Close

It's the suburbs, stupid!

09 september 2020 12:09 / Michiel Vos
D De Amerikaanse verkiezingen worden straks bepaald aan de keukentafels van gezinnen in de buitenwijken, zegt Amerika-kenner Michiel Vos. De million dollar question is wát er daar besproken wordt.

Nee, het is dit keer niet ‘it’s the economy, stupid’. Dit keer zijn het de ‘suburbs, stupid’: het zijn de buitenwijken van Amerikaanse steden die de doorslag geven in de presidentiële race van Donald Trump tegen Joe Biden. De ‘economie, dommie’-uitspraak kwam uit de koker van James Carville, politiek consultant van Bill Clinton. Hij zette de economie neer als hét keukentafel-onderwerp in 1992 toen hij de architect was achter Bill Clinton’s presidentiële campagne. Clinton won van vadertje H.W. Bush - met de economie dus als belangrijkste onderwerp voor de ‘gewone’ kiezer.

Nu is het niet 1992 maar 2020 en de economie als keukentafelonderwerp voor de gewone man of vrouw, is vervangen door law & order. En de keukentafels waar deze verkiezingen waarschijnlijk beslist gaan worden, staan in de buitenwijken.

'De Nixon-aanpak staat model voor de strategie van Trump'

Kort door de bocht wordt op het platteland meestal Republikeins gestemd en in de steden meestal Democratisch. En dus wordt het verschil niet gemaakt op het rode platteland of in de blauwe stad, maar in de paarse mix van de buitenwijken. Dat is al sinds de jaren '60 min of meer zo.

En ook het law & order thema is bepaald niet nieuw. In verkiezingsjaar 1968 werd burgerrechtenleider Martin Luther King Jr. vermoord, waarop onlusten uitbraken in meer dan honderd steden. De National Guard en het leger stonden in de straten van Amerikaanse steden. In de buitenwijken van die steden was de blanke middenklasse maar wat bang dat de onrust ook hen zou bereiken. Richard Nixon, de Republikeinse kandidaat, had dat snel genoeg door en vertaalde die angst naar een law & order boodschap. Het leverde hem de overwinning op. Die Nixon-aanpak is in meerdere opzichten een model voor de huidige strategie van Trump.

Geweld golft over Amerika, volgens Team Trump, maar ook volgens gewone televisiekijkers. Zet de buis aan en je ziet rellen, brandende politie auto’s en ‘relschoppend links tuig’ - ‘thugs’, zoals Trump ze noemt. Team Trump heeft het graag over dit geweld. Team Trump heeft het uitdrukkelijk níet over geweld afkomstig van de politie inzake bijvoorbeeld George Floyd of James Blake om er maar twee te noemen (de lijst van zwarte slachtoffers is lang). Nee, de politie staat onder druk volgens Trump. “Ze kunnen 10.000 grootse dingen doen en dan is er één slechte appel of een choker, je weet wel, een choker." Hij doelde op een politieman die in het moment blokkeert en dan de verkeerde keuze maakt. “They choke. Shooting the guy,” Hij blokkeert, zei Trump, "just like in a golf tournament, they miss a three-foot putt.”

Zelfs de conservatieve Fox News koningin, Laura Ingraham, met wie Trump in gesprek was, probeerde hem te redden. “U probeert het niet te vergelijken met golf toch?” zei ze snel, want dan gaat de media er meteen mee aan de haal.

De opmerking is wellicht wat nonchalant, maar Trump heeft zoals altijd precies en razendsnel door wat er speelt bij de gewone man en vrouw. Als de minst politieke president uit de geschiedenis van de Verenigde Staten is de man uiterst politiek aangelegd, met een feilloze neus voor wat hij kan gebruiken.

Zíj werden vervolgd, de demonstrerende meute níet

En dus positioneert de president zich uitgesproken als de kandidaat van law & order en richt hij zijn boodschap tot de zogenaamde 'stille meerderheid', die zich ophoudt in de buitenwijken. 

Een tamelijk luidruchtig voorbeeld van die stille meerderheid zijn de McCloskey's. Je kent ze nog wel: het welgestelde blanke stel dat werd opgeschrikt door een voorbijtrekkende Black Lives Matter demonstratie in hun keurige wijk. Ze snelden naar buiten, hij in een lichtroze polo en uitgerust met - het is tenslotte Amerika - een AR-15, zij in een zwartwit gestreept shirt en voorzien van een pittig damespistooltje. De beelden waarop ze hun wapens op de demonstranten richtten, gingen de wereld over.  

Daarvoor werden ze beloond met een prime time tijdslot tijdens de Republikeinse conventie. Hun boodschap: zij, als law abiding citizens, werden wel vervolgd voor het dreigen met geweld, maar de demonstrerende meute níet. En dat is de opening voor Donald J. Trump: de McCloskey’s wonen weliswaar niet echt in een buitenwijk, maar hun zogenaamde gated community lijkt er genoeg op. Tijdens de conventie vertegenwoordigden ze vanaf de sofa in hun riante woonkamer die stille meerderheid die naar de tv kijkt, de rellen ziet en denkt: ja, we hebben law & order nodig.

En dan gaan de verkiezingen niet over de coronacrisis, maar over the American way of life

Patricia McCloskey bracht haar punt thuis: “Deze demonstranten zijn niet tevreden met het verspreiden van chaos en geweld in onze buurten – they want to abolish the suburbs altogether. Vertaling: een links-gulzige, veelal gekleurde horde wil de buitenwijken cancelen, wegvagen. En dan gaan de verkiezingen opeens niet meer over hoeveel doden er vielen in de matig gemanagede coronacrisis, maar over een aanval op the American way of life - het leven in de 'burbs dus.

Democraten gokken op de epidemie en de economische crisis als gevolg daarvan om Biden het Witte Huis in te krijgen. Trump rekent op de ‘stille’ roep om law & order. Hij brengt de strategie van Nixon nog een stap verder door zich als echte outsider te positioneren, met nul respect voor het establishment. Hij zet in op de grievende, 'vergeten' blanke man, die zich buitengesloten voelt door het politieke systeem. Die ziet rellen op tv door Black Lives Matter-demonstranten en denkt: die demonstraties gaan mij te ver en dus stem ik op Trump. Niet omdat ik tégen zwart Amerika ben, maar omdat ik vóór law & order ben en de goede scholen en de waarde van mijn koophuis wil bewaren in mijn rustige buitenwijk.

De angst is groot genoeg om mensen tot een stem over te halen

Wat Nixon begreep en wat Trump begrijpt, is dat als de wereld uit elkaar valt, mensen een sterke leider willen, wiens hoogste prioriteit het is om de natie te beschermen. Amerikanen voelen dat het chaos is. De perceptie heerst dat Amerika in een vrije val is beland: moordcijfers omhoog, misdaad omhoog. En de angst daarvoor is groot genoeg om mensen tot een stem over te halen. 

En dus paniek op links: This is how Biden loses, was het alarmerende titel van een artikel in Amerika’s intellectuele online forum The Atlantic. Als de Democraten niet praten over datgene wat de gewone kiezer in de buitenwijk ’s avonds op tv ziet, dan verliest Biden.

Democraten kijken naar Amerika en zien ras. Republikeinen kijken naar Amerika en zien class. En dus is het in de woorden van Don Trump Jr., zoals ik in mijn vorige column al meldde: "Kerk, werk en school tegenover rellen, plunderen en vandalisme." Die rellen vinden plaats in steden die voornamelijk door Democraten bestuurd worden. En dit staat dus te gebeuren als Biden de zaak overneemt, aldus Trump.

In aanloop naar de verkiezingen in 2016 hoorde ik op Trump-rallies om me heen meerdere mensen vertellen dat ze in het verleden Democratisch hadden gestemd, maar waren overgestapt op Trump: "Ik heb de Democratische partij niet verlaten, de Democratische partij heeft mij verlaten." Met dat in het achterhoofd is het goed een extra oog op de buitenwijken te houden.

Michiel Vos