laten onderzoeken, heb eetschema’s gevolgd, trainingsschema’s om aan te komen in spieren, shakes gedronken voor extra calorieën, noem maar op. Maar tot nu toe helpt niets."

'Gewoon' avond aan avond bij de snackbar gaan eten is natuurlijk ook geen oplossing. "Je wilt wel gezond aankomen. Niemand weet hoe het komt dat dat bij mij niet lukt. Zelfs als ik 3.400 calorieën per dag nuttig, wat ik een tijdlang heb gedaan, kom ik niet aan. En het is niet zo dat ik extreem veel beweeg, ik pak juist overal de auto voor."

Als iemand met overgewicht wil afvallen heeft iedereen daar begrip voor, maar dat Amber moeite heeft met haar gewicht wuiven mensen volgens haar vaak weg. "Als ik vertel dat ik probeer aan te komen, krijg ik vaak te horen dat ik niet moet zeuren. 'Ik wou dat ik jouw lichaam had', zeggen ze dan."

Slapjes, duizelig en snel ziek

Dat dat lichaam komt met allerlei gezondheidsklachten, daar staan ze niet bij stil. Want Amber heeft last van een lage bloeddruk, waardoor ze snel duizelig is, en heeft het altijd koud, zelfs op zomerse dagen als deze. "Als er maar een klein windje staat, zit ik te rillen. Ik voel me vaak slapjes, ook als ik goed heb gegeten. Als iemand in mijn omgeving ziek wordt, krijg ik het sowieso ook. Mijn weerstand is heel laag. Ik heb mijn lichaamsbouw inmiddels geaccepteerd, maar door dit soort klachten kan ik me er toch niet zomaar bij neerleggen."

En die vervelende opmerkingen? "Die helpen niet. Het ligt er een beetje aan van wie het komt. Eerst zat ik er erg mee, tegenwoordig kan ik het beter naast me neerleggen. Ik heb het idee dat mensen niet beseffen dat ook opmerkingen over ondergewicht gemeen zijn."

Ondergewicht

Uit de CBS gezondheidsenquête 2019 blijkt dat 2,5 procent van de Nederlandse bevolking van 4 jaar en ouder ondergewicht heeft. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hanteert voor alle volwassen de BMI-grens van 18,5 kg/m2.

'Shamende opmerkingen over hoe je eruitziet zijn altíjd kwetsend'

Karima el Bakkali richtte het platform Get fat with me op, waarvan inmiddels 11 duizend vrouwen lid zijn. 

Karima: "Ondergewicht is een onderbelicht probleem."
Karima: "Ondergewicht is een onderbelicht probleem."

Karima el Bakkali (23) kreeg ze ook naar haar hoofd. Opmerkingen als: 'Je bent zo dun', 'Je hebt helemaal geen rondingen' en 'Je ziet er niet uit, eet je wel genoeg?' "Dat zeiden mensen regelmatig, ze hadden niet door dat dat voor mij pijnlijk was. Terwijl shamende opmerkingen over hoe je eruitziet altíjd kwetsend zijn. Ze maken je onzeker."

Karima heeft Get fat with me opgericht, een community voor vrouwen met ondergewicht die willen aankomen. "Op mijn 14de had ik zelf een aantal kilo ondergewicht. Ik wilde een gezond BMI, maar kon nauwelijks informatie vinden over aankomen. Alle artikelen die ik tegenkwam gingen over afvallen. Ik ben me zelf gaan verdiepen in voeding en het lukte me om in twee maanden tijd voldoende aan te komen. Via sociale media kwamen er anderen op mijn pad die mijn advies vroegen, en vanuit daar is Get fat with me ontstaan. Het is uitgegroeid tot een platform van meer dan 11 duizend vrouwen."

In die community gaat het vaak over skinnyshaming: het bekritiseren of belachelijk maken van ondergewicht. "Als ik vroeger zei dat ik wilde aankomen, maakten mensen daar grapjes over", zegt Karima. "'Je mag van mij wel 10 kilo hebben, haha.' De drempel om dat soort opmerkingen te maken is naar dunne mensen toe heel laag, merkte ik. We leren van kinds af aan dat het niet aardig is om iemand dik te noemen, maar iemand dun noemen is kennelijk geen probleem. Want slank zijn is in de ogen van de maatschappij goed, en vol zijn niet. De meeste mensen willen afvallen, slank is het schoonheidsideaal. Daardoor ziet men niet dat je ook onzeker kunt zijn als je slank bent."

In de anorexiahoek geschoven

Ondergewicht is volgens Karima een onderbelicht probleem. "Het gaat altijd over overgewicht en afvallen, maar we hebben het veel te weinig over de andere kant. Ondergewicht wordt vaak gelijk in de anorexiahoek geschoven, maar het is iets heel anders. Mensen met anorexia zijn bang om dik te worden, mensen met ondergewicht willen juist aankomen. Dat heeft ook veel invloed op je leven, maar daar is nauwelijks aandacht voor. Het wordt niet zo serieus genomen."

Roxanne Vis