Close

Verdeel Verbind en heers: 5 lessen van Jacinda Ardern

13 januari 2021 11:01 / Inspiratie
J Je zou als premier maar een vulkaanuitbarsting, terroristische aanslag én pandemie voor je kiezen krijgen, dat is niet mals – to say the least. Maar als je daar ongeschonden en zelfs populairder uit weet te komen, dan ben je écht een grote. Hoe doet ze het toch?

Afgelopen oktober behaalde Jacinda Ardern met de Labour-partij een monsterzege tijdens de nationale verkiezingen van Nieuw-Zeeland. Maar de 'Jacindamania' reikt veel verder dan het schapenrijke staatje: haar succesverhalen weten de 18.000 kilometer die ons scheidt moeiteloos te overbruggen. Overal ter wereld raken journalisten niet uitgepraat over de vrouw die crisismanagement tot kunst heeft verheven.

In de relatief korte tijd dat ze het ambt bekleedt, heeft Ardern niet alleen een positieve invloed gehad op haar eigen land, maar symboliseert ze óók in compleet ander uithoeken een vernieuwend en verbindend (politiek) geluid. Dat de normale sterveling dus wel het een en ander van zo'n trailblazer kan opsteken, is vanzelfsprekend.

1. Goed leiderschap gaat niet over stemvolume

De vaardigheden van alle wereldleiders werden het afgelopen jaar flink op de proef gesteld, waardoor het slagen én falen van beleid voor iedereen zichtbaar werd. En – surprise, surprise – aan het eind van de wilde rit die 2020 heet, kwamen de alfamannen zowaar niet als winnaar uit de bus. Terwijl die norse testosteronbommen driftig hun vuist door de lucht maaiden, bewandelde Ardern – en andere vrouwelijke bewindslieden met haar – liever het pad van rust en compassie.

'We're just having a bit of an earthquake here, Ryan'

Naast het feit dat haar coronastrijdplan wereldwijd als één van de meest effectieve de geschiedenisboeken ingaat, greep Ardern de situatie aan om de bevolking te verenigen en niet te verdelen. Haar filosofie? "Leadership is not about necessarily being the loudest in the room, but instead being the bridge, or the thing that is missing in the discussion and trying to build a consensus from there." Dat sommigen die insteek als teken van zwakte zien, gaat er bij Ardern absoluut niet in: "One of the criticisms I've faced over the years is that I'm not aggressive enough or assertive enough, or maybe somehow, because I'm empathetic, it means I'm weak. I totally rebel against that. I refuse to believe that you cannot be both compassionate and strong." En daar zijn wij het roerend mee eens.

Net zoals de rest van de wereld brak ze op haar eigen manier met het 'oude normaal' door leiderschap in een heel nieuw jasje te steken. Diametraal anders dan wat ze aan de overzijde van de oceaan gewend zijn. De Amerikaanse Vogue doopte Ardern niet voor niets om tot de 'anti-Trump'.

2. Keep your cool

Als een terroristische aanslag of het coronavirus je er niet onder krijgt, dan doet een aardbeving tijdens een live-interview je ook niet heel veel, zo blijkt. Wanneer het Ardern overkomt, reageert ze koeltjes: "We're just having a bit of an earthquake here, Ryan." Volledig onaangedaan stelt ze de interviewer gerust dat het wel meevalt. En dat allemaal terwijl haar brede glimlach geen seconde van haar gezicht verdwijnt. Achteraf bleek de beving die ze afdeed als 'quite a decent shake' een 5.8 op de schaal van Richter aan te tikken.

Nu is de kans om in een zware aardbeving verzeild te raken voor de meesten van ons niet o heel groot. Maar deze onverzettelijke mindset kan je ook héél goed toepassen op andere facetten van het leven. Een belangrijke salarisonderhandeling of een onheilspellend appje? Veel erger dan een natuurramp kan het niet zijn. Dus vraag je, wanneer de grond spreekwoordelijk onder je voeten begint te trillen, eens af 'What Would Jacinda Do?' (kort: WWJD?). Wie weet sta je dan een stukje steviger in je schoenen.

3. Ja, je kan moeder-zijn combineren met een (top)carrière

Ardern heeft onder andere geschiedenis geschreven door 'uit de kast te komen' als moeder. Want ja, het blijkt voor veel ambitieuze vrouwen een groot taboe te zijn om hun ouderschap openlijk te delen op de werkvloer. Niet gek dus dat ze pas de tweede (!) vrouwelijke wereldleider ooit is die tijdens haar ambtstermijn een kind heeft gekregen – en de eerste die na de geboorte ook daadwerkelijk verlof heeft opgenomen.

