Close

Wat ik had willen weten voordatik huisvader werd

07 december 2020 12:12 / persoonlijk
H Hindsight is 20/20 zeggen ze wel: achteraf weet je het allemaal zo goed. Kennis waar je zelf niks meer aan hebt, maar waar je een ander wel mee kan helpen. Daarom vragen we in deze rubriek aan ervaringsdeskundigen: wat had je achteraf bezien graag eerder willen weten? Deze week is Christian aan het woord, die elf jaar lang huisvader was.

Parttime prinsesjes en thuisblijfmoeders zorgen in Nederland voor genoeg discussie, maar andersom kan het ook: Christian Verdult (42) was elf jaar lang fulltime thuisblijfvader van drie zoons. Vorig jaar gingen hij en zijn ex uit elkaar en verhuisde Christian van Nijmegen terug naar Bergen op Zoom. "Het is heel gek om nu ineens 115 kilometer bij mijn kinderen vandaan te wonen." Aangezien hij zo lang fulltime bij zijn kinderen was, heeft de breuk ontegenzeggelijk grote invloed op het contact tussen Christian en zijn kinderen, al ziet hij ze gelukkig nog elke week. Inmiddels werkt hij weer en laat hij zich omscholen tot leerkracht. Dat brengt de nodige uitdagingen met zich mee, maar het is ook lekker om na zoveel jaar weer aan het werk te zijn. "Ik zal niemand afraden om een tijdje voltijd voor zijn of haar kinderen te zorgen, maar ik weet nu ook wat er niet goed is gegaan. En welke verkeerde keuzes ik destijds heb gemaakt."

1. Maak duidelijke afspraken – ook met jezelf

Christian leerde zijn ex kennen toen hij 29 was, zij was 32 jaar en ze lieten er geen gras over groeien: "Na drie weken trok ze bij mij in en de plannen voor een gezinsuitbreiding werden steeds concreter." Voordat het zover was, hielden ze zich ook al bezig met de opvangkwestie: hoe gaan we dat straks regelen? "Ik had net een vast contract als creatief DTP'er", vertelt Christian over zijn toenmalige baan. "Maar mijn ex wilde geen oppas of kinderopvang buiten de deur." Zij wilde blijven werken, dus Christian stemde ermee in dat hij huisvader zou worden. "Mijn eigen ouders hebben altijd een hele traditionele rolverdeling gehad en mijn vader was niet veel thuis. Mede daardoor leek het mij stiekem heel leuk om als vader wel superbetrokken te zijn in het leven van mijn toekomstige kinderen."

'In de praktijk is het makkelijk om uit elkaar te groeien als je zo'n ander leven hebt'

Lang niet iedereen begreep die keuze, herinnert Christian zich. "Toen we in december 2007 in verwachting waren van onze oudste zoon, ben ik naar mijn baas gestapt met het nieuws. Hij feliciteerde me, maar toen ik vertelde dat ik van plan was huisvader te worden, viel hij nog net niet van z'n stoel. We hadden allebei zoveel moeite gedaan voor dat vaste contract en het zo vaak gehad over mijn ambities voor de toekomst. Daar werd nu een dikke streep door getrokken."

Omdat zijn toenmalige partner als ingenieur werkte, voelde het voor de aanstaande ouders logisch om haar carrière voorrang te geven. "Maar hoewel je allebei instemt met de rolverdeling, kun je de consequenties vooraf niet helemaal overzien." Van tevoren werd afgesproken dat alle scenario's bespreekbaar zouden blijven, voor het geval Christian toch weer wilde werken of één van beiden zich niet meer senang voelde bij de situatie. "Maar in de praktijk is het makkelijk om uit elkaar te groeien als je zo'n ander leven hebt." Bovendien wordt de dagelijkse gang van zaken zo normaal, dat je zelf ook vergeet om af en toe even de temperatuur op te meten en je aan de vooraf gemaakte afspraken te houden. "Ik had altijd het idee om na vier jaar weer aan de bak te gaan, maar als je al zo lang thuis bent, wordt dat ook comfortabel. Het is moeilijk om jezelf die schop te geven, en mijn partner deed dat ook niet."

