Close

Joke (79): ‘Ik mis het knuffelen met mijn kinderen en kleinkinderen het meest

18 maart 2020 04:03 / Coronavirus
N Nu Nederland in de ban is van het coronavirus, blijven de meeste mensen verstandig thuis. Of je nou voor je kinderen zorgt thuis, hard aan het werk bent, of alvast voor die voorjaarsschoonmaak gaat: aan bezigheden geen gebrek. Maar hoe zit dat eigenlijk bij onze pensionado’s? Redacteur Marije Roorda zocht het uit.

“Het gaat eigenlijk wel goed met mij op dit moment”, vertelt Joke (79) aan de telefoon. Ze zit momenteel alleen in haar appartement in Arnhem, en is geadviseerd niet meer naar buiten te gaan. “Ik kan alleen even niets. Ik mag niet naar buiten, want ik heb een hartkwaal. En nu ben ik allerlei gekke dingen aan het bedenken om mezelf maar bezig te houden. Ik heb geloof ik nog nooit zo vaak opgeruimd en gepoetst.”   

Geen zin om je druk te maken

Voor ouderen is het lang niet zo makkelijk om iets te vinden wat hen bezighoudt, vooral niet nu bezoek wordt afgeraden. Toch maakt niet iedereen zich druk om het virus en de opgelegde beperkingen.  Titia (88) is daar een goed voorbeeld van. “Tja, wat ik nu doe vraag je? Gewoon, wat ik elke dag doe. Ik ben op dit moment van wat pepermuntjes aan het snoepen.” Ze is niet bang om geveld te worden door het virus. “Mijn zoon belde gisteren, en vroeg me of ik voorzichtig wilde doen”, vertelt ze. “Nou, ik doe altijd voorzichtig, zei ik tegen hem. Het is niks voor hem om dat tegen mij te zeggen. Ik denk dat het komt door wat ze in de kranten allemaal schrijven over oudere mensen en dat virus.” 

Ik verveel me nooit, ik weet niet eens wat dat is

Ze gaat nog steeds de straat op, en geen haar op haar hoofd die erover peinst om eventueel bezoek de deur te wijzen. “Ik neem telefoontjes aan, krijg bezoek van iemand die me helpt met de boodschappen, maak een wandelingetje naar de apotheek. Het coronavirus maakt me niks uit. Als ik de huismeester tegenkom op de gang, dan maak ik daar gewoon een praatje mee. Ik zit niet aan ‘m vastgelijmd hoor, we hebben een normale ‘praat-afstand’, maar ik let er niet extra op. Ik woon zelfstandig in een appartementje in Oudgeleen, een leuk dorp. En sinds dat virus is uitgebroken, is het er eigenlijk alleen nog maar gezelliger op geworden. Mensen zijn rustig en er is geen gejakker van verkeer. Ik geniet er wel van.”  

Stapels boeken en puzzels

Waar dat genieten Titia goed afgaat, heeft Joke er meer moeite mee. Ze is één van de vele ouderen die zichzelf normaliter prima bezig kunnen houden, maar door de komst van het coronavirus opeens niets om handen hebben. “Ik woon in een appartementje boven een winkelstraat, dus er is genoeg reuring buiten. Daar kijk ik wel naar vanaf mijn balkonnetje, maar op een gegeven moment ben je er ook wel klaar mee. Daarom ben ik maar mijn kasten aan het opruimen, en dat terwijl ik helemaal geen rommel heb!” 

Ik mis het knuffelen met mijn kinderen en kleinkinderen het meest

Dat ze geen contact kan hebben met haar familieleden, vindt Joke zwaar. “Eerst ging ik altijd lekker lunchen met mijn kleindochters, maar dat zit er nu niet meer in. Ik kan ze niet eens meer zien, laat staan knuffelen.” Om te compenseren voor die gemiste knuffels, brengt de familie allerlei vermaak langs. “Mijn zoon heeft me allerlei fijne boeken cadeau gedaan, dus daar ben ik erg blij mee. En de kleinkinderen hebben een stapel legpuzzels gedoneerd. Heel lief, maar die heb ik opgeruimd. Daar is geen beginnen aan. Het enige wat ik écht mis, naast mijn kroost, is sport kijken. Ik ben niet echt een televisiemens, maar sport keek ik altijd erg graag. Nu is er niets anders op de buis dan coronanieuws, dus laat ik ‘m lekker uit. Dan maar geen TV.”

Televisie als vermaak

In verzorgingstehuizen is er geen ontkomen aan de televisie, volgens Marijke de Reus. Zij is eerste verantwoordelijke bij revalidatiecentrum en verpleeghuis Swinhove Groep in Zwijndrecht. “We doen wat we kunnen voor de ouderen, om ze toch nog een beetje te vermaken. Rummikuppen, een kaartspelletje, noem het maar op. Ze kunnen niet te veel bij elkaar zitten natuurlijk, maar we doen ons best om ze wel bezig te houden. Maar uiteindelijk zitten ze ook veel in hun eigen kamer televisie te kijken.”

Gelukkig hebben we een generatie die zelf kan videobellen of spelletjes spelen op de tablet

Volgens de Reus doet de zorg wat ze kan om de ouderen niet te laten verpieteren, maar ligt de druk heel erg hoog. “Onderling zijn ze lang niet allemaal even lief, zeker niet nu hun gebruikelijke activiteiten niet doorgaan. Vrijwilligers die eerst langs konden komen om een wandeling of praatje met ze te maken, worden nu uit angst voor het virus niet meer binnengelaten. En voor de medewerkers heeft het eten en drinken van de bewoners nu prioriteit. ”  “En sommige ouderen hebben er ook geen zin in”, legt ze uit. “Je kan ze aanreiken wat je wil: ganzenborden, scrabble, noem maar op. Maar er zullen er altijd een paar tussen zitten die ‘getverderrie’ roepen als je aanbiedt met ze te mens-erger-je-nieten. Of we betrekken ze in een afwasje, om vervolgens te horen ‘dat ze al hun hele leven hebben afgewassen’. Daar doe je niks aan. We blijven ons best doen.” Ze noemt de situatie voor ouderen vooral ‘heel erg triest’. “Ik ben echt bang dat er ouderen gaan overlijden aan eenzaamheid, als de maatregelen zo lang gaan duren.”

Steeds minder activiteiten

Tot nu toe mogen er in de meeste bejaarden- en verzorgingstehuizen af en toe bezoekers langs komen, maar de veranderingen gaan snel. Kort na ons gesprek stuurt Marijke een bericht met nieuwe maatregelen: bezoekers van buitenaf zijn niet meer welkom, tenzij er sprake is van een ‘zwaarwegende of zorginhoudelijke afweging’.  Met het weren van vrijwilligers, de toenemende druk op de zorgverleners en de landelijke isolatiemaatregelen, lijken er steeds minder activiteiten voor ouderen over te blijven. Dit is dan ook hét moment om je opa of oma – op veilige afstand – een digitaal lesje te geven over tablet, telefoon of laptop. Zodat ze hun oude dag niet helemaal in hun eentje hoeven slijten. Een gesprekje is een gesprekje, of dat nou via een beeldscherm is of in het echt.   

Marije Roorda

EVA OP INSTAGRAM