Close

De aardigste interpretatie (en waarom je die het beste kunt kiezen)

16 augustus 2021 03:08 / Zelfinnovatie
G Ga jij er altijd vanuit dat anderen geen rekening met je houden, of je zelfs doelbewust dwarszitten? Heb je dus niks aan. Liever verplaats je je in een ander en kies je voor de meest vriendelijke, respectvolle interpretatie van hun gedrag.

Een dag kan zoveel kleine ergernissen brengen. Op werk laat een collega-op-afstand een mail meerdere dagen onbeantwoord, terwijl jij toch echt die informatie nodig hebt om door te kunnen met je project. In de supermarkt staat een man in gedachten verzonken met z'n karretje overdwars tussen de groenten en de zuivelafdeling geparkeerd, terwijl jij er met haast langs moet. En aan de telefoon met je moeder praat ze alleen over haar zieke buurvrouw, zonder ook even naar jouw aanstaande bruiloft te informeren. We noemen maar wat. Ga maar eens na op welke momenten jij je de afgelopen dagen geërgerd hebt. 

En sta dan ook 's stil bij de gevallen waarin jouw eigen veronderstellingen een grote rol speelde bij de ergernis. Want dat is vaker wel dan niet het geval, schrijft wijsheidsblog Farnam Street. Misschien zit je collega je niet opzettelijk dwars, maar heeft ze het ontzettend druk en geen flauw idee van hoeveel haast jij hebt. De man in de supermarkt kan onattent zijn, maar het zou ook kunnen dat hij zich zorgen maakt over zijn zieke vrouw thuis. En je moeder is niet ongeïnteresseerd, maar wil geen bemoeial zijn. En toch zijn veel mensen bij de emotionele invuloefening die bij zowat iedere menselijke interactie een rol speelt, op voorhand al geneigd om van het negatieve uit te gaan.  

Voor onszelf zijn we een advocaat, voor anderen een rechter

Dat heeft een hele logische reden: je bent zelf je eigen referentiepunt. Een natuurlijke staat van zijn, of toch in ieder geval een automatisme - aldus de inmiddels overleden schrijver David Foster Wallace: "Het is de automatische manier waarop ik de saaie, frustrerende of drukke delen van het volwassen leven beleef, waarbij ik uitga van het automatische, onbewuste geloof dat ik het centrum van de wereld ben, en dat mijn acute behoeften en gevoelens zouden moeten bepalen wat de prioriteiten van de wereld zijn." Dat verklaart ook waarom we voor onszelf vaak de advocaat zijn (want je weet wat er allemaal aan verzachtende omstandigheden in jouw specifieke geval spelen), en voor anderen de rechter (want je kent alleen de uitkomst van de situatie).

Dat mag dan heel logisch en veelvoorkomend zijn, helemaal eerlijk is het natuurlijk niet. Je wordt zelf graag ook beoordeeld met jouw beste intenties in gedachten. Dat zou je dus ook een ander kunnen gunnen. Schrijver Brené Brown (die van die beroemde TED-talk De kracht van kwetsbaarheid) beschrijft in een van haar boeken hoe ze zichzelf aanleerde uit te gaan van de meest gulle, positieve aanname over anderen. Dat betekent dat je op het moment dat je je ergens aan stoort bij jezelf stil moet staan - Waarom stoort dit me eigenlijk? Welk uitgangspunt ligt daaraan ten grondslag? - en actief je gedachtengang moet bijstellen: wat is de aardigste interpretatie van deze gebeurtenis? Deze manier van denken dwingt je empathisch te zijn en rekening te houden met alle factoren waar anderen misschien mee te stellen hebben, aldus Brown.

Van onnodig in een slachtofferrol kruipen is nog nooit iemand beter geworden

Een mooi voorbeeld van de oude tegeltjeswijsheid 'wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet', maar zo'n aardige interpretatie is niet alleen empathisch, je hebt er ook nog zelf wat aan. Het kost namelijk minder energie. De gedachte: 'Ze zal het wel druk hebben, ik stuur haar morgen een herinneringsmailtje' is makkelijker los te laten dan: 'Ze is uit op mijn baan en probeert opzettelijk mijn project te traineren'. Hetzelfde geldt voor je moeder. Met een: 'Niet alles draait om mij, en het is lief dat ze zich zo om de buurvrouw bekommert' ben je eerder klaar dan met: 'Ze vraagt niet naar mijn bruiloft, omdat ze mij niet belangrijk vindt'. In beide gevallen heeft de laatste, negatieve gedachte een neiging tot dooretteren, terwijl je de eerste met een zucht los kunt laten. Daarnaast is het ook wel lekker om niet steeds te denken dat de hele wereld je al dan niet opzettelijk zit te zieken. Van onnodig in een slachtofferrol kruipen is nog nooit iemand beter geworden.

Dit is overigens geen uitnodiging tot naïviteit. Als een probleem zich structureel voordoet, verdient dat aandacht en niet alles hoeft met de mantel der liefde bedekt te worden. Iets met zachte heelmeesters enzo. Maar als je merkt dat standaard je eerste reactie ergernis is, kan het geen kwaad je eigen patronen onder de loep te nemen en te kijken wat het je oplevert om niet alleen jezelf, maar ook anderen het voordeel van de twijfel te gunnen. 

Wil je het hele artikel van Farnam Street lezen? Dat kan hier. En ze hebben nog veel meer interessants!

Peper Hofstede

LEES MEER OVER