Close

Lekker boeiend

24 september 2021 04:09 / Tips van de redactie
E Een mooie podcast, een interessante discussie, een inspirerend boek of fascinerend mens: de wereld is oneindig boeiend. Deze week delen we onze obsessions-du-jour hier voor het laatst. Afscheid nemen van een rubriek is altijd een beetje kut, dus we sluiten geheel in stijl af met dat thema.

Boeiende korte film: Vlekkeloos

Doorlekken. Welk menstruerend mens heeft er nooit last van gehad? Je hebt niet door dat je ongesteld moet worden, vergat maandverband in je tas te stoppen of er valt gewoon niet tegenop te supertamponnen. Maar moet je je voorstellen dat dat iedere maand weer, iedere dag dat je menstrueert, de realiteit is... Debuterend regisseur Emma Branderhorst maakte er een korte film over: Vlekkeloos. Die is volgende week te zien op het Nederlands Film Festival, maar eindredacteur Peper Hofstede keek ’m alvast vooruit. 

Peper: "Toen ik vroeger nog regelmatig in clubs te vinden was, kon ik altijd een goed voorziene wc extra waarderen. Een leuke toiletjuf of -meneer, en alles voorhanden om je even op te frissen en weer vrolijk door te stuiteren. Met dat in herinnering voorzag ik deze week de wc in mijn nieuwe huis van een mooi bakje met twee maten tampons, maandverband, deo, en een doosje Smint: opdat er bij ons nooit iemand omhoog zal zitten. Maar hoe groot de kans is dat dat ook daadwerkelijk nodig is, daar stond ik niet bij stil – en die blijkt dus opvallend groot. Plan International zocht uit dat 1 op de 10 meisjes en jonge vrouwen in Nederland soms geen geld heeft om tampons of maandverband te kopen. Een schokkend hoog aantal, vind ik. Een dubbel taboe noemt de organisatie het: vrouwen praten niet graag over hun menstruatie, en al helemaal niet over armoede."

"Vlekkeloos brengt dat heel mooi in beeld. Ruby van 15 is een heel gewoon pubermeisje. Ze droomt weg in de les, kletst met haar beste vriendin over jongens, neemt dansfilmpjes op met haar kleine zusje. Maar wat we ook zien is dat haar moeder diep in de schuldhulpverlening zit en daardoor maar weinig oog heeft voor de problemen van haar dochter, laat staan geld voor een pakje tampons. Ook de voedselbank heeft net die week geen pakje maandverband op voorraad. En dus klungelt Ruby met proppen wc-papier, gebruikte tampons en inderdaad: doorlekken, de absolute horror als je in de puberteit zit. Die herkenbaarheid, gecombineerd met de tamelijk schrijnende armoede, maakt deze korte film krachtig. Voor wie nooit onder de lage-inkomensgrens is beland, lijkt de onmogelijkheid van zo’n relatief goedkope en noodzakelijke uitgave misschien vreemd, maar Branderhorst laat overtuigend zien dat menstruatiearmoede echt niet zo ver weg is als we graag in ons ‘rijke land’ zouden willen."

Lekker Instagramaccount: The Vulva Gallery

De helft van de wereldbevolking heeft een vulva, en tóch schamen veel mensen zich ervoor. Daar probeert illustrator Hilde Atalanta verandering in te brengen. Met haar Vulva Gallery laat ze zien dat diversiteit alleen maar mooi is – ook óók down-under. Deze digitale kunstgalerie is een bezoekje waard, vindt redacteur Lizzy van Hees. Lizzy: "Toen ik voor de eerste keer door deze Instagramfeed scrolde, betrapte ik mezelf op de gedachte: wow, ik wist niet dat er zoveel vormen en maten, kleuren en soorten vulva’s zijn. De kleine en kleurrijke illustraties zijn niet alleen een verwonderlijk feestje voor het oog, er zit een veel grotere boodschap achter. Schaamlipcorrecties behoren namelijk tot de snelst toenemende cosmetische ingrepen wereldwijd. En dat terwijl onze schaamplippen, of vulvalippen, een belangrijk onderdeel zijn van het seksueel genot van vrouwen."

"Maar omdat de vulva’s die we up close and personal bestuderen (in porno bijvoorbeeld) er vaak hetzelfde uitzien, denken we dat dát ook meteen het ideaalbeeld is. En daar kan je als vrouw best onzeker van worden, zoals Aimee in Sex Education. Het derde seizoen van deze heerlijke Netflixserie kwam vorige week online, en maakt z’n belofte ook nu weer waar: seksuele voorlichting waar je écht iets van opsteekt. Of je nou een tiener bent of al even meegaat. In aflevering drie van het nieuwe seizoen komt Aimee bij seksuoloog, waar ze een modelvulva ziet. “Um, my vagina doesn’t look like this – one of my lip bits is longer than the other”, zegt ze meteen. Vervolgens wordt Aimee meteen gerustgesteld met het feit dat de buitenkant van het vrouwelijk geslachtsorgaan vulva wordt genoemd en niet vagina, en dat de labia (schaamlippen) in alle kleuren, vormen en maten bestaan.

Om de verhaallijn extra kracht bij te zetten, besloot Netflix de handen ineen te slaan met The Vulva Gallery. Speciaal voor de serie werd een site ontworpen genaamd: all-vulvas-are-beautiful.com. Een échte website, met Hildes tekeningen van vulva’s, met échte verhalen en ervaringen erbij. De site is beschikbaar in allerhande talen en is hopelijk een eerste aanzet om je eigen vulva te omarmen. Want eerlijk is eerlijk: she’s amazing."

Boeiende podcast: De tumor tapes

'Er zijn kankercellen gevonden.' Het is de zin waarvan je hoopt ’m nooit te horen na een uitstrijkje, maar jaarlijks worden zo’n achthonderd vrouwen in Nederland ermee geconfronteerd als bij hen de diagnose baarmoederhalskanker wordt gesteld. De 31-jarige Susan Oostdam overkwam het in de zomer van 2020. Ze maakte er samen met haar vriend, programmamaker Lex Uiting, de podcast De tumor tapes over. Elke donderdag verschijnt een nieuwe aflevering, en die wil redacteur Kim van der Meulen niet missen.

Kim: "Het was niet de bedoeling om deze podcast te maken, las ik in een interview met Lex Uiting: hij besloot het gesprek met de arts in het ziekenhuis op te nemen om niet te verdwalen in medisch jargon en alles thuis nog eens rustig te kunnen terugluisteren. Toch kwam die podcast er – een heel persoonlijke en intieme podcast zelfs, waarin je niet alleen artsen hoort, maar ook voicememo’s die Susan en Lex elkaar sturen, privégesprekken vol tranen en en troostende woorden, en de telefoontjes naar hun ouders om te vertellen dat Susan toch echt baarmoederhalskanker heeft."

Susan Oostdam en Lex Uiting (2017)
Susan Oostdam en Lex Uiting (2017)

"De reden voor die openheid vertelt Susan in de meest recente aflevering (nummer 2 pas, dus je bent nog niet te laat om wekelijks te luisteren): 44 procent van de Nederlandse vrouwen laat nooit een uitstrijkje maken, en ze wil graag vertellen wat er kan gebeuren als je dat nooit – of te laat – doet. Daar offert ze graag één keer haar privacy voor op. Wat er kan gebeuren, dat is nogal wat. ‘Rondjes eendebekken’ natuurlijk, zoals Susan het noemt, maar ook een MRI-scan, longfoto’s, een onderzoek onder narcose en een lange periode tussen hoop (is de tumor niet gegroeid?) en onzekerheid (eerst: is het kanker of niet? En dan: kan het een baarmoedersparende operatie worden? Is kinderen krijgen nog een optie?).

Ik moest even wennen aan het Limburgse dialect dat ze met elkaar spreken, maar dat wordt bij extreme onverstaanbaarheid gelukkig in het Nederlands uitgelegd. Daardoor is deze ‘achtbaan’ in alle hevigheid te volgen. Een persoonlijke audiotour door de shit waar je doorheen moet als je de diagnose baarmoederhalskanker krijgt, en hoe die het leven op z’n kop zet. Geen luchtig luistervoer, wel belangrijk en actueel: in 2020 deden minder vrouwen mee aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker dan in het jaar ervoor – en Susan had geen klachten en kwam er na zo’n oproepje achter dat ze een tumor van twee centimeter had. Voor iedereen die, net als ik, ooit met de schrik en een kleine ingreep is vrijgekomen na een afwijkend uitstrijkje: als je dit hoort, ben je al helemaal blij dat je bent gegaan."

LEES MEER OVER