Close

Blij in mei april! Documentairedag met vijf IDFA-aanraders

26 april 2020 03:04 / Even iets leuks
& 'Blij in mei' was de oorspronkelijke titel van deze reeks. Maar het is pas april en we snakken nu al naar af en toe wat goed nieuws - en jij wellicht ook. Dus dat gaan we brengen: iedere dag in april iets wat fijn, mooi, gezellig, vriendelijk of grappig is. Met vandaag: vijf IDFA-documentaires die je gezien moét hebben.

Om mensen een hart onder de riem te steken én ze iets te doen te geven, heeft het International Documentary Festival Amsterdam, oftewel IDFA, 302 documentaires uit hun collectie gratis en voor niets op hun site gezet. Het gaat om films uit de tijdsperiode 1988 tot en met 2019. We hebben de hele catalogus uitgeplozen, en vijf must see’s voor je op een rijtje gezet. Dus pak je popcorn, dim de lichten en laat je meeslepen in deze vijf internationale documentaires, ieder intrigerend op zijn eigen manier.

1. Dear Araucaria (2015)

Hij is kort maar krachtig, de tien minuten durende documentaire van Britse filmmaker Matt Houghton. Het verhaal draait om John Graham, die onder het pseudoniem Araucaria meer dan vijftig jaar lang cryptogrammen voor de Engelse krant The Guardian maakte. Als hij op een dag te horen krijgt dat hij ongeneeslijk ziek is, besluit hij zijn puzzels te gebruiken om zijn fans te informeren over zijn ziekte. Dit fascineerde Houghton mateloos, en hij besluit een documentaire te maken over de puzzelmaker in de maanden voor zijn dood. Omdat het zo’n kort verhaal is houden we het plot geheim, maar de stem van Graham in combinatie met de prachtige filmbeelden maakt dit een documentaire die je gezien wil hebben. Tip van de redactie: zet wel de tissues klaar, want het is een behoorlijk ontroerend verhaal.

2. Checks and Balances (2015)

In een tijd waar de media een grotere rol lijkt te spelen dan ooit, biedt Checks and Balances van documentairemaker Malek Bensmaïl een mooi inkijkje in een Algerijnse krantenredactie tijdens de presidentsverkiezingen van het land. De film duurt 97 minuten en neemt je mee de redactievloer op van het onafhankelijke Franstalige dagblad El Watan. Politiek, oorlog, deadlines en kritiek op de gevestigde orde: het komt allemaal voorbij in dit eerbetoon aan de journalisten van Algerije. Naast unieke beelden van een redactie in verkiezingstijd heeft de documentaire ook een diepere laag, want het trauma en de onrust van de gewelddadige burgeroorlog uit de jaren negentig is duidelijk voelbaar in de film. Bensmail zuigt met zijn beeldkeuze en editstijl de kijker volledig het warme, onrustige Algerije in. Misschien niet de luchtigste film, maar zeker de moeite waard!

 

3. Drona & Me (2009) 

Dat de documentaires van het IDFA niet alleen voor volwassenen zijn, bewijzen ze met hun sectie jeugddocumentaires. Heb je een kleine smurf rondlopen die Frozen 2 al uitentreuren heeft afgespeeld, trek hem of haar dan naast je op de bank en zet Drona & Me op van Catherine van Campen. De film volgt de twaalfjarige Arjun en zijn autistische broertje Drona. Arjun maakt zich zorgen om zijn broertje, en weet soms niet wat hij met hem aan moet. In de overwegend zwart-witte beelden neemt hij de kijker mee in zijn wereld, waar hij de aandoening van zijn broertje probeert te begrijpen en uit te leggen. Het is een prachtig verhaal en biedt een uniek inkijkje in de wereld van twee broers die zo verschillend zijn als dag en nacht, maar alles voor elkaar overhebben.

 

4. Red Wedding

In deze prijswinnende documentaire van filmmakers Lida Chan en Guillaume Suon hoor je het verhaal van Sochan Pen, een van de duizenden Cambodjaanse jonge vrouwen die vastzat in een gedwongen huwelijk met een Rode Khmer-soldaat. Tijdens het terreurbewind van de Rode Khmer (1975-1979) stierven meer dan 1,5 miljoen mensen, en werden vrouwen gedwongen te trouwen met soldaten om te zorgen voor een bevolkingstoename. Pen was 16 toen ze trouwde met haar gewelddadige echtgenoot, maar weet te ontsnappen. Jaren later dient ze een klacht in bij het Rode Khmer-tribunaal, in de hoop dat ze verantwoordelijk worden gesteld voor het diepe trauma waar zij mee moet leven. Suon en Chan wisselen zwart-witte archiefbeelden af met prachtige, indringende kleurshots en spelen daarmee met het heden en verleden. Het is een intense film, dat is zeker, maar wel een die je nog lange tijd bijblijft.

5. Holy Cow

De hekkensluiter van deze lijst is Holy Cow, getipt door het IDFA zelf. Deze documentaire, gemaakt door Imam Hasanov, vindt plaats in een klein dorpje in Azerbeidzjan. We ontmoeten Tapdyg, een eenvoudige man met een bijzondere obsessie. Om meer geld te kunnen verdienen, bedenkt hij een plan: hij wil een Europese koe naar zijn kleine bergdorpje halen. Die geven namelijk meer melk dan de koeien uit de buurt. Het lijkt een simpel plan, maar een nieuwe koe het dorp in krijgen blijkt een grotere hindernis dan geanticipeerd. Tapdyg begint te sparen als een malle, en leent hier en daar kleine bedragen van vrienden om zijn droom waar te kunnen maken. Helaas is het geld niet het enige probleem: de dorpsoudsten moeten toestemming verlenen en weigeren het toe te staan. Toch zet Tapdyg zijn plan stug door. Zijn moed en doorzettingsvermogen zorgt langzaam maar zeker voor een groeiende steun bij de dorpsbewoners. De manier waarop de film gemaakt is, zorgt voor een gevoel van verbintenis met Tapdyg en zijn droom. Zijn eigenwijsheid maakt hem lovable, en je wil als kijker niets liever dan zijn droom zien uitkomen. Het is een van die films die je een warm gevoel geeft vanbinnen, een prachtige afsluiter van je dag. Absoluut een aanrader, dus.

Gelukkig zijn er - naast deze vijf - nog veel meer documentaires te vinden op de site van IDFA. Ben je nog lang niet uitgekeken? Klik dan hier om de rest van de collectie te zien en eat your heart out.

Marije Roorda

EVA OP INSTAGRAM