Close

Weg met je schuldgevoel: treat yo self op inzicht in je geldzaken

08 september 2020 11:09 / Personal finance
Tom en Donna in Parks& Recreation - Treat yo self day (2011)
Tom en Donna in Parks& Recreation - Treat yo self day (2011)
H Had jij altijd prima brood op de plank, maar heeft corona roet in het eten gegooid? Of stond je überhaupt al vaker rood dan je zou willen? Geldzorgen kunnen verkrampend werken, maar met deze 7 tips leer je hoe jij je eigen geldbewuste cheerleader wordt.

How to get rich fast’-advertenties zijn er genoeg online, maar waar blijven de ‘How to heb een gezonde relatie met geld en kom als het even tegenzit (zoals met een pandemie) er toch weer bovenop’-commercials? Schulden zijn als coronakilo’s, voor je het weet heb je ze, maar ervan afkomen lijkt minder makkelijk: je bankrekening vult zich niet vanzelf. En toch, je schulden gedag zeggen is zeker geen mission impossible. In gesprek met Cindy Frohn, eigenaresse van geldzakenopderit.nl, hebben we de volgende tips samengesteld voor iedereen die - jawel - zijn geldzaken op de rit wil krijgen.

1. Práát erover

Als we allemaal wat opener zijn over onze portefeuille-inhoud, of het gebrek daaraan, halen we geldzorgen uit de taboesfeer. Rond het hebben van schulden heerst veel schaamte. Frohn geeft aan: “We kunnen over ieder onderwerp praten. De kinderen, werk, studie, andere mensen, seks, het is allemaal bespreekbaar, maar geld is een non-topic.” Zij pleit ervoor om van geld een normaal gespreksonderwerp te maken. Juist ook als het financieel tegenzit. Je doet er goed aan om te delen met je omgeving dat je in de penarie lijkt te raken.

Wees geen geldslaaf, maar wordt een geld-dominatrix

Al helemaal met Covid-19 is een schuldgevoel nergens voor nodig. Een pandemie is immers een extern probleem waar jij geen invloed op hebt. Maar ook buiten coronatijd kan het krijgen van schulden heel makkelijk gaan. Een financiële miscalculatie, het kan de beste overkomen. Zo kan de afbetaling van de nieuwste iPhone toch meer impact hebben op je bankbalans dan je had verwacht toen jij jezelf deze gadget gunde. Daarnaast zit een plotselinge financiële tegenvaller in een klein hoekje. Onthoud: overvallen worden door geldzorgen zegt niks over jou als persoon, dus schaamte is nergens voor nodig. Als je erover praat, zul je zien hoeveel mensen zich in je verhaal kunnen herkennen.

2. Zie geldzaken als een BDSM-relatie

“Zonder jou doet geld niets” stelt Frohn. We kennen de term geldslaaf, maar wat dacht je van geld-dominatrix? Train jezelf in het weerstaan van dat ‘hebbeding’. Met een boodschappenbudget waar jij je aan gaat houden, heb jij de controle over je portemonnee. Jij bent het die een barrière legt op je uitgaven. Misschien besef je wel dat je eigenlijk best zonder die nieuwe schoenen kan. Of je weerhoud jezelf van kleine extraatjes die uiteindelijk toch kunnen oplopen. Als jij leert leven zonder een dagelijkse avocadotoast en flat white, dan is het Money-Dominatrix: 1 vs. schulden: 0.

Maar laten we wel wezen, jezelf alle treats ontnemen, is ook niet het antwoord. Een analogie die voor minder schaamrood op de kaken zorgt: je geldzaken controleren is als een dieet. Te strenge restricties kunnen leiden tot de drang om de hele koekjespot in een keer leeg eten. Als jij jezelf echt nooit iets leuks gunt, dan kan je opeens roekeloos gaan spenderen. Het is dus niet gezegd dat je nooit meer uit eten mag, maar misschien één keer per maand in plaats van één keer per week. Zuinigjes leven klinkt niet bepaald sprankelend. Maar de kunst is om niet alleen plezier te hebben in geld uitgeven, maar ook in geld sparen.

