Close

Persoonlijkheidstesten op werk: effectief of onnodig hokjesdenken?

23 september 2020 03:09 / Carrière
De types uit The Breakfast Club (1985)
De types uit The Breakfast Club (1985)
Welke kleur ben jij op je werk? En ben je meer ENFJ of toch INFP? Persoonlijkheidstesten zijn bijna niet meer weg te denken uit ons professionele leven. Maar zijn ze ook echt nuttig? Daar probeert de BBC antwoord op te geven.

Toen journalist Bryan Lufkin op werk een persoonlijkheidstest deed, werd hij ingedeeld bij de 'Fires'. Dit persoonlijkheidstype kenmerkt zich door creatieve inspiratie, waarmee ze elk project een schop onder kont geven. Maar zoals vaker geldt: elk voordeel heeft zo z'n nadeel. Zo waren de Fires blijkbaar niet praktisch genoeg om hun eigen onstuimige ideeën in realiteit om te zetten. Daar waren de doortastende 'Earths' dan weer beter in. Volgens het boekje zouden vuur en aarde de perfecte combi zijn voor een vruchtbare samenwerking, maar Lufkin vraagt zich af: klopt dat wel?

Waarom ze omstreden zijn

Daar zijn de meningen over verdeeld. Misschien heb jij weleens met de Myers-Briggs Type Indicator te maken gehad, of de Big 5. Of je hebt online uitgezocht wat voor broodsoort jij zou zijn - een croissantje wellicht? Dit soort testen zijn ontzettend populair en gaan al een tijdje mee, ze zijn dus ook vaak genoeg zelf onderwerp van onderzoek geweest. Als voorbeeld noemt Lufkin het model van Type A (gedreven en georganiseerd) versus Type B (relaxed en meegaand), dat zijn oorsprong vindt in de Amerikaanse tabaksindustrie uit de jaren 50. De high achievers van type A hadden namelijk flink wat sigaretten nodig om te relaxen, en dat was natuurlijk de groep waar je bij wilde horen. Een slimme marketingstunt dus, die ondertussen gelukkig aan het licht gebracht is.

"Vandaag de dag is er een oneindige bron aan nieuwsberichten die precies weten te vertellen waar het bij dit soort testen aan schort", zegt Lufkin. Zo zijn sommige populaire tests gemaakt door mensen die geen psychologische achtergrond hebben en krijgen mensen soms een ander resultaat wanneer ze de test op een ander moment nog eens maken. Andere critici stellen dat mensen op deze manier in hokjes worden gestopt en dat de testen vooral om zouden geld draaien.

Wees geen excuus Truus

Zijn er, ondanks deze waslijst aan tekortkomingen, nog positieve kanten aan persoonlijkheidstesten? Volgens executive coach Alisa Cohn wel, mits je ze op de juiste manier toepast. Aan de BBC vertelt ze dat testen geen negatieve resultaten zouden mogen hebben. Bedrijven zouden sollicitanten bijvoorbeeld niet moeten afwijzen op grond van hun testresultaat, en eventuele negatieve eigenschappen die uit een test naar voren komen, moet je niet wegzetten als een excuus.

'Weet je van die ene collega dat hij creatief is, maar moeite heeft met deadlines? Praat erover'

Dus als naar voren komt dat jij als haantje de voorste geen rekening houdt met de mening van anderen, moet je dat gedrag proberen te veranderen. Het is te makkelijk om je schouders op te halen onder het mom van: dat hoort nou eenmaal bij m'n persoonlijkheid. Volgens Cohn zijn dit soort testen juist nuttig omdat ze je zwakke punten blootleggen en ervoor zorgen dat je het gesprek aangaat met collega's. Weet jij van die ene collega dat hij creatief is, maar moeite heeft met deadlines, praat er dan eens over samen.

De tests zijn volgens Cohn ook een manier om jouw persoonlijke voorkeuren naar boven te brengen, in plaats van wat je wel of niet kan. "Als je rechtshandig bent, hoeft dat nog niet te betekenen dat je linkerhand niet kan gebruiken, je voorkeur gaat alleen uit naar de andere."

Handig voor de werkgever

En hoe is het eigenlijk voor de werkgever om te werken met persoonlijkheidstesten? Deborah Borg is HR- en communicatiemanager en vertelt aan de BBC dat persoonlijkheidstesten haar veel tijd schelen. Wanneer zij al een beetje weet hoe een potentiële kandidaat in elkaar steekt, kan ze veel gerichter vragen stellen. Soms kan je iemand maar een uurtje spreken en dat is het fijn als een deel van het voorwerk al is gedaan.

Ook niet onbelangrijk, persoonlijkheidstesten zijn een reminder dat niet iedereen op dezelfde manier tegen de wereld aankijkt. Volgens Cohn is er geen goed of fout in de manier waarop mensen werken. "Door dit soort testen komt er een gesprek opgang over hoe verschillend mensen zijn, en over hoe je deze verschillen het beste kan benutten."

'Een teamgenoot kreeg het label 'introvert', en kwam daar niet meer vanaf'

Natuurlijk zitten er ook schaduwkanten aan het labelen van mensen, aldus de nieuwssite. NYU-professor Susen Stehlik legt uit dat het gevaarlijk is om mensen een label te geven, en dat vervolgens ook toe te passen in andere situaties. Ze werkte ooit in een marketingteam waar iemand het label ‘introvert’ had gekregen. “Deze persoon zei vrij weinig tijdens drukbezochte vergaderingen, dus liet de rest van het team hem daarbuiten ook links liggen.” Zonde, want volgens Stehlik was dit slechts één kant van haar teamgenoot. “Het label betekende niet dat hij verder geen inbreng had, alleen dat anderen zich bewust moesten zijn van hoe hij het beste tot zijn recht zou komen.” Stehlik maakte duidelijk dat een persoonlijkheid multifunctioneel kan zijn en maande haar andere collega's om hem actiever bij het werk te betrekken.   

Voor de fun  

Zelfs als deze testen niet veel uithalen, zijn ze leuk om te doen en geven ze ons iets om over te praten bij de koffieautomaat. Of tijdens een Zoom-meeting natuurlijk. Bryan Lufkin en zijn collega’s hebben nog dagen plezier gehad van de test. “Uren na het nemen van de test, dagen zelfs, waren wij er nog over aan het praten. Na werk ging het in de kroeg over weinig anders. We hadden het naar ons zin en voelde hechter als een team, en dat was het hele punt van die test.”  

Zolang je mensen niet labelt en je vooroordelen voor je houdt, kun je met zo’n test dus een heel eind komen. Een professionele dan, niet het soort dat je vertelt wat voor type brood je bent - hoe leuk dat ook is.  

Frederique Rote

LEES MEER OVER