Close

Het zalig falen, met Marlot Kiveron

05 januari 2021 02:01 / Persoonlijke groei
Marlot Kiveron
Marlot Kiveron
Z Zonder wrijving geen glans. Redacteur Lizzy van Hees spreekt daarom iedere week iemand over zijn of haar royal fuck-ups en uitzinnige uitglijers, de dingen die niét goed zijn gegaan. Leveren die missers ook wat op?

Toen Marlot Kiveron (30) dik vijf jaar geleden bij brillenmerk Ace & Tate ging werken, was het bedrijf nog een start-up. Inmiddels zijn er meer dan zeventig winkels en is daar geen sprake meer van, al streeft het bedrijf niet alleen naar meer winkels en winst, want in de brillenwereld mag het ook nog een stuk duurzamer. Zeker als je het aan sustainability manager Marlot vraagt, die drie jaar geleden besloot dat het hoog tijd werd om te verduurzamen. Maar om daar echt flinke slagen in te maken, wordt ze wel aan de lopende band geconfronteerd met haar achilleshiel: spreken in het openbaar.

Waarom kies je voor een baan waarbij je iets moet doen wat je niet leuk vindt?

"Mijn studieachtergrond is economisch, niet duurzaam. En op het eerste gezicht gaan die twee niet echt hand in hand. Als je het op 't ene vlak beter wil doen, is de kans groot dat je op het andere vlak iets moet inleveren. En om mensen daarin mee te nemen, heb je best wat overtuigingskracht nodig.

Ik heb duurzaamheid altijd een boeiend thema gevonden en ben me daarom steeds meer gaan verdiepen in onze impact op het milieu. Doordat ik me in mijn vorige functie twee jaar lang in het productieproces heb ondergedompeld, kwam ik erachter dat de brillenindustrie een hele grote afvalstroom heeft. Als klant vraag je misschien of een hoesje vegan is of niet, maar pas als je zelf in de fabriek staat, word je echt geconfronteerd met de realiteit. Bijvoorbeeld dat wij tijdens het maken van een bril van acetaat, vier keer het volume van die bril weggooien aan materiaal. Toen ik dat eenmaal wist, kon ik er niet meer omheen: dat moet toch beter kunnen?"

'Ik had de nodige kennisachterstand en ben enorm veel gaan lezen'

"Onze CEO, Mark de Lange, is gelukkig ook niet bang om van het geijkte pad af te gaan, want juist door innovatief te zijn heeft Ace & Tate een plek verworven in de brillenmarkt. We waren het eens dat we die innovatie ook moesten brengen op het gebied van duurzaamheid, onze verantwoordelijkheid nemen voor de impact die we maken."

Was hij meteen verkocht?

"Hij wilde ook iets terugdoen als bedrijf, een force of good zijn, en gaf me akkoord om een plan te gaan schrijven. Ik had nog wel de nodige kennisachterstand op dit gebied, dus ik ben eerst enorm veel gaan lezen en heb contact gelegd met andere duurzaamheids-managers, en zo kwam er uiteindelijk een concreet plan. Daarin stond onze missie: een positieve verandering teweegbrengen in deze industrie. En daaruit volgde ook een praktisch doel: in 2030 willen we volledig carbon neutral zijn, dus geen uitstoot meer veroorzaken. Door bijvoorbeeld kritisch te kijken naar ons verpakkingsmateriaal, alleen dat al zorgde voorheen voor de helft van onze ecologische voetafdruk. En dat terwijl brillen zelf ook niet bepaald duurzame producten zijn.

Samen met Mark heb ik vervolgens de strategie op papier gezet en daarna mocht ik aan de slag. Best een apart moment, want ik had zelf ook altijd aan de commerciële kant gezeten. Dan ben je bezig met hoe dingen sneller en goedkoper kunnen, om de winst te vergroten. Als je kijkt naar duurzaamheid, schuurt dat meestal met die commerciële belangen. Ik moest mezelf – en mijn collega's – er nu van overtuigen dat het die investering waard zou zijn."

"Daar komt dan ook meteen het presenteren om de hoek kijken. Want als een bedrijf niet is ontstaan met een groene missie, zoals Tony's Chocolonely dat wel is bijvoorbeeld, is het moeilijk om later alsnog iedereen daar het belang van te laten inzien. Je kan er niet vanuit gaan dat mensen voor deze baan kozen met deze waarden in hun achterhoofd."

Je baas stond achter je, was dat niet genoeg?

"Dat zou bij geen enkel bedrijf genoeg zijn, denk ik. Belonen werkt beter dan straffen. En je kan die voetafdruk alleen maar verkleinen als mensen zelf de boost voelen om daaraan bij te dragen, niet omdat het een moetje is of van bovenaf wordt opgelegd. Dus ik ben intern en extern met alle betrokkenen om de tafel gaan zitten. Om van iedereen hun ideeën te horen en welke kritiek ze hadden."

Kreeg je veel kritiek?

"De nodige argwaan was er zeker. En als we het over falen hebben, heb ik me ook wel afgevraagd of ik er goed aan heb gedaan om hier zoveel tijd voor te nemen, of het niet sneller had gekund. Maar volgens mij was het ook nodig om alle moeilijke vragen aan te horen, want die moet je als bedrijf net zo goed kunnen beantwoorden."

'Om dit te laten vliegen, moet ik doen wat ik eigenlijk doodeng vind'

"Een van de punten van kritiek was dat er geen vraag naar duurzaamheid was vanuit de klant. Die vragen gaan meestal inderdaad niet verder dan of het hoesje vegan is. Maar de klant ziet natuurlijk niet wat er allemaal voor nodig is om een bril te produceren, dat er in elk montuur dummylenzen worden gebruikt tot die helemaal aan het eind worden vervangen, omdat we dan pas weten welke sterkte erin moet. Daar heb je geen idee van als je in de winkel een bril staat te passen. Hetzelfde geldt voor de tas die je meekrijgt, niemand die zich thuis afvraagt met wat voor verf die is behandeld.

Als je wél open kaart speelt als bedrijf en daarmee laat zien dat je het beter wilt doen om deze sector minder vervuilend te maken, loop je het risico dat mensen ineens ook willen weten hoe je aan de bureaustoelen op kantoor komt. En of die wel duurzaam zijn geproduceerd. Met dat in hun achterhoofd vroegen veel collega's aan mij waarom we hier in hemelsnaam onze vingers aan zouden branden."

De zelfverzonnen impostor in mij zou daardoor volledig gaan twijfelen en het liefst alles terugdraaien. Had jij daar geen last van?

"Dat herken ik wel, ja. Bijvoorbeeld toen we begonnen met Reframe, een nieuw businessmodel waarbij we oude brillen opknappen en vervolgens voor minder verkopen. Dat begon met een Excellijstje waarin collega's een opgeknapte bril konden bestellen, maar bij zo'n nieuw plan verwachten anderen vaak dat het meteen even groot is als de bestaande tak van het bedrijf. Maar die stond er ook niet binnen één dag. Die verwachtingen kunnen je wel even aan het wankelen brengen, al zijn deze moeilijke gesprekken uiteindelijk wel nodig geweest om iedereen mee te krijgen. In je eentje heeft zo'n missie geen zin, dan blijf je als een soort hamster steeds dezelfde rondjes rennen, maar je bereikt niets."

Marlot Kiveron
Marlot Kiveron

"Als je ergens aan twijfelt, ga je meestal alle andere opties na in je hoofd. Voor mij werd dan steeds weer duidelijk: dit vind ik het allerbelangrijkste. Ik moet en zal het laten slagen. Dus een weg terug heb ik eigenlijk nooit gezien, al werd het me wel steeds duidelijker dat dit een grote opdracht was – en ik wist ook vrij snel: om dit te laten vliegen, moet ik doen wat ik eigenlijk doodeng vind."

Spreken in het openbaar en anderen overtuigen van jouw plannen?

"Public speaking is echt mijn achilleshiel, dus ik ben het ook in mijn werkende leven altijd zorgvuldig uit de weg gegaan. Maar nu móét ik het, omdat het hoort bij deze functie en omdat ik iets probeer te veranderen waar klanten, leveranciers en aandeelhouders nooit om hebben gevraagd. En als we die uitstoot willen verminderen, moeten zij wel meebewegen. Ik moet het verhaal niet alleen vertellen, maar dat op zo'n overtuigende manier doen dat leveranciers erin meegaan, klanten er belang aan hechten en collega's ook actief meedenken over oplossingen. Dat bereik je niet alleen door koffie te drinken met collega's, je moet dan ook voor volle zalen bij ABN Amro durven te staan. Of tijdens Fashion Week en Dutch Design Week. Dat is voor mij een proces van vallen en opstaan, maar ook een echt onderdeel van dit werk."

Wat vind je er zo vervelend aan?

