Close

Nieuw leiderschap? Waar dan?

26 februari 2021 03:02 / Elodie Verweij
Columnist background Columnist image
C Columnist Elodie Verweij wachtte met spanning af hoe Sigrid Kaag zou reageren op het rapport over #MeToo-achtige taferelen binnen D66. Maar het bleef vooralsnog muisstil. Vandaag is het nieuwe ronde, nieuwe kansen op het partijcongres.

De bal lag zo ongeveer voor open doel. Met nog drie weken te gaan tot de verkiezingen en zo’n 25 zetels achterstand op de nummer 1, kan D66 wel een goal gebruiken. Schop 'm er maar in, zou je denken.

In juni vorig jaar stelde Sigrid Kaag zich beschikbaar als lijsttrekker van D66 - en dat viel goed in progressieve kringen. Kaag sprak haar ambities uit: ze wil premier worden. Ze heeft internationale topfuncties gehad. En: ze is een vrouw.

Dat laatste is een goede kwalificatie voor een lijsttrekker. Want uit onderzoek blijkt dat zo’n 2 miljoen mensen eerder geneigd zijn over te stappen naar een andere partij als er een vrouw aan het roer staat. Een behoorlijk potentieel dus. 

Kaag zou misstanden rondom vrouwen in haar partij toch niet accepteren?

Afgelopen week had Kaag de kans dé politiek leider te worden die écht verschil maakt voor vrouwen. Het onderzoek naar mogelijke #MeToo-kwesties binnen D66 werd namelijk gepresenteerd. In december deed een vrouw in een blog anoniem haar verhaal over invloedrijke D66'ers die 'zich veelvuldig storten op stagiaires en vrouwen met ambitie binnen de partij'. Toen dat blog uitkwam heeft Kaag meteen een onafhankelijk bureau naar de kwestie laten kijken.

Ik was al weken razend nieuwsgierig naar de uitkomsten van dat rapport. Want Kaag, de vrouw die zo voor vrouwen opkomt, zou zulke misstanden in haar partij toch niet accepteren? Tuurlijk, we moesten de uitkomsten van het onderzoek nog even afwachten. Maar één ding was zeker: hier kon Kaag tonen wat haar ‘nieuwe leiderschap’ daadwerkelijk inhoudt.

Ik had op de achtergrond al van mensen rondom Kaag gehoord dat het wel meeviel met het rapport. Ja, er hadden zich wel wat mensen gemeld over een onveilige cultuur, maar dat ging maar om ‘enkele gevallen’, in een tijdsbestek van twintig jaar, en dat in een partij met 28.000 leden. Toen kwam het rapport binnen en zag ik dat er de afgelopen twee maanden 19 meldingen zijn binnengekomen bij het onafhankelijke onderzoeksbureau. Allemaal mensen die zich onveilig hebben gevoeld binnen de partij.

Van deze meldingen hebben negen casussen echt betrekking op #MeToo-achtige praktijken. Bij al die gevallen was sprake van oudere mannen, met een hogere functie, die op ongepaste wijze op jonge vrouwen afgingen. Vijf van die vrouwen waren zelfs jonger dan 25 jaar. 

Nog zeven mensen bleken melding te hebben gemaakt van andere onveilige situaties binnen de partij. Zij wilden integriteitsschendingen of andere misstanden kenbaar maken. Maar ze kwamen van een koude kermis thuis. Ze geven allemaal aan dat hun politieke loopbaan onder het doen van de melding heeft geleden. En allemaal hebben ze zich niet genoeg gesteund gevoeld door de partij. Volgens de melders hebben de personen van wie uit onderzoek blijkt dat zij verkeerd gehandeld hadden, ‘geen of onvoldoende consequenties ondervonden van hun handelen en heeft het geen gevolgen gehad voor hun politieke carrière, in tegenstelling tot de contactopnemers zelf’. De melders vertellen dat ze behoefte hebben aan een partijleider die hier stelling tegen neemt.

Je zou je bij 19 meldingen altijd moeten afvragen of dit het topje van de ijsberg is

Maar Kaag doet dat in ieder geval niet. Sterker nog: ze liet zich er in het openbaar niet over uit. Op onze uitnodigingen om bij Jinek erover te spreken, ging ze niet in, en ze was ook verder nergens te zien. Fractievoorzitter Rob Jetten stond samen met partijvoorzitter Anne-Marie Spierings de pers te woord over de conclusies.

Het blijft bij een schriftelijke verklaring van haar hand op de website van de partij: “Uit het rapport blijkt voor mij nergens dat in onze vereniging sprake is van een structureel onveilige omgeving. Zo ken ik onze partij ook niet”.

Of 19 meldingen niet duiden op een 'structureel onveilige omgeving', ligt er maar net aan hoe je ernaar kijkt. Het vergt ten eerste nogal moed om naar voren te stappen. Niet voor niets wilden al deze melders dat hun zaak niet verder werd onderzocht. Je zou je bij 19 meldingen altijd moeten afvragen of dit niet een topje van de ijsberg is. En mogelijk zitten tenminste 19 vrouwen gedesillusioneerd thuis omdat er nooit serieus gevolg is gegeven aan hun signalen. Dat zijn er dan 19 te veel.

Ik had het Kaag gegund dat ze juist wél het gezicht van dit probleem was geworden

De mediastrategen van D66 hebben deze kwestie waarschijnlijk precies volgens alle communicatieboekjes afgehandeld. Een probleem moet je immers nooit naar je toetrekken. En je moet er zéker niet het gezicht van worden.

Ik had het Kaag alleen gegund dat ze juist wél het gezicht van dit probleem was geworden. Dat ze geluisterd had naar haar eigen speeches, niet naar haar mediastrategen. Afgelopen woensdag was voor haar het moment om te laten zien waar ze voor staat en wat ‘nieuw leiderschap’ concreet betekent. Ze had kunnen laten zien dat het haar menens is om op te komen voor de vrouw. En dat het terecht is dat ze in haar campagne wordt neergezet als rolmodel.

De bal ligt er nog. Ze hoeft 'm echt alleen maar in te tikken.

Elodie is chef politiek van Jinek. Ze is fan van het Binnenhof, en struint graag met haar coffee-to-go door de Haagse wandelgangen.

Elodie Verweij