Close

Het zalig falen, met Annemieke Jordans

09 maart 2021 09:03 / persoonlijke groei
Annemieke Jordans
Annemieke Jordans
Z Zonder wrijving geen glans. Redacteur Lizzy van Hees spreekt daarom iedere week iemand over zijn of haar royal fuck-ups en uitzinnige uitglijers, de dingen die niet goed zijn gegaan. Leveren die missers ook wat op?

Na een carrière in de advocatuur, bij grote banken en als directeur van een duurzame onderneming gooide Annemieke Jordans (44) het roer volledig om in 2019. Samen met Jo-Ann Dietz begon ze Cycle Care. Het idee: een platform voor vrouwen met betrouwbare informatie over 'body, mind en seksualiteit', op een toegankelijke manier. Het plan ontstond niet alleen vanuit de zin in een nieuw avontuur, maar komt voor Annemieke zeker ook voort uit een persoonlijke drijfveer. "Toen ik 29 jaar was, werd er endometriose bij mij geconstateerd. Maar los van mijn eigen verhaal zie ik dat de vrouwen om me heen ook vaak lang met vragen en onzekerheid rondlopen als het om hun gezondheid gaat. Dat moet anders."

Heb je weleens het gevoel gehad dat je faalde, met het oog op je gezondheid?

"Ja, ik weet nog dat ik mijn eerste baan had als advocaat bij een groot kantoor. Een fantastische baan, vond ik, en na een paar maanden ben ik ziek geworden. Zo ziek dat ik echt een periode ben uitgevallen als arbeidskracht. Talk about failure, in die periode heb ik me echt vreselijk bezwaard gevoeld. Maar met dat schuldgevoel schoot ik natuurlijk ook niets op, want het wordt soms alleen maar frustrerender als je weigert je ergens bij neer te leggen. Ik wilde per se weer werken en alleen maar daarmee bezig in plaats van mezelf de tijd te gunnen om gewoon ziek te zijn en daarna rustig te herstellen. Toen ben ik wel keihard tegen een muur gelopen."

'Ik kon op een gegeven moment niet eens meer de trap op komen'

"Aan de andere kant heb ik ook altijd geleerd dat falen bij het leven hoort. Dat het nou eenmaal vallen en opstaan is. Toen ik heel jong was, heb ik op redelijk hoog niveau gehockeyd. Maar het lukte me net niet om in het team te komen dat ook op Europees niveau mocht spelen. Dat was voor mij een enorme teleurstelling. Mijn ouders hebben daar ook ruimte voor gelaten, maar ook op een gegeven moment gezegd: en nu weer door, je hoeft er niet in te blijven hangen. Toen ik zo ziek was, is daar het besef bij gekomen dat je soms wat langer de tijd moet nemen om ergens op te reflecteren. Voordat je weer verder kan. Ik heb in die periode gezien dat je het gaspedaal soms moet loslaten, om er daarna sterker uit te komen. Als je de realiteit onder ogen komt, wat voor tegenslag dat ook is, kun je daarna meestal wel weer vooruit – en kan je uiteindelijk ook wel weer gas gaan geven."

Wat voor ziekte had je?

"Ik heb uiteindelijk de diagnose CVS gekregen, Chronisch Vermoeidheidssyndroom, dat is niet iets waar je als 22-jarige op zit te wachten. En dat maakte het ook precies zo moeilijk om te accepteren. Ik was net afgestudeerd en zag iedereen om me heen – zeker van mijn leeftijd – keihard knallen en uren maken. Maar ik kon op een gegeven moment niet eens meer de trap op komen. Op zo'n moment overheerst het gevoel dat je lichaam je in de steek laat enorm. En omdat ik mezelf toch vooral vergeleek met de mensen in mijn directe omgeving, van mijn leeftijd of met dezelfde baan, is de schaamte ook zo groot. Ik wilde gewoon niet achterraken op de rest."

