Close

Dol op Dolly: 5 levenslessen van America’s sweetheart

17 december 2020 05:12 / Inspiratie
Dolly Parton
Dolly Parton
E Een uitzonderlijke singer-songwriter, feministisch boegbeeld en misschien wel de enige celebrity die het al 54 jaar (!) uithoudt met dezelfde partner: er zijn maar weinig redenen waarom je Dolly Parton níet zou mogen. En als je dacht dat dit het was: think twice, want ze zit ook nog eens barstensvol levenswijsheden, weet redacteur Annemieke van Straalen.

Nine to five is het lijflied van menig working girl (of in elk geval het mijne) en met haar al ruim zestig jaar durende carrière is ze niet meer weg te denken uit het collectieve bewustzijn. De meeste sterren hebben na zo'n lange tijd in de spotlights wel íets op hun kerfstok, maar Dolly heeft al die tijd de dans ontsprongen. Haar Q Score, waarmee de populariteit van een beroemdheid wordt gemeten, is een van de hoogste ter wereld. Oftewel: everybody loves Dolly! En zelfs op 64-jarige leeftijd stond ze nog als een van de grootste publiekstrekkers die Glastonbury ooit heeft gekend the shinen op het festivalpodium. Parton is een golden girl en dat is een goed excuus om haar belangrijkste lessen eens op een rijtje te zetten. Wie weet kan ze op die manier wat van haar magische glans aan ons wrijven – het is 't proberen waard.

Dolly Parton op Glastonbury in 2014

1. Laat je niet in een hokje stoppen

Dolly Parton groeide op in een boerengezin als één van twaalf kinderen. Afkomstig uit een sjofele buurt in Tennessee, waren de kaarten die zij toebedeeld kreeg bepaald geen garantie voor een glansrijke toekomst. Maar Partons dromen overstegen haar armetierige bestaan en ze had against all odds nog voor haar 20e een aantal hits voor andere country-artiesten op haar naam staan.

Al in die tijd onderscheidde de ster zich door haar karakteristieke uiterlijk, naar eigen zeggen geïnspireerd door de sekswerkers die ze in haar jeugd om hun extravagante voorkomen bewonderde. Hoewel ze met haar opvallende verschijning dus niet bepaald in het plaatje van een typische business woman past, zijn haar zakelijke inspanningen niet onverdienstelijk gebleken - bewijzen wel de honderden miljoenen die op haar naam staan. Ze propageert bovendien al jaren vrijgevochten feministische waarden, ook al noemt ze zichzelf geen feminist. En ze spreekt zich openlijk uit voor de lhbti-gemeenschap.

Tegelijkertijd geldt Dolly met haar volkse country-achtergrond ook als cultheldin nummer één in de conservatievere staten, waar haar wieg immers ook heeft gestaan. Met fans uit alle lagen van de samenleving is ze de bruggenbouwer waar de tot op het bot verdeelde Amerikanen juist nu zo naar snakken. Een verademing in een sterk polariserende samenleving én het levende bewijs dat je niet met een vaststaand label door het leven hoeft te gaan.

2. Find out who you are and do it on purpose

Parton smoort kritiek in de kiem door onbeschaamd zichzelf te zijn: ze is de eerste die de spot drijft met haar flamboyante looks of 'white trash' achtergrond. Door álle facetten van zichzelf te omarmen en openlijk te benoemen, maait de countryster het gras voor de voeten van criticasters weg. Ze heeft nooit mysterieus gedaan over cosmetische ingrepen of de extreme armoede die ze heeft gekend, waarmee ze roddelbladen en talkshowhosts de munitie ontnam haar daarover te beschimpen. Dat haar eerste solohit de naam Dumb blonde droeg, waarin ze overigens héél duidelijk maakt dat niet te zijn, zegt al genoeg. Misschien is die radicale authenticiteit, samen met een goede dosis zelfspot, wel het beste middel tegen kritiek. Noted.

3. Neem anderen mee in je eigen succes

Die miljoenen zijn niet als vanzelf op haar bankrekening verschenen: met hard werken en zakelijk inzicht heeft Parton haar eigen 'Dollywood'-imperium opgebouwd. De oprichting van het gelijknamige pretpark is niet alleen opgericht als een dolletje, maar kent ook een onderliggende reden: het is de belangrijkste bron van werkgelegenheid in de arme regio waar Parton zelf is opgegroeid. Een sterk staaltje 'remember where you came from'. Bovendien maakt ze zich hard voor leesvaardigheid en -plezier onder kinderen, ter nagedachtenis aan haar analfabete vader. Hierover zegt ze: "Even if you're not able to afford to go to college, if you can read, you can find out about any subject that you're interested in. And if a book is comin' to the mailbox every month and it's got your name on it, then you're gonna find someone to help you read it to you."

Hoewel we niet allemaal over dezelfde financiële middelen beschikken als de wereldster, kan het zeker geen kwaad om kritisch te kijken naar hoe je tóch van betekenis kan zijn voor een ander. En je hoeft het, net als Parton, niet ver van huis te zoeken: een boodschapje voor je bejaarde buurvrouw kan al het verschil maken – zeker nu.

4. Ouder worden is niets om bang voor te zijn

Ondanks dat Parton niet vies is van wat kunstmatige 'hulp' bij het verouderingsproces, heeft de ster nooit moeilijk gedaan over het bereiken van een hogere leeftijd. "I'm really proud of the accomplishments I've had in my life and I'm pretty content with myself, so I thought: my life is just starting. It really is true that life begins at forty", zegt ze in een interview met de Today Show.

Zelfs toen Parton vier jaar geleden 70 werd, een leeftijd waarop veel vrouwelijke sterren (ten onrechte) worden afgeschreven, bleek die optimistische visie onveranderd: "I wish I could stay young forever. I'm 70 now. The number is a little scary, but I've got a good attitude and I'm making the most of every year. If I live to 800, I'm going to be the best 800-year-old you'll ever want to meet. I just want to make the most of the years I've got and fill them up with as much good, productive, creative stuff as I can, and I'm going to try to leave as much as I can for my family. So I'll continue to work. But there's no way to stop time – you just roll away with it."

5. Humor is het beste medicijn

Overal waar Parton komt, flasht ze haar Colgate-smile. Het is onderdeel van haar handelsmerk als de 'goedlachse blondine', maar wordt ook strategisch ingezet. Parton maakt elke sneer of ongemakkelijke opmerking onschadelijk met humor en een knipoog. Ze weet als geen ander dat je vuur niet met vuur bestrijdt en probeert, ongeacht wie er tegenover haar zit, altijd de bigger person te zijn. Één van haar meest iconische uitspraken luidt dan ook: "I always just thought if you see somebody without a smile, just give 'em yours."

Dat de diva zich niet zomaar uit de tent laat lokken, heeft significant bijgedragen aan haar succes. Parton heeft een optimistische en luchtige kijk op het leven tot kunst verheven en focust haar inspanningen op waar ze wél het verschil kan maken, en laat zich niet van de wijs brengen door randzaken. Ze neemt het leven niet zo serieus, maar haar talent des te meer. Dus neem eens een voorbeeld aan Partons verfrissende no-nonsense houding, al was het maar om je niet constant druk te maken om dingen die er eígenlijk niet toe doen. Er zijn een hoop zaken waar je controle over hebt, maar wat anderen over je zeggen en denken behoort absoluut niet tot die categorie. Zie Dolly als de broodnuchtere vriendin die je weer even met beide benen op de grond zet. Platinablonde suikerspin-coupe incluis.

Annemieke van Straalen

LEES MEER OVER