Close

Beste vrienden met een bekendheid (die jou helemaal niet kent)

13 mei 2021 01:05 / Eenzaamheid
D Denkbeeldige vrienden hebben we bijna allemaal, en niet alleen als je kind bent. De vriendschappen die we lijken te voelen met bekende mensen zijn namelijk bijna net zo veel waard als de echte, schrijft de New York Times. Daar weet redacteur Wouter Peer alles van.

Een recente nieuwe obsessie van mij en mijn vriend is de realityserie The Real Housewives of Beverly Hills, waarvan de eerste vier seizoenen op Netflix staan. We krijgen maar geen genoeg van deze rijke vrouwen uit L.A. die niets anders lijken te doen dan ruziën en geld uitgeven. Het geeft je de perfecte drama-du-jour, zonder er zelf de dupe van te worden. Toch zou ik het liefst op de bres springen wanneer de Britse Lisa Vanderpump het voor de zoveelste keer aan de stok krijgt met ex-kindsterretje Kyle Richards, en voel ik met ze mee als ze het weer goed maken. Net alsof ik ook mee ga naar de dure etentjes en plotselinge reisjes naar Hawaii en Puerto Rico. Was het maar zo’n feest

'Een parasociale relatie voelt als een vriendschap, maar dan mega low-maintenance'

Gelukkig ben ik niet gek, maar is het hartstikke normaal om vriendschappen te voelen met mensen die je alleen maar ziet door je televisie-, telefoon-, of computerscherm. Parasociale relaties, noemt Jessica Grose dat in de New York Times, en die kunnen best goed voor je zijn.

Vrienden voor het online leven

De term ‘parasociale relatie’ bestaat al een tijdje (sinds de jaren ’50 om precies te zijn), en is dus niet per se iets van nu, legt Grose uit. Toch heeft de relatie die je met je imaginary friend hebt een bijzondere ontwikkeling doorgemaakt de afgelopen jaren, en dat heeft alles te maken met social media. Waar je vriendschap vroeger totaal eenzijdig leek te zijn, is interactie met je parasociale relaties nu ook mogelijk. Soms is dit gelimiteerd tot een reactie onder een Instagram post waarvan je redelijk zeker bent dat deze toch niet gelezen wordt, maar het kan ook zijn dat je vragen kunt stellen in een livestream en reageren op polletjes die bepalen hoe diegene zijn dag indeelt. Kortom, ineens zou het ook kunnen dat je parasociale vriend weet dat je bestaat.

Social media maakt de verschillen tussen je echte en parasociale vrienden kleiner. Grose legt uit dat de dingen die echte vrienden doen –  denk aan verhalen met elkaar delen, elkaar advies geven, en elkaar op de hoogte houden van wat er aan de hand is in je leven – ook door je parasociale vrienden worden gedaan op social media. Ze staan bijna net zo dichtbij, en al helemaal nu we elkaar vooral online ontmoeten is het verschil nihil. Hoewel het natuurlijk nooit hetzelfde wordt. Grose spreekt Tara Tsukamoto die dagelijks de workouts van YouTuber Sidney Cummings volgt. Tara’s kinderen vragen wel eens of Cummings een keer langs komt, maar dat kan natuurlijk niet. Toch vindt ze het niet gek dat haar kinderen dit vragen: “I know we aren’t really friends, but I do kind of feel like I know her.” Natuurlijk weet ik dat ik nooit een fatsoenlijk gesprek zal hebben met Lisa Vanderpump, maar toch weet ik alles van wat er in haar leven speelt.

Meer dan een pakketje schroot

Zo’n parasociale vriendschap kan dus best leuk zijn, en het kan ook een positief effect op je hebben. Zo beschrijft Grose dat uit onderzoek is gebleken dat je een hogere kans hebt je gezondheid te verbeteren als een bekendheid waar je je bevriend mee voelt dat ook doet. Je kunt je voorstellen dat toen Dolly Parton op Instagram vaccine zong op het deuntje van Jolene terwijl ze een prikkie in haar arm kreeg, meer mensen overtuigd waren om ook gevaccineerd te worden. Een parasociale relatie met een bekendheid laat je voelen alsof diegene je advies geeft, en je neemt dat dan sneller aan. Het tegenovergestelde geldt natuurlijk ook. Denk aan de #ikdoenietmeermee campagne van veel jonge Nederlandse artiesten vorig jaar die veel stof deed opwaaien.

Grose vertelt dat een parasociale relatie voelt als een vriendschap, maar dan mega low-maintenance. Iedereen houdt van vrienden om zich heen, maar het kost best wat moeite om je vrienden om met hen in verbinding te blijven. Zo’n band met een influencer hoef je daarentegen helemaal geen tijd en liefde in te stoppen, en nog steeds voelen ze dichtbij. Dit betekent niet dat je nu meteen al je vrienden moet inwisselen voor Instagramprofielen, maar op de momenten dat je je eenzaam voelt, kan het echt lonen om weer eens je parasociale vriend op te zoeken. Of dit overigens echt de beste strategie is, daar zijn de meningen over verdeeld. Andere onderzoeken wijzen juist uit dat internet en social media ons juist eenzamer maken, en virtuele contacten de waarde van persoonlijke interactie nooit kunnen vervangen

Je denkbeeldige influencervrienden zullen dus nooit je bestaande vrienden vervangen, maar zorgen ervoor dat de uren die je spendeert met scrollen door andermans levens voelen als een daadwerkelijk sociale en fijne tijd. Grose vat het samen met de volgende quote: “Taken together, these findings imply that parasocial phenomena affect well-being, simply by providing ‘a good time’ and turning media exposure into an enjoyable experience.” Al die tijd dat je op je telefoon uitstelgedrag zit te vertonen, is dus niet voor niets. Ik ga me dus maar weer eens bezighouden met mijn vrienden in Beverly Hills. Ze zouden me bijna gaan missen.

Als je meer wilt weten over parasociale relaties, lees dan hier het artikel van de New York Times.

Wouter Peer