Close

This is a woman's world: het zijn de vrouwen die al eeuwen bierbrouwen

11 september 2020 03:09 / proost
German barmaid
German barmaid
D De aangename prikkel in je keel, de prachtige goudgele kleur en stevige schuimkraag: er gaat niets boven een ijskoud biertje. Een drankje dat – hoezeer Eva ook haar best doet – nog steeds vaak met mannen wordt geassocieerd. Onterecht, zo schrijft The Guardian. Een geschiedenislesje over brouwende vrouwen.

Hoe wel Charlene de Carvalho-Heineken al jaren de erfenis van haar overleden vader Freddy Heineken bestiert, zien we haar nog niet echt met de voeten in de gerst staan. Dat doen vrouwelijke brouwers zoals Do en Tessel de Heij van 'Gebrouwen door Vrouwen' anders, net als biermerk 'Tasty Lady', waar vijf vrouwen verantwoordelijk zijn voor de receptuur en bereiding van het bier.

Brouwen en vrouwen op stand

Maar voordat je denkt dat vrouwelijke brouwers positieve uitkomst zijn van de moderne vrouwenbeweging, think again. The Guardian legt uit dat een paar Victoriaanse vrouwen het glazen plafond hebben gebroken van de Britse biermarkt. Zo was er de legendarische Hester Parnall, die aan het roer stond van St Austell brewery in Cornwall. Tussen 1916 en 1939 joeg het matriarchale figuur menig werknemer de stuipen op het lijf. "Ze had de manieren van een hertogin, maar het zelfvertrouwen van een succesvol zakenman", vertelt auteur en bierexpert Roger Protz.

Op haar landgoed kreeg Parnall geregeld bezoek van royals en andere hotemetoten. Zoals de Prince of Wales (Edward VIII) en diens liefje Wallis Simpson en premier Stanley Baldwin. Haar werknemers op de brouwerij waren als de dood en het verhaal gaat dat zodra haar chauffeur het terrein opreed, er een waarschuwingsbericht gedeeld werd via de waterleidingen. Zo wisten alle werknemers dat ze op hun best behaviour moesten zijn. Ze ontsloeg mensen om de meest onzinnige redenen, zoals het roken van een sigaret. Ja, zoals één van de medewerkers zich herinnerde: "She was a proper dragon."

Middeleeuws brouwsel

Maar Parnall was absoluut niet de eerste vrouw die zich bemoeide met bierbrouwsels. In de Middeleeuwen werd het zelfs gezien als een huishoudelijke taak – en dus iets waar vrouwen zich bij uitstek mee konden bezigen. Bij gebrek aan schoon drinkwater werd er in die tijd bijna uitsluitend bier gedronken, al was het alcoholpercentage aanzienlijk lager dan onze huidige gele rakkers. De beste brewsters van het dorp veranderden hun huis in een lokale pub, schrijft The Guardian. Voor de middeleeuwse monniken en nonnen was het brouwen geen onderdeel van huiselijke vlijt, zij produceerden het drankje om het klooster te voorzien in levensonderhoud.

Pas in de 18e en 19e eeuw werd het steeds meer een mannentaakje, vooral in de commerciële hoek. Maar wie konden het werk overnemen, toen die mannen moesten vechten tijdens de Eerste Wereldoorlog? Maar natuurlijk, laat dat maar aan de vrouwen over. Roger Potz vertelt aan de Britse krant dat hij talloze foto's heeft gezien van brouwende vrouwen. En in die grote fabrieken was dat fysiek zwaar werk: "Grote vaten vullen met bier en die van hot naar her verslepen, dat kost veel kracht."

Vrouwen trekken aan 't kortste eind

Maar hoewel veel fabrieksvrouwen tijdens de oorlog even mochten invallen, werden ze daarna weer vriendelijk verzocht te vertrekken naar hun eigen keuken. Bovendien was er een cultuurshift tijdens de 20e eeuw. In de jaren '50 en '60 werd het bruine café toch meer gezien als een plek voor mannen dan voor vrouwen. Het was niet bepaald ladylike om als vrouw een lekkere pils te drinken aan de bar. Potz herinnert zich dat hij met een vrouwelijke vriendin een biertje ging drinken in het Engelse Middlesbrough: "Toen we de binnenliepen, viel de hele kroeg stil. Niemand durfde nog een woord te zeggen, totdat ons biertje op was en we weer weggingen."

Gelukkig zijn die tijden voorbij en hoewel we sinds maart niet meer zo vanzelfsprekend aan de toog kunnen hangen, is het speelveld wat betreft bier steeds gelijker verdeeld tussen de seksen. Mochten we binnenkort weer hele avonden aan de bar kunnen plakken, wat we van harte hopen, bestel dan vooral ook eens een biertje van een vrouwelijke hand. Door de eeuwen heen hebben die namelijk genoeg ervaring met brouwen opgebouwd.

Nieuwsgierig geworden naar de Britse biergeschiedenis? Lees dan het volledige artikel van The Guardian.

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER