Close

Iedere dag dankbaar (ook als het even niet zo lekker gaat)

26 november 2020 04:11 / Zelfontwikkeling
J Ja ja ja, Thanksgiving is een Amerikaanse feestdag. Maar dat betekent niet dat wij deze dag niet ook kunnen aangrijpen om even stil te staan bij waar we allemaal dankbaar voor zijn. Sterker: dat kun je het beste iedere dag doen.

Natuurlijk draait het om de kalkoen, om de pompoentaart en om het ietwat ongemakkelijke weerzien met familie die je zelden spreekt. Dat het een Thanksgiving in Teams of Zoom is, doet misschien wat aan de pret af, maar voor de rest zetten de Amerikanen hun traditie ook in dit waanzinnige jaar stug voort. Bidden is ook een belangrijk onderdeel van de formule, maar je hoeft echt niet religieus te zijn om het hele punt van het feest in volle glorie mee te beleven. De essentie:

Schrijf eens op waar je dankbaar voor bent, en maak daar een gewoonte van. 

De voordelen daarvan zijn eindeloos, ook - of eigenlijk juist - als je het gevoel hebt dat er niet zoveel is om dankbaar voor te zijn. Het is een shitty jaar natuurlijk en misschien voel je je wel eenzaam of ongezond, heb je geen werk meer of zit alles gewoon in het algemeen even tegen. Dan is stilstaan bij waar je wél blij van wordt extra belangrijk. 

Wie dat als geen ander weet, is Neil Pasricha. In 2008 maakte de Canadees een verschrikkelijke tijd door: zijn vrouw verliet hem van de ene op de andere dag, en zijn beste vriend pleegde zelfmoord. Om in die donkere tijd toch nog een lichtpuntje te kunnen zien, begon hij de blog 1000 awesome things. Iedere dag schreef hij over iets waar hij blij van werd, hoe klein ook: van je neus snuiten onder de douche tot kerstmannen met een échte baard, van de geur in de bibliotheek tot oude mensen die helemaal los gaan op de dansvloer. 

50 procent genetisch

Dat idee sloeg aan, kennelijk hadden er meer mensen behoefte aan van die kleine lichtpuntjes. Ze begonnen massaal te reageren met de momenten dat zij zich dankbaar of gelukkig voelden, en Pasricha werd op zijn beurt weer blij van hun reacties. Toen het succes groter en groter werd, hij een boekendeal kreeg en een TED-talk mocht houden, moest hij wel wat meer de diepte in - want anders kan je er echt niks met autoriteit over zeggen. En zo kwam het, vertelt hij aan Alie Ward in deze superfijne aflevering van haar podcast Ologies, dat hij uitgebreid onderzoek deed naar alles wat maar met dankbaarheid te maken heeft.  

Wat hij onder meer ontdekte is dat het verschil in geluksgevoelens tussen mensen voor 50 procent genetisch bepaald is, voor 10 procent afhankelijk is van hun omstandigheden en voor 40 procent van de keuzes die ze maken. Volgens sommigen liggen die cijfers iets genuanceerder, maar hoe gelukkig je je voelt (ten opzichte van anderen) is wel degelijk deels voor je bepaald - en er is dus ook een deel waar je toch echt zelf invloed op hebt. Je zegeningen tellen is daarbij een prima startpunt, want in tegenstelling tot wat je misschien verwacht, leidt dankbaarheid tot geluk, in plaats van andersom.

Omgekeerde pyramide

Het werkt namelijk als kalmerend medicijntje tegen wat Alie Ward in haar podcast 'the screaming almond of terror' noemt: je amygdala. Deze amandelvormige kernen van neuronen in je hersenen zijn betrokken bij het reguleren van een aantal emoties en staan van oudsher vaak in standje paniek. Paniek die zich, zo blijkt uit verschillende onderzoeken, laat bezweren door het beoefenen van dankbaarheid. Daarnaast zou het ook helpen tegen fysieke pijn, bij stress en bij slaapproblemen. Kortom: waar de meeste mensen zijn opgevoed met het idee dat als je hard werkt, je veel succes boekt en daardoor gelukkig wordt, is de pyramide eigenlijk omgekeerd: wie dankbaar is, is vaker gelukkig en wie gelukkig is, geeft zichzelf een betere kans op succes.

Een wondermiddel dus en best heel simpel in je leven in te bouwen, aldus Neil Pasricha. Wat hij bijvoorbeeld zelf doet is aan de eettafel het spelletje 'rose, rose, thorn, bud' spelen met zijn huidige vrouw en kinderen. Omstebeurt noemen de Pasricha'tjes twee dingen waar ze dankbaar voor zijn (de rozen), één ding waar ze moeite mee hebben of meer steun bij kunnen gebruiken (de doorn) en één ding waar ze zich op verheugen (de bloemknop). De anderen hoeven niet te reageren, alleen begrip te tonen. En het hoeft echt niks groots te zijn: een compliment van een collega, een mooie wandeling, een verhelderende gedachte of je kat die grappig doet. 

Ben je alleen of heb je gewoon geen zin om je overwegingen met anderen te delen (behalve met de kat)? Neem dan 's ochtends twee minuten de tijd om drie dingen kort op te schrijven: wat je vandaag gaat loslaten (bijvoorbeeld je jaloezie of je schuldgevoel), waar je dankbaar voor bent en waar je je op gaat focussen.

Wees specifiek

Dat laatste is het liefst iets wat je het meest irritant vindt om te doen: de belasting invullen, een vervelend telefoontje plegen, eindelijk onder je bed stofzuigen of dat dikke dossier doornemen. Het maakt niet uit wat het is, zolang je de volgende dag maar in principe dankbaar kunt zijn dat je het achter de rug hebt. Zo maak je er een mooi cyclisch systeem van. En nog een tip van Pasricha: wees specifiek. Dus niet: ik ben zo dankbaar voor mijn geweldige vriendin, maar: ik ben zo dankbaar dat mijn vriendin gisteren zag dat ik moe was en toen uit zichzelf aanbood om gnocchi met paddestoelen en truffel te maken. Dan weet je nog waar het over ging als je je aantekeningen terug gaat lezen.

En hoewel er niks mis mee is om al die dankbaarheid voor jezelf te houden, is het ook een goed idee om het met anderen te delen: vertel ze waarom je hen waardeert. Er is bewijs dat mensen die zich bekwamen in het tellen van hun zegeningen ook vrijgeviger worden, zo schrijft journalist Sigal Samuel voor Vox: simpelweg omdat ze meer plezier halen uit het geven zelf. So start spreading the love, want er bestaat een kans dat degenen aan wie je geeft, zelf ook weer meer te geven hebben. En daar dus plezier aan beleven. Mooi hoe dat werkt, toch?

De mensen in het filmpje hieronder zullen in ieder geval iets vrolijker aan hun maandag begonnen zijn - naast dankbaarheid, is ook samen zingen een algemene en vrij onuitputtelijke bronnen van geluk (hoewel je aerosolen-technisch het misschien nu even tot je eigen woonkamer en gezelschap aldaar wil beperken).

Wil je meer weten over dankbaarheid en geluk? 

De hele aflevering van Ologies met Alie Ward en Neil Pasricha is zeer de moeite waard. Onderaan de pagina vind je links naar verschillende onderzoeken en andere interessante teksten. 

Alle blogs van Neil Pasricha en informatie over zijn boeken vind je hier

Hier lees je het hele artikel van Vox over het verband tussen dankbaarheid en altruïsme.

Peper Hofstede

LEES MEER OVER