Close

Kennis laten beklijven? Leg dat maar eens uit!

14 oktober 2021 04:10 / Zelfontwikkeling
J Je hebt het ooit weleens op school geleerd: hoe het ook weer zat met die platentektoniek, of wat de Duitse naamvallen zijn. Best nuttige kennis, die zoveel jaren later – poef – verdwenen lijkt. Gelukkig is er een beproefde methode om nieuwe kennis wel goed te onthouden: leer het aan een ander.

Er is een supergeinige subreddit die 'Explain Like I'm 5' heet. Redditors kunnen een vraag stellen, die dan door min of meer deskundigen op een simpele manier beantwoord wordt. Het is vaak net wat te hoog gegrepen voor een letterlijke vijfjarige, maar een goed antwoord kan meestal door een niet al te slimme leek best begrepen worden.

Dat is een goede zaak, schrijft de website Farnam Street. Niet alleen voor degene die wat licht geschenen krijgt op een prangende kwestie, maar ook voor degene die in de uitleg voorziet. Het blijkt een beproefde methode te zijn om kennis te behouden: de Feynman leertechniek, genoemd naar de beroemde natuurkundige Richard Feynman. Die gaat ervan uit dat simpelweg een verhaal aanhoren, een YouTube tutorial volgen of een boek doorlezen niet voldoende is om iets nieuws te leren. Zelfs als je aantekeningen maakt of het hardop tegen de hond herhaalt. Nee, wil je je nieuwe skills echt in je geest verankeren? Dan zul je het aan (een fictief) iemand – in zijn methode is het een kind van 12 – moeten uitleggen. Op die manier wordt je gedwongen de gaten in je eigen verhaal te ontdekken en dus ook de lacune in je kennis op te sporen, en kun je die ook weer systematisch aanvullen.

Je fantasiepubliek heeft geen flauw idee wat 'abstract' betekent

De techniek bestaat uit een simpel stappenplan (dat door Farnam Street iets is aangepast op het origineel):

  1. Doe alsof je een concept of idee onderwijst aan een kind uit groep 8. 
  2. Kijk waar het nog aan schort in je uitleg. Doe verder onderzoek om de ontbrekende kennis aan te vullen.
  3. Organiseer je aantekeningen en versimpel ze weer zo dat een brugpieper het zou kunnen snappen.
  4. Optioneel, maar leuk: leg je verhaal ook daadwerkelijk aan iemand anders voor. Misschien stellen ze wel een vraag waar jij nooit aan gedacht hebt en het antwoord niet op weet.

En omdat we deze techniek graag gelijk in de praktijk brengen, geven we voor ieder punt wat extra uitleg:

1. Leg het concept uit

Volgens de auteur kun je hetgeen dat je wil toelichten het beste voorleggen aan een fictief kind of zelfs een rubber eendje dat je op je bureau zet (maar dat vinden wij wat schraal). En dat kind heeft een heleboel vragen. Neem bijvoorbeeld een schilderij waar je over vertelt en dat je 'abstract' noemt. Je fantasiepubliek heeft geen flauw benul wat dat betekent. En dus moet je schakelen: wat is 'abstract' nou eigenlijk? Vertel dat de schilder niet gebouwen heeft geschilderd zoals je die in het echt op straat ziet, maar vormen die gebouwen moeten voorstellen. De volgende vraag is dan natuurlijk: waarom eigenlijk? Weet je het antwoord niet, of heb je overmatig moeilijke woorden nodig om het te verklaren, dan is er werk aan de winkel.

Vaak bedekken we onze onkunde met vage termen of onnodig ingewikkelde zinnen. Of je nou over een schilderij praat, over het idee voor je eigen bedrijf of een interessante ontwikkeling in de samenleving, het maakt niet uit. Zodra je merkt dat je vervalt in algemeenheden of zaken die een kind nooit zou snappen, weet je dat je het ook voor jezelf nog niet 100 procent helder hebt. 

2. Vul de gaten op

Nu je voor ogen hebt wat je nog niet weet, is het tijd om extra kennis te vergaren. Back to the drawing board, dus! Zorg dat je scherp voor ogen hebt waar je over praat en vermijdt jargon of andere gecompliceerde taal. Want: dat werkt beperkend. Als je iets alleen maar in jargon kunt beschrijven, leg je jezelf vast op een heel klein woordveld. Klinkt onschuldig, maar het heeft wel degelijk gevolgen: je maakt minder makkelijk connecties met andere begrippen en concepten, en kunt minder variatie aanbrengen in je communicatie. Als iemand vraagt wat je nu precies bedoelt, kun je alleen maar terugvallen op een droge herhaling van wat je toch al zei, want andere woorden ervoor ken je niet. Terwijl, als je het écht snapt, je uit verschillende registers kunt putten en allerlei vergelijkingen kunt trekken. Daarom: eerlijk zijn naar jezelf: wat weet je nou daadwerkelijk, en waar kun je je kennis nog verrijken? Of het nou om je studie econometrie gaat of het proces achter het bakken van een zuurdesembrood.

3. Veranker wat je weet

Als je al je feiten simpel en op orde hebt, organiseer je ze tot een lopend – geschreven – verhaal, dat je in theorie aan willekeurig wie zou kunnen vertellen. Dit is het moment dat je de kennis in je hoofd vastzet, om voor altijd te onthouden. Farnam Street raadt aan een map bij te houden met alle zaken die je op deze manier aanvliegt, zodat je jezelf af en toe kunt testen: weet je alles nog? En als je maar vaak genoeg oefent, wordt het een automatisme om nieuw vergaard begrip op deze manier in je hoofd op te slaan.

Samen nieuwsgierig zijn, schept een band

4. Vind een slachtoffer

Wel zo leuk natuurlijk: je verhaal ook echt vertellen aan een welwillend kind, of een vriendelijke volwassene. Neem je beste vriendin mee uit lunchen en vraag of ze je een paar minuutjes aandachtig wil aanhoren over platentektoniek of je lievelingsschilderij – en dan vooral niet schromen om vragen te stellen als ze die daarna nog heeft. Samen nieuwsgierig zijn, schept een band, en met een beetje geluk steekt zij er ook nog iets van op.

Het maakt het verschil tussen ergens weet van hebben en het daadwerkelijk begrijpen. Wil je nog meer trucjes leren om effectiever te leren en vragen te stellen? Farnam Street zet er nog zeven van Richard Feynman op een rij. Leuk om te lezen en dan natuurlijk jezelf te testen door het aan je neefje van 13 uit te leggen: heb je wel echt begrepen wat er staat?

Peper Hofstede

LEES MEER OVER