Close

Ready, steady, stem! Met deze tips loop je alvast warm voor de verkiezingen

23 februari 2021 06:02 / Verkiezingen
M Met nog maar een paar weken voordat Nederland naar de stembus gaat, vragen veel kiezers zich af op wie of welke partij ze in hemelsnaam moeten stemmen. Podcast- en programmamakers, journalisten en stemwijzers bieden soelaas met online evenementen, debatten, interviews en gedachte-oefeningen. Wij zetten ze graag voor je op een rij.

Het zal iets met een langdurige pandemie te maken hebben, en met toeslagenaffaire die nog vers in het collectieve geheugen zit, maar de verkiezingen voelen dit jaar misschien wel belangrijker dan ooit. Want die politieke hoofrolspelers uit Den Haag moeten er in de komende vier jaar voor gaan zorgen dat Nederland op een sterke manier uit deze crisis komt. En dat terwijl er al wat andere grote vraagstukken op de agenda stonden – denk bijvoorbeeld aan de klimaatcrisis en de gierende woningnood. Maar gelukkig vált er ook iets te kiezen in ons kikkerlandje, want er doen maar liefst 37 partijen mee dit jaar.

Waarschijnlijk heb je geen tijd of zin om alle verkiezingsprogramma's zelf door te spitten en samenkomen met je vrienden of collega's voor een debat bij kaarslicht of de koffieautomaat zit er ook al niet in. Hoe je je dan wel voorbereid? Online, in je podcastapp of ouderwets: via de buis. Loop alvast warm voor de verkiezingen met onderstaande tips:

 

Politieke podcasts voor zwevende kiezers

 

1. Stem, honey

Je favoriete feministische podcastmakers Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen komen met een bonusserie ter ere van de verkiezingen. In plaatst van Damn, Honey komt er de komende tijd iedere dag een aflevering online van Stem, Honey, waarin ze steeds in gesprek gaan met een lijsttrekker over 'all things feminisme'. Of in ieder geval een beetje, want de aflevering duurt zo'n 20 minuten en daar past natuurlijk nooit álles in. Maar in je drukke bestaan is het daarom wel degelijk een lekkere snack ter voorbereiding op de verkiezingen.

Zo gaan ze in de tweede aflevering in gesprek met Esther Ouwehand van Partij voor de dieren. De lijsttrekker ziet zichzelf als feminist, 'Vanzelfsprekend, ja'. De beweging is in haar ogen heel breed en gaat over de moed om te ontdekken wat niet rechtvaardig is. Ook als je zelf onderdeel bent van een systeem, kun je openstaan voor verandering. Bijvoorbeeld als een bepaalde groep mensen – of dieren – wordt onderdrukt. Hoe zij daar met haar partij aan wil bijdragen, vertelt ze in de aflevering. Ook de afleveringen met Sigrid Kaag (D66), Lilianne Ploumen (PvdA) en Laurens Dassen (Volt) staan al online.

2. De kiesmannen

Jochem Jordaan, Dylan Ahern en Floris Rijssenbeek trekken het wat breder in hun podcast De kiesmannen. Iedere woensdag komt er een nieuwe uitzending online waarin ze een politiek onderwerp uitlichten, om jongeren enthousiast te maken voor de politiek. Denk aan diversiteit op de kieslijst, de klimaatcrisis of woningnood. Hoe kijken verschillende partijen hiernaar? En wat betekenen politieke besluiten over deze thema's voor jouw situatie?

3. Polititia

In de podcast van Titia Hoogendoorn en Daniël van de Poppe krijg je een stoomcursus politiek. Ben je nog geen doorgewinterde stemmer of wil je dit jaar wat extra bagage meenemen op reis naar het stemhokje? Dan is deze podcast je vriend. De meest uiteenlopende experts en deskundigen komen aan het woord – en voordat je samen in het diepe duikt, krijg je altijd een kleine inleiding met achtergrondinformatie.

Hoe komt het bijvoorbeeld dat wij de economische groei als bevolking niet terugzien op onze bankrekening? Dat leggen Hoogendoorn en Van de Poppe voor aan journalist en schrijver Sander Heijne. Zo zijn er nog veel meer boeiende afleveringen, met informatie waar je best even op na kan kauwen. Ook in een discussie met je vrienden, collega's of familie bijvoorbeeld.

Overigens heeft Titia Hoogendoorn ook een boek geschreven om je stemklaar te maken. Je kan Waarom je niet zomaar moet stemmen waar je ouders op stemmen online bestellen via je lokale boekhandel.

4. Kieswijzer

Ook kieswijzer richt zich op de jonge stemmer. Hajar, Jahkini, Maurits en Mert deden de research voor je en vatten het samen in 15 tot 20 minuten. Tussen de coronabestrijding en economische crisis door zou je bijna vergeten dat partijen ook aan andere thema's hebben gedacht in hun plannen voor de komende vier jaar. Zo wil het CDA bijvoorbeeld een maximum hoeveelheid zout en suiker invoeren voor voedingsmiddelen. Goed idee?

 

An oldie-but-goodie: de stemwijzer

 

1. AD

De klassiekers Stemwijzer en Kieskompas ken je misschien al, maar tegenwoordig kun je op veel meer websites een vragenlijst invullen en een beetje stemadvies inwinnen. Zoals de kieswijzer van het AD bijvoorbeeld. Na het beoordelen van een rijtje stellingen rolt er een mooi lijstje met percentages uit de computer. De stellingen brengen voor politieke noobs wel de nodige beperkingen met zich mee, want hoe moet je in hemelsnaam weten wat de consequenties zijn van een aanscherping van ons vluchtelingenbeleid of verhoging van de pensioenleeftijd? Wat opvalt, is dat de percentages bij de uitslag zo dichtbij elkaar kunnen liggen. 79 procent overeenkomst met de PvdA en 74 procent met de VVD? Zo ver lijken de plannen van Ploumen en Rutte dus niet van elkaar verwijderd, zou je denken.

2. Volkskrant

De Volkskrant neemt een deel van de twijfel en verwarring bij stellingen weg door ze onder te verdelen in grotere thema's. Denk aan: corona en gezondheid, onderwijs en arbeidsmarkt, en veiligheid en justitie bijvoorbeeld. Na alle stellingen van de zeven verschillende thema's volgt er een stemadvies. Geen tweede of derde keuze erbij, maar gewoon: je zit het meest op één lijn met deze partij, over van 24 van de 30 stellingen waren jullie het met elkaar eens.

Ga eens in discussie met iemand buiten je eigen bubbel

3. Women Inc.

Als non-profit organisatie zet Women Inc. Zich al jaren in voor emancipatie en gendergelijkheid en het zal je dan ook niet verrassen dat ze in de aanloop naar de verkiezingen vooral kijken naar die thema's. Samen met kennisinstituut Atria stelden ze het 'gendergelijkheid stemadvies' samen, waarin je precies kan zien in hoeverre partijen aan de slag willen gaan met gendergelijkheid. Door op een groen, oranje of rood bolletje te klikken, zie je precies wat de desbetreffende partij daarover heeft geschreven in het verkiezingsprogramma.

4. Waarom kies jij?

Iets anders dan een stemwijzer, maar wel een leuke manier om eens in discussie te gaan met iemand buiten je eigen bubbel: www.waaromkiesjij.nl. Je geeft je politieke voorkeur aan, als je die al hebt, en wordt vervolgens gekoppeld aan iemand met een andere politieke overtuiging. Samen ga je in discussie over de thema's van Stemwijzer. Ben je uitgediscussieerd? Dan kun je of een nieuwe stelling aanvragen of een nieuwe gesprekspartner. De makers van het platform hopen dat de anonimiteit en het één-op-één-aspect bijdragen aan een vruchtbare omgeving voor discussie. Zonder groepsdruk en met een open vizier, want je kiest er niet voor niets voor om eens met iemand te praten die een ander politiek DNA heeft dan jij.

 

Afstandsbediening in de aanslag, pit aan: het tv-debat

 

1. RTL-debat (én Jinek)

Na het Noordelijk Lijsttrekkersdebat van 8 februari is RTL zondag 28 februari als tweede aan de beurt. Bij dit debat zijn de lijsttrekkers van de zes grootste partijen aanwezig, zodat er voldoende tijd en ruimte is om inhoudelijk te debatteren. Opvallend is dat de PvdA en Lilianne Ploumen net achter het net vissen in de peilingen. Mark Rutte, Jesse Klaver, Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Lilian Marijnissen en Geert Wilders zijn wel aanwezig. Frits Wester leidt het debat en de voor- en nabeschouwing vinden plaats bij Jinek. Vanaf 21.10 uur bij RTL 4.

2. EenVandaag

Na het RTL-debat kunnen de partijleiders zich opmaken voor nog twee grote debatten. Op maandag 15 maart organiseert EenVandaag een verkiezingsdebat, wederom met de zes grootste partijen. Al blijkt uit hun cijfers van het afgelopen jaar dat de PvdA daar wel degelijk bij hoort. Bij dit debat krijgt Lilianne Ploumen dan ook de kans om zich te revancheren, tegenover Jesse Klaver, Geert Wilders, Sigrid Kaag, Mark Rutte en Wopke Hoekstra. Bord op schoot en benen omhoog voor de buis: het tweede lijsttrekkersdebat begint om 18.15 uur bij NPO1.

3. Slotdebat NOS

NOS is de hekkensluiter en zendt op 16 maart, aan de vooravond van de verkiezingen, het slotdebat uit. Hier mogen meer lijsttrekkers aan meedoen. En dus zal je naar verwachting ook de ChristenUnie kunnen zien en horen. Wie er precies meedoen, staat nog nergens aangekondigd. Wel kreeg de NOS vragen over de datum van het debat, aangezien er al vanaf maandag 15 maart gestemd kan worden. Is 16 maart dan niet wat laat? De omroep legt uit dat ze een week eerder wel errug vroeg vonden, en zondag valt af: want dan heb je geen Christelijke partijen in de politieke boksring. NPO1 houdt je zoet tussen 19.00 en 22.00 uur.

 

Online discussies en debatten

 

1. Van duurzaamheid tot emancipatie: NL Kiest

Een jaar geleden fantaseerden politieke junkies en programmamakers waarschijnlijk al over de aanloop naar 17 maart. Buurthuizen, culturele instellingen en debatcentra vol geïnteresseerde aanwezigen. En een agenda vol mooie thema-avonden over de politiek. Maar helaas moest ook hier een slag naar online worden gemaakt. Gelukkig heeft dat ook een voordeel, want waar je ook woont: dit soort avonden zijn nu veel toegankelijker. Thuis van achter je computer. Hopelijk lukt het in de digitale vorm om met elkaar in discussie te gaan, want ook dat draagt bij aan een gedegen voorbereiding onderweg naar het stemhokje.

Pakhuis de Zwijger heeft een heleboel politieke avonden op de agenda staan onder de grote noemer NL Kiest. Denk aan avonden gericht op feminisme en emancipatie in Nederland, maar ook avonden waar het klimaat en duurzaamheid centraal staan. Afhankelijk van de thema's die jij belangrijk vindt, of sprekers die je graag wilt horen, kan je het beste zelf het uitgebreide programma doorlopen, om vervolgens een paar kruisjes in je agenda te zetten.

2. Oh oh Den Haag

In het politieke hart van Nederland, Den Haag, kan je normaal gesproken bij Nieuwspoort terecht voor allerhande debatten en lezingen – het hele jaar door. In de aanloop naar de verkiezingen blijven ze onze hersens prikkelen en voeden via livestream. Zo kan je op 2 maart kijken naar een speciale uitzending van Café Europa, waarin de Europese plannen van onze politieke partijen uitvoerig worden besproken. Wil je liever meer leren over de financiële plannen om uit de crisis te komen? Of wat betreft duurzaamheid in de financiële sector? Dan moet je 2 en 11 maart even vrijhouden. De hele agenda kan je vinden op de website van Nieuwspoort.

3. Feminist zoekt partij

Ook cultuurcentrum De Balie heeft de nodige politieke avonden op de agenda staan. Donderdag 25 februari bijvoorbeeld: De onbetrouwbare overheid, waar Pieter Omtzigt te gast is over de toeslagenaffaire en hoe de overheid het vertrouwen van de burgers kan herstellen. Niet de meest hoopvolle materie in de aanloop naar 17 maart, wél belangrijk.

Er staat nog veel meer boeiends op de agenda, zoals Feminist (m/v/x) zoekt partij op 3 maart. Hoe kijken partijen naar emancipatie? En wat moet de overheid doen om gelijkheid op de werkvloer te bevorderen? Daarover gaan o.a. Attje Kuik (PvdA) en Dilan Yesilgöz (VVD) met elkaar in gesprek.

Lizzy van Hees