Close

Wat ik had willen weten voordat... ik ontslag nam

31 augustus 2020 08:08 / carrière
H Hindsight is 20/20 zeggen ze wel: achteraf weet je het allemaal zo goed. Kennis waar je zelf niks meer aan hebt, maar waar je een ander wel mee kan helpen. Daarom vragen we in deze rubriek aan ervaringsdeskundigen: wat had je achteraf bezien graag eerder willen weten? Deze week vertelt Jannelieke Aalstein wat zíj had willen weten voordat ze vorig jaar ontslag nam.

Op papier had Jannelieke Aalstein (40) een droombaan als directeur van Rotterdam Partners. En zelf vond ze dat eigenlijk ook, maar als je tot je pensioen nog 30 jaar mag werken, wordt het soms tijd voor een sprong in het diepe. Dat betekent ook afscheid nemen van wat je kent en leuk vindt: tijd om ontslag te nemen.

1. Maak tijd om de knoop door te hakken

"Ik ben geboren en getogen Rotterdamse en hou met iedere vezel van m'n lijf van die stad", vertelt Jannelieke over wat haar vorige baan zo leuk maakte. "Het was mijn verantwoordelijkheid om de stad goed in de etalage te zetten en zo bedrijven, toeristen en congressen aan te trekken." Maar een baan kan nog zo leuk en uitdagend zijn, soms is het tijd voor iets anders. "Ik was 39 jaar en werkte, in verschillende rollen, inmiddels tien jaar voor de stad. Op een gegeven moment realiseerde ik me: de komende 30 jaar blijf ik werken, maar ik ga niet nog 30 jaar hetzelfde doen." Dan moet je de balans opmaken: wil ik weg? En: wanneer is het juiste moment?

'Toen ik uiteindelijk wegging, was ik het ook echt zat'

Je hoeft dit soort grote besluiten echt niet in één keer nemen, vervolgt Jannelieke. Maar, je wil het ook niet helemaal aan het toeval overlaten. "Ik besloot een paar maanden de tijd te nemen en op 1 november, 1 december en 1 januari de balans op te maken. Hoe sta ik er nu in? Wil ik nog steeds iets nieuws? Wat zegt mijn gevoel?" Door er bewust de tijd voor te nemen, haal je de angst weg dat je iets in the heat of the moment besluit en daarom misschien een verkeerde keuze maakt. Het is prettig om ontslag te nemen met volle zekerheid dat het de juiste keuze is.

Zo'n belangrijke keuze begint echt bij jezelf en dus moet je soms niet te veel naar andere mensen luisteren. Het is makkelijk praten voor een ander: 'Goh, je zit er nu vier jaar, wordt het niet eens tijd om...'. "Uiteindelijk is het jouw baan en jouw leven. Dus jij weet wanneer het tijd is voor iets anders", aldus Jannelieke.

Jannelieke Aalstein
Jannelieke Aalstein

2. Bereken hoe lang je het kan rooien zónder inkomen

Lang niet iedereen neemt ontslag met een volgende baan in het vooruitzicht. Misschien wil je daar zelfs wel even de tijd voor nemen en zo ja: good for you. Maar als er nog geen nieuwe job aan de horizon glinstert, kan het verlies van inkomen best tot kopzorgen leiden. "Hoe ga ik alles betalen, schiet er dan door je heen", vertelt Jannelieke. Zij kreeg een goede tip van iemand anders: bereken precies hoe lang je kan leven zonder inkomen. "Om dat uit te rekenen, zet je je vaste lasten op een rij, maar bedenk je ook wat je minimaal nodig hebt om het leven leuk en gemakkelijk voor jezelf te houden. Ik wilde het liefst iedere week één keer buiten de deur kunnen borrelen of eten." Heb je dat allemaal op een rijtje gezet, dan is het tijd om reëel te zijn en goed naar je spaargeld te kijken. Als je er na die rekensom achter komt dat je prima vijf maanden kan overbruggen zonder inkomen, dan ben je misschien zekerder van je besluit om de sprong te nemen en weg te gaan. Jannelieke: "Ik vertrouwde erop dat ik binnen die paar maanden iets nieuws zou kunnen vinden." Overigens nam zij – goed om even te vermelden – ontslag in februari 2019, voordat de coronacrisis de kansen op de arbeidsmarkt flink verminderde.

3. Neem tijd om uit te pluizen wáárom je weg wilt

Dus, je neemt het besluit om ontslag te nemen. Spannend! Waarschijnlijk heb je er goed over nagedacht en misschien zelfs wel een hoop voor- en tegenlijstjes volgekrabbeld. Als je de knoop doorhakt terwijl je voor je gevoel nog in het schemergebied zit, geef jezelf dan de ruimte om uit te pluizen waarom je weg wilt. "En schrijf dat op", benadrukt Jannelieke. "Geloof me, anders ben je drie maanden later driekwart van je lijstje met redenen vergeten." En dat terwijl je die informatie onwijs goed kan gebruiken om een volgende beslissing te nemen over je toekomst. "In de maanden voor mijn ontslag ben ik twee keer een hele dag in m'n eentje op pad gegaan, zonder telefoon. Dat klinkt misschien zweverig nu, maar bij mij hielp het echt om even helemaal geen afleiding te krijgen van appjes en telefoontjes tussendoor. Op die manier kom je veel beter tot inzichten over wat je wilt en wat je níét wilt. Die dingen moest ik van mezelf meteen opschrijven aan het einde van de dag, zodat ik ze niet zou vergeten."

Als directeur heeft Jannelieke zelf ook weleens aan de andere kant van de tafel gezeten en daar viel het haar op dat mannen vaak een stuk resoluter waren in hun besluit en de reden om ontslag te nemen. 'Ik ben gewoon toe aan iets nieuws', klonk het dan. "Vrouwen staken vaak een oneindig lang verhaal af gevuld met excuses. Daarmee wordt het voor jezelf ook een steeds groter ding, terwijl je misschien gewoon besluit dat je toe bent aan een nieuwe stap. Dat hoef je niet goed te praten naar een ander of naar je baas." Hou het besluit dicht bij jezelf en gebruik je motivatie in de zoektocht naar een volgende baan. Wil je in een groter team werken, meer flexibiliteit of verantwoordelijkheid? Het is een checklist voor de sollicitaties die op je pad komen.

4. Heb je jouw vertrek aangekondigd, blijf dan niet te lang plakken

Er is één ding waarvan Jannelieke het achteraf graag anders had aangepakt: "Ik ben te lang gebleven. In februari heb ik op werk aangekondigd afscheid te nemen en uiteindelijk ben ik tot en met juli blijven werken." Dat komt omdat ze het te netjes wilde achterlaten. "Als ik wat langer blijf kan ik alles nog afmaken en kan iedereen er rustig aan wennen. Dan heeft de raad van toezicht tijd om een nieuwe directeur te zoeken en zorg ik niet voor problemen." Allemaal legitieme redenen, maar op het moment dat je zegt dat je weggaat, check je emotioneel uit. "Dan is het best zwaar om nog vijf maanden door te werken. Toen ik uiteindelijk echt wegging, was ik het ook echt zat." Niet de leukste manier om te vertrekken bij een baan waar je eigenlijk altijd van hebt genoten.

'Er zijn dingen waar je graag een punt achter wil zetten voordat je de deur uitloopt'

Zelfs als je baan geweldig is, maak je het er niet makkelijker op door langer te blijven alleen maar om het braafste kindje van de klas te zijn. "Het trekt een wissel op je energieniveau." Gun jezelf dat je in de laatste weken nog twee of drie dingen echt goed verankert, de dingen die je het belangrijkste vindt. De rest draag je in stapjes over aan collega's en dat kan ook terwijl je er nog zit, zo bouw je rustig af. Als je full steam doorgaat tot je laatste dag, val je daarna misschien in een zwart gat.

5. Handel je zaken netjes af

Normaal gesproken is je leidinggevende degene die je een exitgesprek aanbiedt, maar in het geval van Jannelieke heeft ze er ook zelf om gevraagd bij haar collega's. "Er zijn dingen waar je graag een punt achter wil zetten voordat je de deur uitloopt. Alsof je ergens een strik omheen doet en het daarna goed is." Het waren over het algemeen fijne gesprekken, waaronder met twee medewerkers die ze op het hart wilde drukken hoe trots ze op hen was. "Die gesprekken waren bijzonder voor beide partijen; het voelt eigenlijk suf dat we soms pas bij het afscheid zo kwetsbaar en eerlijk met elkaar in gesprek gaan."

Voor exitgesprekken geldt: durf kwetsbaar te zijn, dan krijg je ook eerlijke feedback terug. Jannelieke probeert het doorgaans dichtbij zichzelf te houden, zodat een ander niet het gevoel krijgt dat er een aanval wordt geopend. "Ik heb bijvoorbeeld weleens gezegd: 'Ik heb gemerkt dat ik het moeilijk vind als je mij op deze manier aanspreekt'. Dan hoef je niemand aan te vallen om toch te zeggen wat je dwarszit."

6. Zeg niet te snel ja, alleen tegen de juiste baan

Toen augustus aanbrak vorig jaar, riep Jannelieke heel resoluut dat ze 30 boeken had gekocht die allemaal uit moesten voordat ze aan een nieuwe baan wilde denken. "Ik heb hele fijne connecties, die met goedbedoeld advies op mijn pad kwamen, maar die wilde ik graag eerst nog even op afstand houden. Eerst mezelf een beetje tijd gunnen, voordat ik aan een volgend avontuur zou beginnen."

Zoveel tijd kreeg de Rotterdamse uiteindelijk niet, want in september werd ze gebeld: 'Er ligt hier een vacature op m'n bureau en dit is dé baan voor jou'. Jannelieke bedankte vriendelijk en zei dat ze nog niet op zoek was. "De rest van de dag heb ik de oren van mijn vriend z'n hoofd gepraat over hoe leuk het zou zijn als ik de baan wél had en wat ik allemaal niet zou doen als ik 'ja' had gezegd. Mijn vriend zei: 'Stop maar met dit toneelstukje, je bent het aan niemand verschuldigd om een half jaar vrij te zijn en boeken te lezen, ga voor die baan'." Zo gezegd, zo gedaan en sinds november 2019 werkt Jannelieke met veel plezier als directeur bij mensenrechtenorganisatie ActionAid Nederland.

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER