Close

Terugvechten tegen trauma

01 november 2020 10:11 / Persoonlijk
S Seksueel misbruik laat diepe sporen na - dat blijkt maar weer uit het programma Geraldine en de vrouwen. Deelnemer Anne ging de strijd tegen haar PTSS aan en vertelt hoe het nu, een jaar later, met haar gaat.

De Anne van vóór de reis naar Kroatië en de Anne van nu: het is een verschil van dag en nacht. Dat vindt ze niet alleen zelf, maar ook haar beste vriendin. "Ze zegt dat ik weer op de Anne van voor het misbruik lijk. Daar ben ik misschien nog niet helemaal, maar ik ben wel goed op weg." 

Anne (22) deed in haar tienerjaren fanatiek aan kickboksen - ze werd zelfs vijf keer wereldkampioen bij de jeugd. Maar haar succes had een duistere keerzijde: ze werd seksueel misbruikt door een van haar trainers. Het trauma dat dat teweegbracht, zat haar jarenlang in de weg, tot ze vorige zomer in contact kwam met een redacteur van het programma Geraldine en de vrouwen. Daarin gaan presentator Geraldine Kemper en zes vrouwen die te maken hebben gehad met seksueel geweld een week lang naar Kroatië. De deelnemers krijgen er intensieve therapie voor hun posttraumatische stressstoornis. In de aflevering van vanavond staat het verhaal van Anne centraal.  

"Het was mijn moeder die - na lang twijfelen - opperde dat ik aan het programma mee zou kunnen doen. Maar zelf hoefde ik er niet lang over na te denken. Ik ontmoette de redactie en had er meteen een goed gevoel bij: dit was mijn kans om iets positiefs te doen met wat me overkomen was. Ik wilde anderen kunnen helpen door mijn verhaal te delen. De bedenktijd die ik kreeg, had ik eigenlijk helemaal niet nodig." 

Eind augustus 2019 was het eerste gesprek, twee maanden later begon de reis al. Anne en de andere vijf vrouwen ontmoetten elkaar op de ochtend van vertrek. Een bijzonder moment: "Je gaat natuurlijk op reis met mensen die je helemaal niet kent, maar we hadden al heel snel een klik met elkaar. We wisten allemaal dat we iets heel intiems met elkaar zouden delen, dat gaf een groot gevoel van vertrouwen."

Er was ook veel dat ze juist niet met elkaar mochten delen. Een strikte regel tijdens de reis: niet met elkaar praten over het misbruik dat je overkomen is. Anne: "Het was echt de bedoeling om je op je eigen proces te focussen. Als je van een ander hoort wat haar is aangedaan, ben je ook daarmee bezig. En je kan weleens gaan vergelijken: bij haar was het erger. Daar heb je niks aan."

Nog een regel: niet knuffelen. Het was de bedoeling dat je bij confronterende gevoelens op jezelf leert te vertrouwen en niet op anderen leunt. Best lastig, want de deelnemers liepen tegen nogal wat aan - wat wil je ook met tweemaal daags een intensieve therapie? En dat was nog geeneens het hele programma: "Daarnaast deden we veel aan sport en kregen we pscyho-educatie: les in wat PTSS nou precies is en hoe dat werkt in je hersenen. Dat was heel fijn, want dan leer je: het is helemaal niet gek dat ik me zo voel." 

Anne kwam zichzelf behoorlijk tegen. "Ik dacht van mezelf dat ik al goed op weg was met het verwerken van wat er was gebeurd. Dat ik geen vermijdingsgedrag vertoonde. Nou, daar bleek niks van waar." Dat was iets wat alle vrouwen met elkaar gemeen bleken te hebben, vermijdingsgedrag. "Ik vermeed bijvoorbeeld oogcontact, en een aantal anderen ook. Dat komt vaker voor bij slachtoffers van seksueel geweld: iemand recht in de ogen kijken, voelt te kwetsbaar."

Die ingesleten patronen aangaan, was nog zo'n pittig onderdeel van de week. "We moesten er voortdurend mee oefenen. Ook met bijvoorbeeld met je rug naar de deur zitten, wat heel onveilig voelt." Maar door het uit te weg te gaan, houd je de angst in stand en leer je niet dat je in je huidige situatie niets te vrezen hebt. "Ik werd me heel bewust van wat ik allemaal liet, omdat ik me er niet prettig bij voelde, iets waar ik eerst nooit bij stilstond."  

En dat is natuurlijk niet met een weekje opgelost, hoe intensief ook. Nadat ze terugkwamen, brak voor Anne een uitdagende tijd aan. "Er waren allemaal gevoelens opgerakeld en daar moest ik wat mee. Mijn pijn lag ineens heel dicht aan de oppervlakte. Ik ben heel blij dat ik het meegedaan en het gaat nu relatief goed met me, maar het is geen makkelijke weg geweest."

Een van de dingen die ze weer moest leren voelen, was wat ze zélf wilde en wat ze deed om anderen te pleasen. Kickboksen bleek een van die dingen: "Of tenminste, op hoog niveau. Dat deed ik echt niet meer voor mezelf en dus ben ik daar mee gestopt. Het is een proces waar ik nog steeds in zit. Wie ben ik eigenlijk en wat wil ik? Dat is vaak moeilijk, maar ik begrijp mezelf inmiddels veel beter. Ik kan nu bijvoorbeeld een gezonde, gelijkwaardige relatie met een man hebben - dat lukte me voordat ik deze reis aanging echt niet."

Tussen de zes vrouwen is een mooie band ontstaan, ze hebben allemaal nog regelmatig contact. "En Loïs is echt een goede vriendin geworden." En Anne is ook een betere vriendin voor zichzelf geworden: "Ik ben nu een fijnere versie van mezelf." 

Het programma Geraldine en de vrouwen is zondagavond om 22.45 uur te zien op RTL 4. De laatste aflevering kun je ook terugkijken via RTL XL en de hele serie zie je op Videoland

Peper Hofstede