Één van de meest iconische momenten tijdens haar bewindsperiode moet dan ook de keer zijn dat ze samen met haar pasgeboren dochter Neve en partner Clarke Gayford de Algemene Vergadering van de VN betreedt. Terwijl wereldleiders plechtige speeches geven, plant Ardern drie maanden na de bevalling een kus op de wang van Neve, die onder de titel 'First Baby' ook aanwezig mocht zijn.

Ze is het levende bewijs dat zorgen en leiden wel degelijk samen kunnen gaan, en maakt zo de weg vrij voor andere vrouwen die zowel een carrière als gezin ambiëren. Die luxepositie is natuurlijk bij uitstek weggelegd voor een welvarende wereldleider, zijzelf is de eerste die dat toegeeft. "I refuse to be held up as some kind of superwoman because, in my mind, the superwomen are the ones who do it on their own. I have my partner, who will be a stay-at-home father. I will do as much as I can, but I will have a village around me, and there's lots of people who don't have that."

Ardern draait haar hand overigens ook zeker niet om voor de minder glamoureuze aspecten van het ouderschap: "I might be at the odd press conference with a little bit of spill on me because I'm not going to hide the imperfections of parenting. I don't think anyone needs that."

4. Spring in het diepe

Hoewel Ardern cut out lijkt voor deze baan, had ze zelf nooit voor mogelijk gehouden premier van Nieuw-Zeeland te worden. Maar toen de kans zich aandiende, heeft ze toch volmondig 'ja' gezegd, ook al lag dat besluit kilometers buiten haar comfortzone. "I didn't think I would be prime minister, because I didn't consider it. But that's the power of saying yes, because there will be a moment when someone asks you to do something beyond your comfort zone. I am not unique."

In een gesprek over geestelijke gezondheid gaf ze afgelopen december openlijk toe nog regelmatig last te hebben van imposter syndrome, die nare geïnternaliseerde neiging om te denken dat eigenlijk helemaal niet goed genoeg bent in wat je doet. Een gevoel dat vooral veel vrouwen helaas maar al te goed kennen.

'I want to be a good leader, not a good lady leader'

Ook de ogenschijnlijk taaie Ardern kent dus zo haar onzekere momenten, maar of ze zich daardoor van de wijs laat brengen is een tweede. Ze probeert die gevoelens te kanaliseren in de drive om zichzelf juíst verder te ontwikkelen. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar hier een stukje bewuster mee bezig zijn, kan geen kwaad.

5. Laat ze maar lekker lullen

Hoge bomen vangen veel wind en als vrouw in het publieke domein is Ardern een hele hoge boom. Zo vond een bekende Australische interviewer het nodig om zich tijdens haar zwangerschap op primetime televisie hardop af te vragen hoe de verwekking van het kind geweest moest zijn. Wat volgt is een minutenlange tenenkrommende ongemakkelijkheid en een flinke eyeroll aan de kant van Ardern. Maar: ze kiest the high road en houdt haar nagels binnenboord, zoals het een bruggenbouwer betaamt. Bovendien ging het op Twitter los over de creepy showhost en zo werd het vuile werk voor haar gedaan.

Je moet in zo'n functie weliswaar een olifantenhuid ontwikkelen, maar ongepaste en seksistische opmerkingen gaan ook Ardern niet in de koude kleren zitten. Hoewel veel mensen na een vervelende sneer misschien geneigd zijn om de criticaster van venijnig repliek te dienen, kiest Ardern ervoor de eer aan zichzelf te houden. "It becomes tricky if you ever try to partition off what might be seen as sexist criticism. To be honest, I just don't engage. The best way I can rebel against those notions is being competent, good at my job", zegt ze hierover.

Volgens Ardern is het niet nodig om alsmaar de focus op haar geslacht te leggen, het zou niet uit moeten maken wat zich in haar onderbroek bevindt: "I want to be a good leader, not a good lady leader. I don't want to be known simply as the woman who gave birth." Ardern heeft zich de afgelopen jaren bewezen als steengoede premier, daar heeft ze de toevoeging 'vrouwelijk' helemaal niet voor nodig.

Opgroeiend in een land waar de premierspositie al meermaals door vrouwen werd bekleed, weet Ardern als geen ander hoe groot het belang van representatie is. Daar kunnen wij nog een puntje aan zuigen. In ons eigen kikkerlandje bewijzen minister-presidenten namelijk al decennialang dat die functie is voorbehouden aan slechts 50 procent van de Nederlandse bevolking. En dat is níet de helft waartoe Ardern toe zou behoren. Dat hokjesdenken zou anno 2021 toch maar eens passé moeten zijn.

Annemieke van Straalen