Close

Moedermelk tegen corona

18 augustus 2020 11:08 / Gezondheid
M Moedermelk is goed voor elk, blijkt uit onderzoek van het Emma Kinderziekenhuis. Vrouwen die tijdens hun zwangerschap besmet zijn geweest met corona, geven in hun melk antistoffen door. En daar zouden niet alleen hun kinderen van kunnen profiteren.

Arts-onderzoeker Britt van Keulen en kinderarts-directeur van het ziekenhuis Hans van Goudoever vertelden vanavond in Jinek over hun bijzondere bevindingen. Het is nog maar heel kort geleden dat een van hun donormoeders hen op het idee bracht. Van Goudoever: "Op 1 april kregen we een mail van een moeder die bij ons melk doneert voor couveusekindjes. Zij vroeg: 'Zouden hier geen antistoffen in kunnen zitten?' Een heel interessante vraag." Van Keulen zat op dat moment thuis te balen: ze was zelf zwanger en mocht in verband met de coronacrisis niet naar haar werk, terwijl haar collega's in de frontlinie stonden. "Toen dachten Hans en ik: laten we dit uitzoeken. Ik vond het een hele mooie manier om toch een steentje bij te dragen tijdens de crisis."

Opgeruimd staat netjes

Inmiddels ze zijn al een heel eind op de rit. Van Keulen: "We hebben veertig vrouwen onderzocht die zeer waarschijnlijk het coronavirus hadden doorgemaakt en die bleken bijna allemaal antistoffen te hebben aangemaakt. We zijn nu in de fase dat we in het laboratorium hebben aangetoond dat die in de moedermelk aanwezig zijn." Van Goudoever: "We hebben op allemaal gezonde cellen het virus aangebracht, heel gecontroleerd natuurlijk, in zo’n speciaal beveiligd lab. Wat we hebben gezien is dat de antistoffen uit de melk zich binden aan het virus en die kan dan niet meer de cel binnendringen. Dat is belangrijk, want als het virus in een cel komt, vermenigvuldigt het zich. Maar zover komt het dus niet, dat is het opzienbarende."

Maar dat het in het laboratorium werkt, wil nog niet zeggen dat het precies hetzelfde uitpakt bij mensen. "Daarom willen wij bij duizend vrouwen ook echt gaan kijken hoeveel er daadwerkelijk antistoffen in de melk hebben", zegt Van Keulen. "Het maakt namelijk nogal uit of maar 1 procent van de vrouwen antistoffen heeft of 10 of 20 procent. Willen we dit als medicijn gaan gebruiken, dan hebben we heel veel moedermelk nodig." Daarom is het Emma Kinderziekenhuis nog op zoek naar moeders die besmet zijn of dat (mogelijk) zijn geweest én borstvoeding geven.

Mocht je je daarin herkennen en interesse hebben om mee te werken, kun je je naam en telefoonnummer mailen naar covid.milk@amsterdamumc.nl.

IJsklontjes

Zodra er genoeg melk is, kan het onderzoek een volgende fase ingaan, waarin een groep kwetsbare ouderen de moedermelk tot zich neemt (en een controlegroep koemelk krijgt). Volgens de eerste inzichten zouden zij viermaal daags 10 milliliter moeten innemen om de antistoffen zo efficiënt mogelijk te laten zijn.

Dat zou bijvoorbeeld goed kunnen in de vorm van een ijsklontje. Hans van Goudoever: "Het virus komt binnen via je neus en keel en wandelt dan je longen binnen. De entree van het virus is echt je keel, daar moeten de antistoffen aan het werk." Als je op een ijsklontje sabbelt, is het slijmvlies in je keel langer met de antistoffen in contact dan als je het gewoon in een keer zou doorslikken. Zo wordt het virus in je keel al opgeruimd en bereikt het nooit je longen. Om het plezierig te maken, wordt er nog een smaakje aan het ijsklontje met de moedermelk toegevoegd. Favorieten onder de doelgroep blijken vooralsnog de klassiekers: aardbei, vanille en citroen. 

In theorie zouden in een verzorgingstehuis waar een uitbraak is, alle bewoners twee weken lang de ijsklontjes met antistoffen kunnen krijgen toegediend. In combinatie met een quarantaine zou het virus dan op die locatie bezworen moeten zijn. Maar zover is het nog niet, en of het daadwerkelijk kan lukken, hangt natuurlijk ook af van het aantal borstvoedende moeders die antistoffen in hun melk hebben - en dan ook nog kunnen en willen doneren.

Van Keulen, die zelf net bevallen is, mag om ethische redenen niet aan haar eigen onderzoek meedoen. Mocht jij wel in de gelegenheid zijn, dan herhalen we voor de zekerheid nog even het adres waarop je je interesse kan laten blijken: covid.milk@amsterdamumc.nl. Van Goudoever: “Ook vrouwen die ongemerkt met corona besmet zijn geweest, hebben misschien antistoffen aangemaakt die in de melk te vinden zijn. Wij zoeken daarom moeders die (mogelijk) besmet zijn geweest met het coronavirus, maar ook wanneer dit niet zo is, kan een moeder zich aanmelden. De gedoneerde melk wordt, als je daar toestemming voor geeft, opgeslagen in een biobank. Die melk is dan ook bruikbaar voor andere onderzoeken." Het gaat in eerste instantie om een donatie van 100 milliliter.