Close

Wat ik had willen weten voordat... ik 60 uur per week ging werken

08 februari 2021 02:02 / persoonlijk
H Hindsight is 20/20 zeggen ze wel: achteraf weet je het allemaal zo goed. Kennis waar je zelf niks meer aan hebt, maar waar je een ander wel mee kan helpen. Daarom vragen we in deze rubriek aan ervaringsdeskundigen: wat had je graag eerder willen weten? Dit keer vertelt internist-oncoloog Rhodé Bijlsma over het bolwerken van haar bomvolle werkweek: "Ik zou niets anders willen."

Om 9.00 uur inklokken en om 17.00 uur weer naar huis: Jan Modaal zit alweer op tijd aan de prak. Maar er zijn ook mensen die hun werkdag met liefde (of frisse tegenzin) nog een paar uurtjes doortrekken. Zij ploffen niet op de bank met een merlot en een kaasje, maar vergezeld van dossiers en spreadsheets. Of gewoon beide: een volle inbox laat zich 's avonds ook excellent wegwerken met een glas wijn in de hand, weet Rhodé Bijlsma (43), internist-oncoloog werkzaam bij het UMC Utrecht. Intensieve werkweken van 60 uur - of als het moet meer - zijn voor haar al jaren vaste prik. Met pieken en dalen natuurlijk, maar altijd voorwaarts. En zo'n intensief proces brengt de mooiste lessen voort.

1. Het vergt een hoop flexibiliteit

Bijlsma eet nu eenmaal het liefst van zoveel mogelijk carrièregerelateerde walletjes, dus dan lopen die werkuren al snel hoog op. "Mijn werkzaamheden zijn ontzettend breed: het gaat om patiëntenzorg, onderwijs geven, begeleiding van aanstormende oncologen, maar voor andere projecten en commissies zet ik me ook in voor jongeren met de diagnose kanker en ben ik betrokken bij de langetermijnvisie op de zorg. Er zijn gewoon te veel interessante initiatieven waar ik aan wil bijdragen. Juist die afwisseling maakt mijn werk vreselijk leuk."

Het moge duidelijk zijn: there's never a dull moment met een agenda als die van Rhodé. Met bijkomend risico dat dat getouwtrek om je aandacht en energie je op momenten parten speelt: "Vaak gaat het hartstikke goed, soms minder. Maar ook dat hoort erbij."

'Wees creatief in je oplossingen en zie daar ook de lol van in'

Het is een tic, die continue zoektocht naar nieuwe uitdagingen. Steeds nét dat beetje meer. Dat vereist een loeistrakke planning, maar misschien nog wel meer flexibiliteit. Zelfs als je hondstrouw aan je agenda bent, kom je nog weleens voor hete vuren te staan. "Afgelopen week kwam de visitatie-commissie langs om het hele reilen en zeilen op de afdeling door te lichten. Dan zit ik tot in de late uurtjes in de paperassen en weten ze thuis ook: mama is wat gestrester. Het is zaak om juist op die momenten te kunnen meebewegen met het werktij", stelt Rhodé.

Zij en haar man, werkzaam bij een bedrijf in kunstmatige hartkleppen, zijn flexibele mensen: "Als we een weg inslaan en het blijkt niet te werken, dan stellen we de plannen net zo makkelijk bij en doen we gewoon wat anders." Krampachtig vasthouden aan ongelukkige situaties heeft nog nooit iemand wat gebracht en vertroebelen je visie op nieuwe kansen. "Wees creatief in je oplossingen en zie daar ook de lol van in."

2. Ontzorg jezelf een slag in de rondte

Heb je prioriteiten dus op een rijtje: Rhodé kiest vol overgave voor haar werk en gezin. Dan resteert nog een flink arsenaal aan taken die zich niet bovenaan haar to-do list bevinden, maar wel moeten worden opgeknapt. "Ik merkte al gauw dat het om 18.00 uur ophalen van de kids bij de crèche me onwijs veel mentale onrust bezorgde. We hebben er toen verstandig aan gedaan om een vaste oppas in te schakelen. Ze is al jaren bij ons, dus dat voelt heel vertrouwd. We vormen als het ware een driemanschap waarop de kinderen altijd kunnen bouwen, ook al is er eentje de hort op naar een congres."