"In die periode woonde ik samen met mijn toenmalige vriend, maar toch heb ik me best wel eenzaam gevoeld. Je vrienden en collega's kunnen niet helemaal begrijpen hoe je je voelt of wat er precies speelt. Gelukkig had ik ook twee hele goede vriendinnen, die me er echt doorheen hebben gesleept. En als ik er nu op terugkijk, denk ik dat het grootste gevecht vooral met mezelf was, niet met anderen. Mijn collega's vonden het misschien wel lastig om te begrijpen wat er aan de hand was, maar ik kreeg wel de tijd om te herstellen. Alleen wilde ik zelf te snel en te veel."

Had een platform met toegankelijke informatie een verschil kunnen maken voor jou?

"Zeker! CVS was in die tijd nog best wel onbekend. Er bestonden zelfs twijfels of het wel 'echt' was. Ik weet nog goed dat ik, jaren nadat ik zelf was hersteld, voor het eerst op het nieuws zag dat het als ziekte werd erkend. Dat is zo'n opluchting, dat het niet alleen in je hoofd zit, maar ook echt bestaat. Dat je niet de enige bent die er last van heeft. Dat is niet alleen een opluchting voor jezelf, maar je voelt dat ook meteen voor alle andere mensen die ermee te maken hebben. Ik ben er gelukkig ook helemaal van hersteld, maar ben nog altijd blij dat er steeds meer over wordt gesproken. Dat er minder taboe ligt op dit ziektebeeld, zo zou het ook moeten zijn."

'Het duurt tussen de zeven en negen jaar voordat vrouwen ook echt die diagnose krijgen'

"En nadat het beter met mij ging, heb ik ook nog een aantal hele goede jaren gehad als advocaat bij dat kantoor. En daarna ook alleen maar superleuke en uitdagende banen gehad bij ABN Amro en Deutsche Bank, waar ik ook veel heb bereikt. Daarin is het ook een goede les geweest: wat er ook gebeurt, er is bijna altijd een weg terug."

Als we dan een paar jaar vooruit spoelen, krijg je op je 29ste de diagnose endometriose. Iets wat vaak pas heel laat wordt vastgesteld.

"Ja, nou heb ik een lichte vorm hoor, laat ik dat vooropstellen. Maar het duurt inderdaad tussen de zeven en negen jaar voordat vrouwen met endometriose ook echt die diagnose krijgen. En vrouwen zien ook meestal zo'n zeven verschillende artsen in die periode. In de praktijk komt het erop neer dat vrouwen vaak verschillende soorten klachten hebben, maar door artsen worden die niet altijd gerelateerd aan een groter plaatje. Je kan bijvoorbeeld een hele heftige menstruatie hebben, rugklachten of chronische vermoeidheid, zonder dat iemand de puzzelstukjes bij elkaar legt. Het zou dus ook maar zo kunnen dat de diagnose van CVS eigenlijk een misdiagnose is geweest en dat het altijd al endometrioseklachten waren."

"Dit zijn verhalen die ik van veel meer vrouwen hoor. Soms hebben ze jarenlang klachten, zonder dat er ook maar iets wordt vastgesteld. Dan word je gevoelsmatig van het kastje van de muur gestuurd, of je denkt dat die hevige menstruatiepijn normaal is of er gewoon bij hoort. Als je er meer over leest, meer verhalen hoort van andere vrouwen óf van deskundigen, zal je ook met meer zelfvertrouwen naar je eigen dokter stappen. Dan durf je je vermoedens makkelijker uit te spreken en kan een gynaecoloog gericht onderzoek doen naar endometriose."

Dat idee van 'niet zeuren, maar doorbijten' is best hardnekkig volgens mij, herken jij dat ook?

"Ja, ik mag echt van geluk spreken omdat ik een lichte vorm heb, maar dat zegt niets over hoeveel pijnklachten je ervaart. Dus toen ik als tiener naar de dokter ging daarvoor, was het 't welbekende riedeltje: pijn hoort nou eenmaal bij ongesteld zijn, maar als je er iets aan wil doen, kan je de pil nemen. Ik heb die uitleg lang voor waar aangenomen, maar op een gegeven moment ben ik toch naar een nieuwe huisarts gestapt om mijn vermoedens voor te leggen. Daarna kwam de diagnose eigenlijk vrij snel, dus daaraan zie je ook dat als je assertief bent en je arts een duwtje in de juiste richting geeft, het helemaal niet zo lang hoeft te duren. De vraag is alleen of die verantwoordelijkheid wel voor zo'n groot deel bij patiënten zelf moet liggen."

Hoe zet je deze ervaringen in bij Cycle? Wat doen jullie om vrouwen meer gereedschap te geven als het gaat om hun gezondheid?

"Wij denken dat vrouwen anders behandeld willen worden dan tot nu toe vaak het geval is. Dat betekent dat de benadering wat holistischer mag, in plaats van snel te roepen: oh, het is maar stress. Of: oh, die kramp hoort er nou eenmaal bij, dus neem maar een paracetamol. We willen vrouwen daarom een 'number one stop' bieden om naartoe te gaan als het om hun lichaam, geest en seksualiteit gaat. En daarom hebben we de handen ineengeslagen met een hele diverse groep experts, ook zodat alle informatie wordt gecontroleerd op medische juistheid. En we bieden lezingen en online classes aan over hormonen en de overgang, maar ook over voeding, psychotherapie en seksualiteit. Als vrouwen zichzelf beter leren kennen, zijn ze meer in control."

"We geven zelf geen medisch advies, maar geloven wel dat als je meer leest en hoort over je gezondheid, je lichaam en je hoofd, dat je sterker in je schoenen staat. Dan herken je klachten sneller en kun je zelf ook weer bijdragen aan het verspreiden van kennis en informatie. Ik hoop dat alle vrouwen die ons platform weten te vinden zich ergens onderdeel van voelen en zichzelf daardoor serieuzer durven te nemen. Dat zou al zoveel winst zijn.

Al zie ik dat er in de medische wereld ook wel steeds meer stappen worden gemaakt. Er zijn gelukkig steeds meer artsen die beseffen dat vrouwelijke patiënten soms andere behoeften hebben. Maar het zou mooi zijn als er ook steeds breder kan worden gekeken, in plaats van naar één ding. Want als één ding wordt uitgesloten, betekent dat niet meteen dat er niets aan de hand is. Zoals voor elke oplossing geldt: vaak ben je er niet met één ding, maar moet je kijken naar het hele systeem. Ons lichaam is ook een systeem."

Als er iets met je gezondheid aan de hand is, is dat een soort falen waar je zelf niets aan kan doen. Is er toch iets wat je ervan hebt geleerd, of wat je liever anders had gedaan?

"Als het hoge woord er dan eindelijk uit is, voel je vaak opluchting, omdat je weet dat het íéts is. Dat het niet alleen in je hoofd bestaat, maar dat het aantoonbaar is. In die zin was ik ook blij met mijn eigen diagnose. Dan kan je tenminste door naar het volgende agendapunt: hoe gaan we dit oplossen? Met die instelling lukt het ook om optimistisch vooruit te blijven kijken. Achteraf had ik het daarom ook wel eerder willen weten. En als ik er iets van heb geleerd dan is het wel dat ik meer op mezelf mag vertrouwen. Dat gaat nu heel goed, maar daar had ik eerder mee mogen beginnen. Ik weet nu dat het klopt wat ik al die tijd al voelde, maar ja, als jong meisje ben je toch onder de indruk van een huisarts – of een andere arts. Maar als ik vrouwen iets mag meegeven, is het wel: durf terug te gaan naar je eigen gevoel, want jij kent je eigen lijf toch het allerbeste."

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER