Close

Studiekeuzestress bij ouders: zo help je je kind met kiezen

03 juli 2020 12:07 / Persoonlijk
K Knipper twee keer met je ogen en je kleine kotertje is ineens klaar om te gaan studeren. Een belangrijke keuze, waar jij bij kunt helpen. Zo doe je dat met beleid, intuïtie en vooral niet al te veel bemoeizucht.

De zomervakantie staat om de hoek, en dat betekent voor veel jongeren – vers van de middelbare school – dat hun nieuwe leven gaat beginnen. Maar wat dat nieuwe leven precies inhoudt en waar zich dat gaat plaatsvinden, dat is spannend voor kind én ouder. Daarom bellen we met Anke Koopmann van Studiekeuze123, die ons een aantal superhandige tips geeft over studiekeuzes en welke rol je als ouder daarin kan spelen.

Studiekeuze123 is een site die studiekeuzeinformatie verzamelt, vergelijkt en behapbaar maakt. "Wij helpen voornamelijk om informatie te vergelijken, maar voor je aan die stap toe bent moet je wel al een aantal dingen op een rijtje hebben staan." Het is een driestappenplan, legt Koopmann uit. "Eerst begin je met oriënteren, dan vergelijk je je opties en dan komt de belangrijkste stap: de knoop doorhakken."

1. Oriënteren

Oriënteren op een studieaanbod dat oneindig veel opties lijkt te kennen is een vrijwel onmogelijke opgave. Tenminste: als je het niet handig aanpakt. Je kan als ouder een grote rol spelen in het helpen van het maken van een studiekeuze door samen op zoek te gaan.

De meeste aankomende studenten zijn nog niet van de middelbare school of hebben een tussenjaar, en zijn waarschijnlijk helemaal niet omringd door studenten en hun diverse opleidingen. En als ouder sta je er mogelijk nóg verder van af: jouw studie of opleiding heeft immers jaren geleden plaatsgevonden.

'Laat ze zelf nadenken zonder dat je ze een richting op stuurt'

Om te voorkomen dat jullie door de bomen het bos niet meer zien, adviseert Koopmann om even goed met je zoon of dochter te gaan zitten en een aantal vragen door te nemen. "Vragen over hun interesses binnen én buiten school zijn erg van belang, want die geven aan waar je kind plezier uithaalt. Idealiter bezorgt hun studie hen - naast de gebruikelijke school struggles - hetzelfde plezier. En vergeet ze niet te vragen of ze zichzelf dat later ook zien doen als baan in plaats van alleen als hobby."

Ook al denk je je kind van binnen en buiten te kennen, het kan geen kwaad om even flink door te vragen. "Je moet ze zelf laten nadenken over wat ze belangrijk en interessant vinden, zonder dat je ze een richting opstuurt. Wat jij vindt of denkt is immers minder belangrijk dan wat je kind er zélf van vindt."

Naast interesses is het ook belangrijk om een aantal criteria op een rijtje te zetten, zodat het studieaanbod niet meer zo onoverzichtelijk lijkt. We zetten er een aantal onder elkaar:

• Hoe belangrijk vindt je zoon of dochter de stad waarin ze gaan studeren?

• Studeren ze liever op een kleinere school, of willen ze naar een groot instituut?

• Wil hij of zij op kamers, en hoe belangrijk is dat voor hen?

• Maakt reistijd veel uit?

• Wil je kind naar het buitenland tijdens de studie?

• Welke vakken zijn een absolute no-go?

• Is de sfeer van de school belangrijk?

• Is het potentiële salaris van een toekomstige baan belangrijk voor ze?

Gebruik deze criteria om de zoektocht naar leuke studies overzichtelijker én behapbaar te maken.

2. Vergelijken

Yes, jullie hebben een paar leuke opleidingen op een rij! Dan is het tijd om te vergelijken, want veel opleidingen komen voor op verschillende scholen, of je kind kan nog niet tot een duidelijke keuze komen. Dit is waar sites als Studiekeuze123 en open dagen van opleidingen in het spel komen. "Ga inhoudelijk vergelijken over de mogelijkheden binnen de studie, kijk waar je de meeste – of juist interessantste – keuzemogelijkheden hebt en breng de verschillen en overeenkomsten in kaart."

'Kijk verder dan de open dag en bezoek ook meeloopdagen'

Door georganiseerd te werk te gaan, kan je makkelijk een plus- en minlijstje opstellen, en samen grondig kijken naar wat bij je kind past. "En voor nog meer vergelijkingsmateriaal, raad ik aan om echt langs te gaan bij de opleiding", benadrukt Koopmann. "En dan bedoel ik niet alleen de open dag, maar bezoek ook meeloopdagen of maak een afspraak om te proefstuderen. Als je kind studenten kan spreken, kunnen ze vragen naar de boekenlijst of naar een typisch onderwerp voor een schoolopdracht. Zo kunnen ze zich een beter en eerlijker beeld van de opleiding vormen."

3. Kiezen

De lijstjes zijn gemaakt, de criteria zijn toegepast en daar is-ie dan: de studie die je kind – fingers crossed – de komende paar jaar gaat volgen. Het aller-aller-allerbelangrijkste bij deze laatste stap is dat je je als ouder niet te veel gaat mengen in de keuze van je zoon of dochter, wil Koopmann nog maar eens benadrukken. "Hopelijk heb je door dit hele proces je kind kunnen stimuleren om zelf actie te ondernemen, en kunnen ze nu zelf een beslissing maken. Het is een beslissing die op zijn minst een deel van de toekomst van je kind gaat bepalen, dus hun mening is dan ook leidend."

En hoewel veel ouders alleen maar het beste met hun zoon of dochter voorhebben, moeten ze écht niet gaan mengen in de keuze van hun kind. "Laat hem of haar weten dat – ongeacht hun keuze – jij achter ze staat, want dat neemt een deel van hun onzekerheid weg. En ben je teleurgesteld in hun keuze, of is het iets anders dan wat je voor ogen had? Zoek dan heil bij je vrienden of je partner, maar laat je kind het niet merken. Kiezen is al moeilijk genoeg."

Oudervoorlichting

Ben je, ondanks het stappenplan, nog steeds een beetje lost als ouder? Geen zorgen, ook daar is een oplossing voor.

 

'Het is belangrijk dat je je kind kan helpen zonder in de weg te zitten'

"Het is belangrijk dat ouders weten dat er ook veel studiekeuzevoorlichting voor hen is", zegt Koopmann. "Wij hebben op de website een aparte pagina, maar onderwijsinstellingen bieden ook aparte voorlichtingen aan. Ze worden actief meegenomen in het proces van een studie kiezen, en worden opgemerkt als belangrijke ondersteuner van het kind. Maak gebruik van die faciliteiten! Het allerbelangrijkste is dat je je kind kan helpen, maar niet in de weg zit. Zolang je dat onthoudt, kan je de beste ondersteuning voor je kind zijn die hij of zij nodig heeft."

Marije Roorda

LEES MEER OVER