3. Zoek de confrontatie op

Als je schulden hebt opgelopen, of je dreigt de financiële controle te verliezen, dan doet volgens Frohn een pro-actieve houding wonderen. Als jij een overzicht van je geldzaken maakt, kan je daarmee je schuldeisers zelf benaderen. Een hypotheker, een zorgpremieverstrekker, het zijn geen boemannen. Frohn geeft aan dat je aan  dergelijke partijen vaak goed jouw omstandigheden kunt uitleggen. Mits je nog een vorm van inkomen hebt, valt er in dit voortraject vaak nog veel op te lossen.

Wees eerlijk tegen jezelf als je geldzaken je te veel worden

Het is een logisch reflex om je kop in het zand te willen steken wanneer je merkt dat je saldo steeds maar dieper rood kleurt. Maar een verkrampende reactie is ontzettend zonde. Als je het zogeheten sneeuwbaleffect van opstapelende incassokosten wilt voorkomen, kun je zelf de teugels in handen nemen. Natuurlijk zullen schuldeisers niet zomaar een streep door de rekening halen, maar telefoontjes naar instanties kunnen je reddingsvest zijn om te zorgen dat je niet verdrinkt in de schuldenzee.

4. Een hulpvraag is nooit te vroeg

Krijg jij bij de bovenstaande tip de rillingen door bel-angst of omdat je gewoon niet weet waar je in godsnaam moet beginnen? Dan is dat ook geen ramp. Wees eerlijk tegen jezelf als je geldzaken je te veel worden en zoek hulp bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Voelt dit als een drastische stap weg van je zelfstandigheid en ben je niet het type dat zo snel aan de noodbel trekt? Dan ben je niet de enige. Gemiddeld duurt het vijf (!) jaar voordat mensen die het financieel moeilijk hebben de eerste stap nemen. Volgens de Financial Times worden dergelijke hulplijnen niet geraadpleegd, omdat mensen denken dat hun eigen situatie niet erg genoeg is.

Schuldhulpverlening houdt precies in wat het belooft: het verlenen van hulp aan mensen met schulden. C’est tout. Je hoeft niet tonnen rood te staan bij tig schuldeisers om alsnog het overzicht een beetje (of volledig) kwijt te zijn.

Frohn geeft aan dat er veel voordelen zitten aan het vragen van hulp, ook voor mensen die denken er zelfstandig wel uit te komen. De overheid en de schuldhulpverlening hebben namelijk bepaalde officiële reglementen die kunnen dienen als welkome lifeline. Een voorbeeld is het instellen van een schuldenstop. Je krijgt dan een x-aantal maanden de tijd om orde op zaken te stellen. Geef aan de schuldeisers aan dat je hulp zoekt bij de schuldhulpverlening in je gemeente. Dan weten zij dat je naar een oplossing zoekt. Die regelingen zijn er niet voor niks, dus maak daar zonder schuldgevoel gebruik van. Gun jezelf die ademruimte!

5. Focus on the present

En met deze namasté-esque quote willen we je meegeven dat je prioriteit moet geven aan het betalen van de rekeningen van nu, in plaats van de schulden van eerder. Als je schulden hebt opgebouwd, is het misschien een reflex om zo snel mogelijk daar je inkomen aan te besteden. Je wilt van die krengen af. Maar Frohn benadrukt dat het belangrijkste is om vanaf nu te streven naar een stabiele bankrekening. Zet daarom je huidige vaste lasten op nummer één. “Stel dat je een schuld hebt lopen bij de zorgverzekeraar, hypotheek en een energiemaatschappij, betaal hen dan eerst de huidige maandpremie van de maand waarin je nu leeft.”

Spaargeld is een beloning aan jezelf

Wanneer je eerst je inkomen besteedt aan achterstallige betalingen, heb je mogelijk niet genoeg geld om je nieuwe rekeningen te betalen. Dat is dweilen met de kraan open. Als je voor de huidige maand netjes betaald, dan krijg je immers ook geen nieuwe schulden. De schulden van voor die tijd kan je meenemen naar de schuldhulpverlening. Als je serieuze schulden hebt, is het vaak zelfs een van de schuldhulpvoorwaardes dat je geen nieuwe schulden maakt. Maar mocht je nog niet extreem rood staan, dan geldt ook voor jou, dat je er goed aan doet om te streven naar stabiliteit.

6. Trakteer jezelf op een Fuck it fund

Deze grove alliteratie staat voor een potje wat je kan aanspreken op die momenten dat je denkt : fuck it. En dat is niet als je denkt: fuck it, ik heb die nieuwe oorbellen gewoon verdiend. Maar ben je gestrand in het buitenland en wil je per direct weg, want je voorheen zo charmante vakantieliefde geeft je ineens de rillingen? Dan kan je met dit geld altijd de benen nemen, zonder jezelf in de schulden te werken.

Moet je op dit moment elk dubbeltje omdraaien, dan is ontsnappen aan een reis in verre oorden een letterlijke ver-van-je-bed-show, maar het hebben van een noodfonds is voor iedereen een gezonde manier van leven. Zowel voor waaghalzen als brave burgers is het een fijne geruststelling om net even dat beetje extra te hebben, een paar honderd euro die je uit benarde situaties kan redden. Zo’n benarde situatie kan een lover gone serial killer zijn, of gewoon een kaduke wasmachine.

In plaats van jezelf te trakteren op snelle uitgaven, kun je ook het dumpen van geld op je spaarrekening zien als een beloning aan jezelf, beaamt Frohn. Future you zal je dankbaar zijn als het krijgen van je inkomen gepaard gaat met een automatische overboeking naar je spaarrekening. Stel je hebt de mogelijkheid om elke maand 250 euro te sparen, en je houdt dit 5 jaar vol, dan zit je op 15000 euro. Ka-ching!

Als je op dit moment nog lopende schulden hebt, kan je waarschijnlijk een dergelijk bedrag niet missen per maand. Maar omdat het kijken naar sparen als een manier van jezelf belonen zo’n mooi streven is, wilde we toch deze tip van Frohn met je delen.

7. Zoek de balans

Op de lange termijn is het een mindset dingetje, volgens Frohn. Of geld gelukkig maakt, daar valt over te twisten, maar geldzorgen maken zéker niet gelukkig. In de 21ste eeuw is het knap lastig om een ode aan sparen te omarmen, aangezien we via social media vooral de ‘neem ruim’-retoriek horen. We leven bepaald niet in een minimalistische maatschappij. Het is verleidelijk om je te laten meevoeren in Insta-patser gedrag. Maar als jij uiteindelijk een fijne buffer hebt voor noodgevallen, en weet hoe je zaken ervoor staan, dan is dat veel meer waard.

Wie ooit heeft gezegd dat geld moet rollen, can take a seat. Degene achter het vaak gedeelde credo “Ik huil liever in een Ferrari dan op de fiets” mag ernaast gaan zitten. Rijden we niet veel liever flierefluitend op een tweewieler, dan dat we stijf van de stress een ‘sportief pookje’ vasthouden? Hoe stom het ook klinkt, het is nou eenmaal onmogelijk om voor langere tijd boven je stand te leven. Don’t spend with the wallet you want, but with the wallet you have - hoe vind je die? Jezelf één dag per jaar trakteren op mimosas and fine leather goods is allemaal prima, maar voor de rest vind je je geluk toch echt eerder in de rust dat je je geldzaken op orde hebt. 

Stella Aalderink