"Dat het zo ontzettend kwetsbaar is. Althans, je voelt je heel kwetsbaar. Het is echt een drempel waar ik steeds weer overheen moet stappen. Dagen van tevoren kan ik niet slapen, en ik voel me zo misselijk van tevoren. Als ik dan eenmaal voor zo'n groep mensen sta, word ik ook vaak rood. Dan voel je het gewoon naar je gezicht stijgen. Achteraf dacht ik meestal: nou, dit was het dan. Dit ga ik echt niet nog een keer doen. No way."

En toch deed je het wel.

"Ja, omdat ik zo intrinsiek voelde dat ik niet op wilde geven, besloot ik maar dat ik er beter in moest worden. Dus ik ben erover gaan lezen en heel goed naar mezelf en andere sprekers gaan kijken. Héél veel TED-talks. Wat zijn de ingrediënten die een verhaal nou zo sterk of overtuigend maken?"

'Ik werd rood en zwol voor m'n gevoel op als een soort ballonvis'

"Daardoor kwam ik erachter dat je een verhaal ook persoonlijk moet maken, moet dúrven maken, om anderen te overtuigen. Het verhaal wordt gek genoeg alleen maar beter als ik me kwetsbaar opstel. Als ik eerlijk durf te zijn over de vraagstukken waar ik zelf tegenaan loop of geen antwoord op heb. Als het over duurzaamheid gaat, ben je eigenlijk constant op zoek naar die ene speld in een hooiberg. In je zoektocht lijk je eerst alleen maar meer hooi tegen te komen, maar het gaat erom dat je blijft zoeken. Wij geven klanten een katoenen tas mee, die je misschien weleens hebt gezien. Die wilden we ook verduurzamen en dus kozen we voor organisch en Fairtrade-katoen, maar vervolgens kom je erachter dat er veel meer water nodig is voor organisch katoen. Daarna hebben we voor gerecycled katoen gekozen met verf op waterbasis, maar het nadeel daarvan is dat die keten minder transparant is. Iets helemaal perfect doen blijft lastig. We doen het stap voor stap: we're working on it. Een makkelijke oplossing is er eigenlijk nooit, anders zou iedereen het allang op die manier doen.

Je hebt dus een lange adem nodig en moet erop vertrouwen dat je, soms hele kleine, stapjes vooruit zet. Ik probeer geen glimmend succesverhaal te verkopen: 'Ik ben Marlot en bij ons bedrijf zijn we supergoed bezig en doen we alles groen'. Je moet eerlijk zijn over je doel, op welk gebied het goed gaat, maar óók wat de uitdagingen zijn. Pas als je de boodschap behapbaar maakt, krijg je anderen mee."

En als je dat eenmaal weet, word je dan ook een betere spreker?

"Ja, de eerste paar keren dat ik voor een grote groep moest spreken over onze plannen, richtte ik me nog veel te veel op de resultaten. Ik stond voor een zaal bankiers en dacht dat zij alleen maar geïnteresseerd zouden zijn in cijfers. Maar die waren nog helemaal niet zo concreet, dus mijn verhaal werd er niet beter van. Ik maakte het eerder nog vager dan dat het overtuigend was. Tel daar m'n eigen zenuwen bij op: en ik werd rood en zwol voor m'n gevoel op als een soort ballonvis.

"Naarmate ik het vaker deed en meer oefende, begreep ik ook beter hoe ik een connectie kan maken met het publiek. Door kwetsbaar te zijn en vragen te stellen, door iets over mezelf te vertellen. En door eerlijk te zijn over de dingen die ik nog niet weet, waar ik uitdagingen zie of beren op de weg."

Heb je er ook plezier in inmiddels?

"Ik voel me er steeds iets beter over ik ben ook niet meer misselijk van tevoren, dus ik zie echt wel dat er vooruitgang is. Omdat ik het serieus neem, zie ik dit ook als een leerproces. Het gaat niet om de perfecte presentatie, ik weet ook niet of die er ooit zal zijn. Maar na een presentatie denk ik niet meer: shit, waarom werd ik nou zo rood? Of: waarom ben ik dat vergeten? Ik stel mezelf wel altijd twee vragen: wat ging deze keer beter? En: wat heb ik ervan geleerd? Dat is een positieve benadering. En bij grote presentaties maak ik er achteraf altijd een momentje van, dan trakteer ik mezelf 's avonds op een lekker glas wijn. Want ik heb het toch wel weer mooi gedaan."

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER