Close

Het zalig falen, met Tim den Besten

20 oktober 2021 02:10 / Interview
Tim den Besten
Tim den Besten
Z Zonder wrijving geen glans. Redacteur Lizzy van Hees spreekt daarom iedere week iemand over zijn of haar royal fuck-ups en uitzinnige uitglijers, de dingen die niet goed zijn gegaan. Leveren die missers ook wat op?

Programmamaker Tim den Besten (34) is over het algemeen niet zo bang om op z'n bek te gaan. En hoewel het heus niet aan de lopende band gebeurt, heeft hij toch ook een aardige schatkist vol met dingen die hij liever anders had gedaan. Relaties die uitgaan, of ruzies die hij liever anders had aangepakt bijvoorbeeld. Ook in zijn werk gaat Tim vaak genoeg op zijn bek. Zoals in zijn nieuwe programma 100 dagen in je hoofd bijvoorbeeld, maar was zeker niet de enige keer.

Zijn er dingen waar je echt spijt van hebt?

"Volgens mij heb ik best wel geluk gehad met de programma's die ik heb gemaakt of waar ik aan mee heb gedaan. Meestal gaat het heel goed of opent het in ieder geval weer een nieuwe deur, maar ik heb één keer een klus aangenomen waar ik echt voor had moeten bedanken."

'Het werd de grootste zwelgavond van mijn leven'

"De insteek was dat we allemaal constant doen alsof we gelukkig zijn, terwijl we eigenlijk meer over onze problemen zouden moeten praten. Dus had iemand bedacht televisie daar het ideale medium voor was, in een programma waar ik met gasten zou praten over de donkere kant van het leven. Lekker zwelgen, maar wel met een knipoog."

Dat klinkt op zich als een relevant thema...

"Nou, ik had meteen al een soort twijfel. Juist door dat woord zwelgen, denk ik. Ik vond het een beetje belegen klinken, tuttig. Maar goed, ik dacht ook: hier kan ik wel een draai aan geven. Zo begin ik eigenlijk aan alles, als Tim – het komt wel goed – den Besten. Maar achteraf was die houding een beetje laks. Zeker als het zo misgaat."

"Maar als je zo'n aanbod krijgt, spelen er ook andere dingen mee: het is een studioprogramma, dat heb ik nog nooit gedaan, al helemaal niet in mijn eentje. Dus laat ik het maar proberen. En als ik het niet doe, doet iemand anders het. Dat wilde ik ook niet. Tja, hoe erg kan het worden?"

Heel erg.

"Het werd de grootste zwelgavond van mijn leven, haha."

Waar ging het mis?

"Dat was niet één moment of zo. Nee, de redactie was een maand of twee aan het voorbereiden, denk ik. Op een gegeven moment werd er een idee geopperd over bakjes die je dan kapot gooit en weer in elkaar moet plakken daarna, volgens een bepaalde Japanse traditie. Lang verhaal kort: over het algemeen werd ik niet superblij van de ideeën die langskwamen. Het was niet mijn smaak, en toch ook eigenlijk niet mijn onderwerp. Dus ik had echt naar mijn gevoel moeten luisteren. Die intuïtie heb je niet voor niets."

En het programma zelf moest nog worden opgenomen.

"Ja, daar kreeg ik ook wel buikpijn van. De uitzending zelf zou live on tape zijn, wat betekent dat je het opneemt alsof het live is, maar dat er daarna nog in ge-edit kan worden. Het programma zelf zou een uur duren en we hebben volgens mij drie uur opgenomen, veel te lang."

'Hou in godsnaam die oksels op elkaar'

"Het was echt verschrikkelijk. Je denkt misschien: o, dat knip je er later dan toch lekker uit. Niemand die het ziet. Maar zo werkt het niet, want als je tijdens het proces voelt: dit loopt niet lekker, het gaat niet goed, dan werkt dat als een soort katalysator. Alles ging zo ongeveer mis, ík deed het ook niet goed."

Dat moet je op dat moment al voelen, toch? Wat gebeurt er dan met je?

"Alsof alles wat verkeerd gaat onder een vergrootglas ligt. Ik zweet me dan kapot. Echt, kletsnatte oksels. Dus dan zit je een beetje met je armen tegen je lijf geknepen, zo van: hou in godsnaam die oksels op elkaar. Maar je hebt ook geen keuze, want de camera loopt, dus je moet wel in een soort overleefstand. Ik weet niet eens of ik echt helder kan nadenken op dit soort momenten, maar ik kom waarschijnlijk niet veel verder dan: godver, godver. Help!!! Het is alsof je helemaal gek wordt vanbinnen, maar ondertussen normaal moet doen aan de buitenkant."

'Ik moest door, ook al voelde ik alles onder m'n voeten wegzakken'

"Op een gegeven moment moesten we ook iets met een green screen doen, en toen stond de verkeerde schuif open, waardoor ik iemand hoorde roepen: 'Dit is niet goed!'. What the hell, denk je dan. Maar ik moest door, ook al voelde ik alles onder m'n voeten wegzakken op dat moment. Glimlachen en weer doorgaan."

Schaamde je je daarna?

"Ik kan me op dat soort momenten wel schamen voor mijn eigen onbeholpenheid, ja. Wáárom deed ik dat? Hoezo deed ik dat? Maar ik ben niet bang dat het ten koste gaat van mijn carrière of zo, dat geloof ik niet.

Misschien is het voor jezelf ook wel het ergste, want mijn vrienden die erbij waren in de studio hadden allemaal een hele leuke avond. En de mensen die naar het programma keken, vonden er ook niet zoveel mis mee. Dat is dan wel weer grappig, want het eerste wat ik zei toen het cameralampje uitging, was: what the fuck was dit?! Vervolgens heb ik mijn excuses aangeboden aan de gasten en ben ik maar gewoon gaan drinken."

Evalueer je wel na zo'n drama?

"Ja, maar daar kan ik me niet meer zoveel van herinneren. Het was ook een totale samenloop van omstandigheden. Ik zie het vooral als falen omdat ik nee had moeten zeggen. Het onderwerp was niets voor mij en ik had misschien ook niet genoeg studio-ervaring om dit programma te dragen. Ik wist overduidelijk niet wat ik deed. Een les in nee zeggen."

Waarom heb je niet naar je voorgevoel geluisterd en nee gezegd? Is dat de eer?

"Misschien een beetje opportunisme of ijdelheid. Maar ik dacht vroeger bijna altijd: ze vragen het, dus ik doe het. En ik vind het ook gewoon heel leuk om nieuwe dingen te proberen. Ik ben bovendien niet zo bang om op mijn bek te gaan. Nu zeg ik veel vaker: nee, bedankt. Al gedaan en de groeten, denk ik dan. Zoals Ranking the stars bijvoorbeeld. Vroeger wilde ik volgens mij de meest commerciële presentator van de VPRO worden, maar nu denk ik: eigenlijk is zo'n programma niet meer dan lam worden op televisie en jezelf voor lul zetten. En je moet ook niet de champagne van de andere kandidaten afpakken."

"Inmiddels heb ik mezelf ook wel beter leren kennen, dus ik vind dat soort dingen niet meer zo nodig. Ik maak liever programma's die echt bij me passen dan dat ik overal blind ja tegen zeg."

Met 100 dagen in je hoofd heb je een heel ander programma gemaakt. Waarin ook genoeg te leren viel. Wat gebeurde er op je eerste dag?

"Wij waren daar om vier maanden stage te lopen, in een instelling waar mensen met zware psychiatrische stoornissen zijn opgenomen. Ik begon zelf op een afdeling met mensen die al vaker in hun leven zijn overvraagd. Het is voor hen niet makkelijk om grenzen aan te geven. Maar wat deed ik? Ik ging meteen die eerste ochtend aan de ontbijttafel zitten en begon ze het hemd van hun lijf te vragen. Waarom zit je hier? Wat is er gebeurd? Waar is je familie? En maar doorvragen. Dat bleek natuurlijk totaal niet de bedoeling te zijn, en de bewoners zijn er ook van in de war geraakt. En Djina, een van de cliënten die ik zoveel had gevraagd, werd daardoor emotioneel. Zij had er echt last van.

Omdat ze wel zo goed mogelijk antwoord probeerde te geven aan mij, had ik het eerst niet zo in de gaten. Maar vervolgens heb ik een standje gekregen."

Wat werd er tegen je gezegd?

"Het kwam erop neer dat ik mezelf veel meer moest wegcijferen. Want ik was te veel bezig als Tim de televisiemaker, of Tim de ramptoerist. Ik ben hier nu, dus ik moet vragen stellen, dacht ik steeds. Maar daardoor stond ik totaal niet stil bij wat de bewoners daar nodig hadden. Ik was op de eerste ochtend al aan het falen, maar dat heeft wel meteen mijn ogen geopend."

In welk opzicht?

"Dat ik echt heel veel met mezelf bezig ben. Veel aan het praten. Heel bewust van hoe ík me daar beweeg. Hoe ík overkom op beeld. Ik dacht helemaal niet aan wat het beste was voor de cliënt of afdeling, maar deed gewoon wat ik altijd doe. Hoe ik gewend ben om met mensen om te gaan – en met stiltes. Mijn ongemak was leidend, in plaats van dat ik me gewoon aanpas aan het ritme daar. Ik moest me leren schikken, leren meegaan in de stilte."

'Ik hoop dat we de kloof kunnen dichten tussen wie normaal is en wie gek is'

"Uiteindelijk kwam ik er bijvoorbeeld achter dat er eigenlijk helemaal niet wordt gepraat tijdens het ontbijt. Het is 8.00 uur, iedereen is net wakker. Bovendien is het geen werkplek waar collega's even bijpraten tijdens de lunch, deze mensen zijn er altijd. Ze zien elkaar de hele dag, dus eigenlijk is het heel logisch dat ze 's ochtends stil zijn.

Er zijn natuurlijk meer mensen zoals ik, die er blind vanuit gaan dat wat ik gewend ben ook is hoe de rest van de wereld het doet. Maar dat is niet zo. Deze serie is niet alleen maar schrijnend, het is ook lief. En soms grappig. Ik hoop vooral dat we de kloof kunnen dichten tussen wie 'normaal' is en wie 'gek'. Daarom hebben we het gemaakt."

100 dagen in je hoofd wordt iedere donderdag om 20.50 uur uitgezonden op NPO3.

Lizzy van Hees

LEES MEER OVER