Close

Een lesje mansplaining in 17e-eeuwse kunst

11 augustus 2020 04:08 / even lachen
D De leek die met je in discussie wil over het onderwerp waar jij een boek over schreef. Of je vriend die naast het fornuis gaat staan uitleggen hoe je nu écht lekkere aardappeltjes bakt. Mansplaining komt in veel vormen voor en is – zo laat schrijver Nicole Tersigni op geniale wijze zien – waarschijnlijk ook van alle tijden.

'Ik zal het even haarfijn uitleggen', 'Volgens mij begrijp je het niet' of 'Laat mij het maar even voordoen': het zijn stuk voor stuk zinnen uit het mansplaining-vocabulaire. Je kan als vrouw meester in de rechten zijn, een PhD in economie op zak hebben of de beste gitarist, kunstenaar of diepzeeduiker ter wereld zijn, toch is er bijna altijd wel een man in de buurt te vinden die het beter denkt te weten. Een man die – ongetwijfeld met alle goede bedoelingen – je even op weg wil helpen, de boel wil uitleggen of voordoen.

Hoewel we het sinds 2008 pas over mansplaining hebben, is de gewoonte al eeuwenoud. Althans, daar lijkt het verdacht veel op, vindt de Amerikaanse schrijver Nicole Tersigni. Aan The New York Times vertelt de schrijver dat ze vorig jaar op Twitter zag hoe een man een grap uitlegde aan een vrouw. Op zich niets mis mee, behalve dan dat hij de grap uitlegde aan de vrouw die 'm zelf had gemaakt. Dat had Tersigni zelf nét te vaak meegemaakt en nu was ze er wel een beetje klaar mee. Om haar gevoel onder woorden te brengen, zocht ze via Google een plaatje van: 'Woman surrounded by men' en vond een passend schilderij uit de 17e eeuw. Het illustreerde perfect wat ze bedoelde:

Al snel bleken 17e, 18e en 19e-eeuwse kunstwerken een ware goudmijn te zijn aan potentiële memes over mansplaining. Tersigni heeft haar creativiteit de vrije loop gelaten en een dikke reeks voorbeelden gemaakt. Van klassiek mansplain-gedrag, vermoeiende grappenmakers tot zogenaamde seks-experts: alles komt voorbij.

De tweets van Tersigni waren dusdanig herkenbaar dat ze binnen no-time viral gingen. Niet geheel onverwacht waren er ook een paar mannen die de grappige memes probeerde uit te leggen aan de schrijver, al benadrukt ze dat niet álle mannen dit gedrag vertonen.

Twee weken na de eerste tweet zat de schrijver met een uitgever aan tafel om een boek te maken van haar project. Het resultaat is vandaag uitgekomen en draagt de toepasselijke titel: 'Men to avoid in art and life'.

Hoewel de lekkere teksten van Tersgni haar boodschap compleet maken, valt het toch op dat veel oude schilderijen zich verdacht goed lenen voor een mansplain-gerelateerde interpretatie. Het versterkt ons vermoeden dat vrouwen al eeuwenlang met deze onzin moeten dealen. Al is dat overigens geen reden om je schouders te laten hangen, neem in plaats daarvan een voorbeeld aan de gevatte oneliners van Tersigni's vrouwen.

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER