Close

Vrouwen die je wil kennen: Frida Kahlo

21 maart 2020 02:03 / women's history month
M Maart is Women's History Month in de VS, en ook hier bij ons. Iedere dag van deze maand zetten we een pareltje of kanon van een vrouw in de spotlight. Zodat we niet vergeten wat al deze vrouwen hebben bereikt en hoe fijn het is dat ze de weg voor ons hebben vrijgemaakt.

Frida Kahlo (1907 – 1954) was een Mexicaanse kunstenaar en politiek activist. Iedereen herkent haar kleurrijke zelfportretten met haar karakteristieke wenkbrauwen en bloemen in het haar. Maar haar leven was lang niet zo vrolijk als haar schilderijen soms lijken.

Niet over rozen

Op zesjarige leeftijd kreeg ze kinderpolio of kinderverlamming, waardoor ze haar rechterbeen nooit goed heeft kunnen gebruiken. Twaalf jaar later, op haar 18e, raakte ze levensgevaarlijk gewond na een tramongeluk. Haar lichaam werd doorboort door een stalen leuning en ze brak talloze botten. Het was een wonder dat ze het overleefde.

Tijdens haar herstel van het ongeluk had ze weinig te doen behalve liggen, dus begon ze met schilderen. Haar ouders voorzagen haar van een spiegel, en ze begon met zelfportretten vanuit haar ziekbed. En met dat schilderen is ze nooit meer gestopt.

Self-Portrait with Thorn Necklace and Hummingbird (1940) by Frida Kahlo
Self-Portrait with Thorn Necklace and Hummingbird (1940) by Frida Kahlo

Toen ze weer kon lopen, bezocht ze schilder Diego Rivera. Zijn werk kende ze van een muurschildering die ze als kind vaak zag, en ze bewonderde hem. Hij herkende haar onmiskenbare artistieke talent, maar zag nog veel meer in haar. De twee kunstenaars werden verliefd en trouwden vrij snel.

Mexicanismo!

Frida ontwikkelde in deze periode de stijl die we nu als de hare herkennen. De 'platte', tweedimensionale taferelen, de felle kleuren en de terugkerende symbolen zijn onmiskenbaar Kahlo. Haar werk maakt indruk, straalt een sterk gevoel van autonomie uit, maar zit ook vol met emotie. Ze deed alles anders dan haar voorgangers en was niet bang om haar eigen geluid te laten horen.

Naast haar ontwikkelingen op het doek groeide ze ook steeds meer de politiek in. Samen met Riviera werd ze lid van de communistische partij. Haar politieke standpunten zie je terug in haar schilderijen. Onderstaand werk gaat over Riviera's verblijf in Amerika en de manier waarop dat land de omliggende landen leegzuigt:

De relatie met Diego ging lang niet altijd over rozen. Hij ging vreemd met haar jongere zus. Ze gingen uit elkaar, maar hertrouwen later toch weer. Beiden hielden er daarna ook andere relaties op na. Frida had verhoudingen met mannen en vrouwen, waaronder marxistisch kopstuk Leon Trotski. Kahlo had haar eigen leven maar voelde zich ook vaak eenzaam en verdrietig in het leven waarin Diego haar meesleurde, en dat is terug te zien in haar werk.

Ik hoop dat het einde vrolijk is en hoop nooit meer terug te keren

Kahlo overleed toen ze 47 was. Een week voor haar dood was ze nog onderdeel van een demonstratie tegen Amerikaanse inmenging in Guatemala – tot het einde verdedigde ze haar idealen. Het is niet duidelijk of ze overleed aan lichamelijke complicaties, die ze haar hele leven lang nog had, of dat ze er zelf een einde aan maakte. Een van haar laatste notities die gevonden is, leest: "Ik hoop dat het einde vrolijk is en hoop nooit meer terug te keren"

Het nationaal ballet maakte een voorstelling over het leven van Frida, die begin dit jaar te zien was in het theater. Benieuwd naar hoe dat eruitzag? Ze maakten een korte serie over het harde werk achter de schermen, die je hier kunt bekijken:

Eelke Bo van de Weerd

EVA OP INSTAGRAM