Close

Trump vs. TikTok: een onschuldige dans-app of paard van Troje?

03 augustus 2020 05:08 / Amerika
& 'We're banning them from the United States', zei president Trump dit weekend over TikTok. Is het sociale mediaplatform daadwerkelijk gevaarlijker dan Facebook en Instagram – of speelt er iets anders mee? The Atlantic legt uit waar de angst voor TikTok vandaan komt.

Van 'I'm a savage, classy, bougie, ratchet' tot 'Renegade' en 'The Box': de ene na de andere choreografie brengt TikTok én de hoofden van haar 2 miljard gebruikers op hol. Just another social media craze, right? Niets nieuws onder de zon anno 2020. En toch onderscheidt het platform zich op één belangrijk terrein, want in tegenstelling tot Facebook, Twitter en LinkedIn, is tech-gigant TikTok niet Amerikaans maar Chinees.

Dit was niet de bedoeling

En dat is volgens The Atlantic precies waarom Trump en zijn kabinet de app willen verbannen uit de Verenigde Staten. Want hoewel privacy misschien al langer een gepasseerd station lijkt, wordt het een ander verhaal als gebruikersdata in de schoot valt van een Chinese eigenaar.

In 2012 richtte Zhang Yimeng ByteDance op, het moederbedrijf van TikTok. Dat heeft hem geen windeieren gelegd: in 2019 kon de app al op 1 miljard maandelijkse gebruikers rekenen, en dat aantal is – mede dankzij maandenlange lockdown – verdubbeld dit jaar. In theorie is het verhaal van Yimeng en zijn succes een waar Amerika van droomt, stelt The Atlantic. Sterker nog, de VS heeft China jarenlang geprobeerd te stimuleren om meer van dit soort technische en innovatieve genieën te ontwikkelen. Geen beter medicijn tegen communisme dan kapitalisme in de vorm van economisch succes, zo werd lang geloofd. Bovendien geeft TikTok zelf aan nergens heen te gaan en in de komende drie jaar 10.000 banen te creëren in Amerika de komende jaren. Wat valt daar nou tegenin te brengen?

TikTok of Trojaans paard

Maar nu de VS en China verwikkeld zijn in een machtsstrijd, wordt het succes van TikTok ineens gevaarlijk groot. 'China wordt niet langer gezien als een potentiële partner, maar als een strategische vijand'. Dus in plaats van een rode loper kan Yimeng rekenen op tegenwerking. President Trump en zijn adviseurs zijn bang dat de informatie die de app verzamelt van z'n gebruikers, terechtkomt bij de Chinese overheid. En dus moeten Amerikanen zich zorgen maken, vindt ook senator Josh Hawley uit Missouri: 'It is a surveillance apparatus for Beijing. It is a Trojan horse on people's phones'.

Die zorgen klinken een beetje vergezocht, misschien zelfs lichtelijk paranoïde, schrijft The Atlantic. Hoe kunnen video's van kinderen die een dansje doen in hemelsnaam een bedreiging vormen? En toch is dat precies de angst die sinds een paar weken toeneemt in het politieke hart van Amerika. Technologisch succes vanuit China wordt niet langer gezien als ontwikkeling van het land, maar als bedreiging voor Amerika als marktleider. Amazon, Alphabet en Facebook zijn stuk voor stuk Amerikaanse succesverhalen en TikTok komt nu – als eerste Chinese gigant – gevaarlijk dichtbij.

Zijn de zorgen terecht?

Het succes van Yimeng raakt daarom een gevoelige snaar op het gebied van veiligheid én economie. En hoewel de tech-ondernemer aangeeft niet bij een politieke partij te horen in China, laat staan gebruikersdata door te geven aan de overheid, zijn de zorgen in Washington D.C. niet geheel ongegrond. China kijkt op een andere manier naar privacy- en burgerrechten dan wij in de Westerse wereld gewend zijn. Het land verzamelt genoeg data van haar burgers en heeft daarnaast allerlei methoden ontwikkelt om de bevolking in het gareel te houden. Wie zegt dat het land deze hoeveelheid informatie niet ook wil inwinnen buiten haar geografische grenzen?

Vooralsnog weten we natuurlijk niet in hoeverre China van plan is om TikTok of haar moederbedrijf ByteDance onder druk te zetten in een internationale machtsstrijd met de VS, maar het bedrijf van Yimeng lijkt daar nu wel de dupe van te worden. Of het Trump lukt om de app te verbieden of de verkoop aan een Amerikaanse partij af te dwingen, moet nog blijken. In 2019 heeft de Amerikaanse regering de Chinese eigenaren van datingapp Grindr om vergelijkbare redenen gedwongen af te zien van hun eigendom, dus dat is zeker een scenario. Microsoft ziet een overname van TikTok wel zitten en heeft na een gesprek met president Trump aangegeven de Amerikaanse activiteiten van het bedrijf vóór 15 september 2020 te willen overnemen. Het bedrijf belooft dat de gebruikersdata niet de grens over zullen gaan.

To be continued, maar vooralsnog kun je in Nederland ongestoord verder dansen.

Lizzy van Hees