Christian Verdult
Christian Verdult

2. Blijf in jezelf investeren

De eerste jaren woonde het gezin in Eindhoven en dat waren ook de beste jaren, herinnert Christian zich, maar na vijf jaar verhuisden ze naar Nijmegen. "Mijn vrouw kreeg een nieuwe baan, dus wij gingen mee. Ik vond een prachtige woonboerderij met een enorme tuin." Een nieuwe baan voor de een en een uitdagend project voor de ander, dacht Christian. "Ik heb heel veel fruitbomen geplant in die tuin en dat huis moest ook verbouwd, dus er was genoeg wat me bezighield thuis."

Hoewel Christian steeds groenere vingers kreeg, werd zijn wereld steeds kleiner. Ze woonden afgelegen en hij sprak steeds minder mensen. "Mijn familie en vrienden wonen allemaal in West-Brabant en door de afstand liepen we de deur niet bij elkaar plat. Mijn vriendin had nog wel veel leuke contacten en uitjes via werk, maar ik was alleen maar thuis met onze zoontjes." Als huisvader zie je wel andere ouders en leerkrachten, maar dat is niet hetzelfde als een paar goede vrienden om mee te sporten of naar de film te gaan.

'Omdat ik iedere dag voor ze zorgde, veranderde ik steeds meer in een politieagent'

"Ik was volledig aangewezen op mijn partner, maar wij raakten steeds meer van elkaar verwijderd", legt Christian uit. "In de eerste jaren was alles tussen ons altijd bespreekbaar, maar de afstand sluipt er op geniepige wijze in als je geen moeite in elkaar blijft steken. Een gezin lijkt in dat opzicht op een machine, die moet af en toe geolied worden." De balans raakte zoek en Christian werd daar ook steeds makkelijker in. "Oh, laat maar, dacht ik vaak. Op een gegeven moment betrapte ik mezelf erop dat ik in de weekenden steeds alleen in die tuin wilde zijn. Ik had die kinderen de hele week al om me heen gehad, dus ik had geen zin meer om in het weekend met mijn partner en de kinderen mee te gaan en leuke dingen te doen."

3. Opvoeden doe je niet alleen

Als de verantwoordelijkheden zo duidelijk gescheiden zijn, is het lastig om niet allebei volledig in één rol op te gaan. "Degene die er alleen 's avonds en in het weekend is, wordt toch vaak gezien als de plezierouder. Degene die in zijn of haar vrije tijd wil genieten van de kinderen", legt Christian uit. "Althans, zo was het bij ons. Maar omdat ik iedere dag voor ze zorgde, veranderde ik steeds meer in een politieagent. De ballast van het opvoeden, gedrag corrigeren en de regeltjes kwam steeds meer bij mij te liggen." Die druk werd zo groot, dat de vader het op een gegeven moment niet meer leuk vond om ouder te zijn. "Ik houd heel veel van ze, maar het lukte steeds minder goed om dat ook uit te stralen."

Een van zijn kinderen zei laatst: 'Papa, je bent liever en rustiger geworden', en zo ervaart hij dat zelf ook. "Doordat de rolverdeling bij ons zo zwart-wit was, ging ik me daar volledig naar gedragen. Ik was te strikt, te consequent in alle regels. Met haar was het allemaal leuk, leuk, leuk. Dat heeft veel impact op mij gehad, nog steeds baal ik daarvan."

4. Je weg terugvinden naar de arbeidsmarkt kán, maar kent uitdagingen

Achteraf had Christian de reactie van zijn baas in 2007 wat serieuzer willen nemen. "Je denkt misschien: oh, een paar jaartjes wat anders, dat kan geen kwaad. Maar je mist een heleboel ontwikkelingen en scholing als je zoveel jaar niet meedoet op de arbeidsmarkt." Dat is een achterstand die je niet zomaar inhaalt. Dus naast het 'gat op je cv', is het voor je eigen ontwikkeling belangrijk om te blijven werken.

Vorig jaar besloot Christian zich te laten omscholen tot leerkracht. "Dat idee had ik al langer, en de breuk met mijn ex was een directe aanleiding om het ook echt te gaan doen. Maar als deeltijd PABO-student is het nog best moeilijk om een volledig salaris te verdienen. En je komt ook niet zomaar aan de bak bij elk bedrijf als je zolang niet hebt gewerkt." Dat kan resulteren in veel financiële kopzorgen, zeker als je geen partneralimentatie krijgt zoals Christian. "Ik heb onder andere bij een supermarkt gewerkt en probeer nu bij te klussen als surveillant. Maar dat is niet een salaris waarmee ik in mijn eentje een groot huis kan kopen of huren, zoals mijn kinderen gewend zijn bij hun moeder."

'Ik wilde als huisvader meer doen dan luiers verschonen of hapjes maken'

Uiteindelijk is het altijd mogelijk om je leven weer naar jouw hand te zetten en een weg terug te vinden naar de arbeidsmarkt. Maar het helpt zeker als je je in de jaren thuis blijft ontwikkelen, op welk gebied dan ook. Al is het maar om er zo makkelijker achter te komen wát je graag zou willen doen na de jaren als fulltime ouder. "Een belangrijke tip van mij is: hoe verliefd je ook bent, en hoe goed de afspraken onderling ook lijken, zet het allemaal op papier. Dat kan nooit kwaad, zeker niet als de relatie uiteindelijk geen standhoudt", aldus Christian. "Ik zal mijn eigen zoons altijd vertellen dat ik een hele leuke tijd heb gehad met hun thuis, maar dat je er toch verstandig aan doet om financieel onafhankelijk te blijven. Op die manier blijf je als ouders allebei stevig in je schoenen staan."

5. Blijven leren doe je toch

Hoewel Christian sommige dingen liever anders had gedaan, heeft hij ook mooie dingen overgehouden aan zijn tijd als huisvader. In hun eerste gezinswoning in Eindhoven heeft hij bijvoorbeeld leren klussen, schilderen en tuinieren. "Ik wilde als huisvader meer doen dan luiers verschonen of hapjes maken, dus ik hield me bezig met de tuin en schilderde het huis. Nooit eerder gedaan, maar hartstikke leuk om te leren." Samen met een aannemer werd het hele huis gestript en verbouwd. "Ondertussen stond ik dan al het bouwstof weer van me af te wassen om de fles te kunnen geven, haha. Dit waren de drukste en de mooiste jaren."

En ook op de PABO komt zijn ervaring Christian vaak goed van pas. "Op de opleiding leer je niet alleen lesgeven, maar ook hoe je met kinderen moet omgaan." Dat voelt als een mooie aanvulling op zijn persoonlijke ontwikkeling. "Ik wil als leerkracht altijd vertrouwd en veilig zijn in de ogen van leerlingen. En vanuit mijn persoonlijke ervaring met drie jongens thuis, en alle oudergesprekken door de jaren heen, ben ik ook niet zo snel onder de indruk van bepaald gedrag. Als kinderen druk zijn of ongeduldig, dan word ik daar niet snel boos om. Maar omdat ik nooit meer die te strenge ouder wil zijn, ben ik misschien wel te zacht naar mijn leerlingen toe."

Al met al zijn er ook hele mooie dingen voortgevloeid uit het huisvaderschap, benadrukt Christian. "Ik heb een hele goede band opgebouwd met mijn jongens. Ik heb al hun eerste stapjes meegemaakt en dat had ik voor geen goud willen missen." En ook aan de jaren in Nijmegen koestert hij genoeg warme herinneringen. "De jongste twee hielpen graag in de tuin en kwamen dan blaadjes harken. Of samen boodschappen doen, met een dubbele kinderwagen." Daar kijkt hij nog steeds met veel blijdschap op terug. "Ik weet bijna zeker dat, zelfs als ik de toekomst had kunnen voorspellen, dat ik het alsnog zo had gedaan."

Lizzy van Hees