Rhodé en haar man hebben de luxe om die 'ruis', veelal in de vorm van huishoudelijke klusjes, uit hun agenda te kunnen bannen. "Als je het je kan veroorloven, is het fantastisch om op iemand te kunnen vertrouwen die je die zaken uit handen neemt", drukt ze ons op het hart.

Ze zijn door de drukte ook reuze praktisch geworden: boodschappen doen ze maar eens per week en ze mealpreppen zich de moeder. Jaarlijks gaat het gezin tweemaal op pad om kleding voor het kroost aan te schaffen - niet meer en niet minder. Dat schept de orde en duidelijkheid die twee ouders met een latex-strakke planning goed kunnen gebruiken.

3. Verzamel de juiste mensen om je heen

Dat scherpe onderscheid tussen waar ze haar kostbare tijd en energie wel of juist niet in steekt, maakt ze ook in haar sociale omgeving. Zij en haar man hebben een  kleine hechte vriendengroep, geen hordes vage kennissen. “Daarin geldt kwaliteit boven kwantiteit. We vinden het leuk om te koken en zitten in het weekend graag met vrienden aan de keukentafel voor een lekker hapje, goed glas wijn en gesprek."

Soort zoekt soort en Rhodé zou zich amper kunnen voorstellen hoe het zou zijn als ze met een serie-bingende bankhanger het bed zou moeten delen. "Mijn man en ik zitten gelukkig echt op één lijn. We hechten beiden veel waarde aan gezelligheid met het gezin en zijn niet het stel dat altijd maar etentjes en tripjes met z'n twee nodig heeft. Wel drinken we 's avonds steevast een wijntje om samen de dag door te spreken. We zijn elkaars klankbord", vertelt ze.

'Ik wil een wezenlijk verschil kunnen maken in mensenlevens'

Achteraf gezien is de keuze met elkaar in het huwelijksbootje te stappen misschien wel een van de belangrijkste beslissingen voor haar carrière geweest. Uit hetzelfde bevlogen hout gesneden, begrijpen ze elkaar. "Het is samen hard werken, maar als we op onze huwelijksdag terugblikken is de conclusie altijd: we doen het lang zo gek nog niet", aldus Rhodé.

4. Weet waarom je doet wat je doet

De belangrijkste voorwaarde voor een gelukkig leven met 60 werkuren of meer op de teller, is groot plezier in hoe je die tijd besteedt. "Dat staat buiten kijf", meent Rhodé. Zelfbewust als ze nu is, zijn er door de jaren heen ook genoeg momenten geweest dat ze het even niet meer wist. "Een geneeskundestudie is al een achtbaan op zich. Je moet aan de lopende band belangrijke keuzes maken en dan word je weleens overmand door onzekerheid over je toekomst. Maar dan herinnerde ik me weer waarvoor ik het allemaal deed: een wezenlijk verschil kunnen maken in mensenlevens", blikt ze terug.

Niemand ontkomt aan die vlagen van twijfel. Als dat gevoel de kop opsteekt, is het essentieel om terug te kunnen gaan naar de basis: waarom wil ik dit? Wat vind ik belangrijk? Maar vooral: past wat ik doe bij het leven dat ik wil leiden? "Alleen dan ben je vertrouwd en tevreden met wat je doet. Met die mindset kan de mening van anderen je niet raken. Mijn ouders kunnen zich bijvoorbeeld zorgen maken om m'n drukke leven, maar zolang ik zeker ben van mijn zaak, is er niets aan de hand", onderstreept Rhodé.

Zonder wrijving geen glans, en dat stukje zelfkennis is volgens haar verreweg de belangrijkste voorwaarde voor die glinstering. Twee jaar geleden doorliep ze naast haar reguliere werkzaamheden ook een intensief promotietraject. Dat is een hele pittige tijd geweest: "Ik wilde alles goed doen, maar verlangde soms ook vurig naar een avond op de bank. Ik werd gedwongen om prioriteiten te stellen en veel leuke dingen af te slaan. Moeilijk, maar ik wist waarom ik het deed: m'n PhD was de stip op de horizon. Rotsvast zijn in dat doel, heeft me toen erg geholpen. Het paste immers naadloos bij mijn verhaal", vertelt ze.

5. Niet klagen, maar dragen

En waar andere mensen maar al te graag van wal steken over de ontberingen die ze te verduren hebben, verkiest Rhodé een luchtigere levenshouding. Ook tijdens die heftige promotietijd bleven veel negatieve gedachtes tussen haar, haar vermoeidheidswallen en - vooruit - manlief: "Als je iets wil bereiken, dan horen die momenten er nu eenmaal bij. Je kan erover gaan kniezen en zeuren, maar daar wordt niemand beter van. Verlies je niet in de gedachte dat een taak stom is. Ik zeg altijd: niet klagen, maar dragen."

Dus bijt ze door de zure appel heen en richt ze haar blik op de dingen waar ze wél blij van wordt. Zoals de weekenden met het hele gezin: een gezamenlijke bos- of stadswandeling of uitwaaien aan het water. "Ik kan wel gaan zitten huilen omdat ik 's avonds niet mee eet met de kinderen, maar ik focus liever op de andere kant. We hebben nu met het gezin een prettige balans gevonden. Ik deel mijn optimisme en passie voor het vak graag met de kids: dan zijn ze alleen maar trots op mama", zegt ze.

6. Als je er bent, wees dan écht aanwezig

En die gemiste uurtjes doordeweeks, compenseert Rhodé dubbel en dwars in het weekend. Want ondanks dat ze er zo'n roerig werkritme op nahoudt, is ze op zaterdag net zo goed de zeil- of hockeycoach van de kinderen. "Het één hoeft het ander niet uit te sluiten: ik ben zowel een aanwezige moeder als een ambitieuze medicus. Als ik met m'n kinderen ben, dan ben ik er ook écht", bepleit ze. Dus geen schuine blikken op de werktelefoon of stiekeme belletjes langs het sportveld. "Vrijdag en zaterdag ben ik gewoon vrij."

'Misschien krijgen we later nog verwijten naar ons hoofd'

Zo hebben zij en haar zoontje een tijdje terug gezamenlijk golflessen genomen: "Het klinkt misschien een beetje kak, maar hij wilde het graag. Vanaf toen hebben we elke vrijdag een balletje geslagen, tot hij z'n golfdiploma had." Er moet te allen tijde ruimte blijven voor die spontane gezelligheid samen, daar put Rhodé haar energie uit. Het werk als oncoloog laat ook emotioneel z'n sporen achter, dus reden te meer om op vrije dagen volledig uit te klokken. Met in gedachten nog één been in het ziekenhuis, blijft die broodnodige ontspanning uit.

Als lid van een vrouwennetwerk, krijgt ze van andere hardwerkende vrouwen vaak genoeg verhalen mee over schuldgevoel en externe veroordeling. Zelf heeft ze daar - gelukkig - vrijwel geen last van: "Misschien krijgen we later nog verwijten naar ons hoofd, maar ik heb oprecht het idee dat de kinderen niets tekortkomen. Als ik van huis ben voor werk probeer ik ze ook mee te geven dat je bewust kan kiezen voor de dingen die je interessant vindt. Die gedrevenheid zie ik ook alweer terug: de oudste zet zich al enthousiast in voor de leerlingenraad."

Annemieke van Straalen

LEES MEER OVER