Close

Gun jezelf een workation

14 november 2021 09:11 / Inspiratie
O Ongestoord egocentrisch zijn en precies doen wat jou goeddunkt. En ondertussen je hoofd op volle toeren laten draaien. Knapt een mens enorm van op, ondervond journalist Hanneke Mijnster (41), die zichzelf elk jaar op een workation trakteert.

De eerste keer was bijna acht jaar geleden. Ik verruilde loondienst voor het idee van zzp-olé, en ik voelde aan alles dat ik niet zomaar koud de oversteek kon maken. Nee, ik moest een plan, een kick-off, een scrum met mezelf. Zoiets. Het werd drie dagen Londen, in mijn eentje. Mijmertijd zocht ik. De ruimte om zonder tijdsbesef door mijn hoofd en door de stad te kunnen wandelen. Geen kinderen die opgehaald moeten worden, geen was die alvast weggevouwen moet worden, geen boodschappen die gedaan hoeven. Wandelen, musea in, notities maken in allerlei fijne boekjes, uren thee drinken in dezelfde tent en vooral mezelf bevragen. Op alles. Wat wil ik? Wat kan ik? Wat geeft me energie? Wat blust me uit? Wil ik nog een thee of alleen een brownie? Met wie werk ik graag samen? Op welke plek ben ik op m’n best? Het boek werd m’n bijbel. Just me, myself & I. Werkte dus als een tiet.

Creativiteit is gewoon heel hard werken

Je leest ze wel, die verhalen over digital nomads zoals Suzanne van Duijn, die maanden werkend in Thailand en Australië doorbracht. Prima als dat voor je werkt, maar je hoeft dus echt niet een half jaar met je billen op Bali te zitten om die workation tot een succes te maken. Júíst niet betoogt arbeidspsycholoog Tosca Gort. "Dat de inspiratie vanzelf wel tot je komt als je naar de horizon tuurt, is een grote misvatting. Creativiteit is gewoon heel hard werken. Als je altijd 1+1 gooit in je hoofd, komt er altijd 2 uit. Vanuit een isoleercel kun je je niet blijven ontwikkelen. Ga je werken op een andere plek, dan gooi je al iets anders in die machine waardoor je de formule verandert. Maar na een paar dagen ben je ook aan die horizon gewend, dus je zult je brein echt moeten voeden."

'In ontwikkeling moet je zelf investeren'

Bigbrain Bill Gates is bijvoorbeeld een fervent workationer. Elon Musk net zo. Af en toe een weekend in een boshut of een hotel met alle boeken die ze nog willen lezen en ze komen er vol van visie weer uit. Heerlijk. In hetzelfde cirkeltje blijven draaien is de grootste valkuil van voor jezelf werken, weet Gort. "Je wordt steeds ingehuurd voor een kunstje dat je al kan. Je kunt alleen maar geld verdienen met kennis en kunde die je al hebt. In ontwikkeling moet je zelf investeren. Twee jaar geleden haalden we shotjes aan inspiratie en nieuwe inzichten nog wel uit congressen en workshops, maar nu moet je het zelf bij elkaar hosselen.” 

Intellectuele ruimte

Sinds die eerste keer in Londen heb ik van dat hosselen mijn belangrijkste arbeidsvoorwaarde gemaakt. Ieder jaar ga ik minstens één keer op bedrijfsuitje met mezelf. Omdat ik behoefte heb aan intellectuele ruimte, ideeën wil laten stromen en gewoon omdat ik er zo enorm van geniet. "Als ideeën niet de ruimte krijgen om te stromen, is de kans groot dat je burnout raakt", weet Gort.

Door de jaren heen leer ik steeds beter wat voor mij werkt. Een hotel in Bergen aan Zee was fijn, een week in New York was fantastisch, maar had meer te maken met een nieuwe levenslijn dan met werk, een trip naar Kopenhagen met een zzp’ende vriendin bleek meer pleasure dan business. Had ik nog steeds die afspraakjes, en daar wilde ik nu juist van af. Nee, het meest in mijn element was ik in afgelegen huisjes in Burgum, Kloosterzande en Loon op Zand. Uren had ik het internet afgestruind naar grote ramen met veel groen, houten tafels om lekker aan te werken en op z’n minst één bos op loopafstand.

Tijd is vloeibaar

Het is de afstand van het gebruikelijke die me ineens ongebruikelijke dingen laat doen. De dag beginnen met een wandeling bijvoorbeeld. Kan thuis ook, heus, maar daar gun ik het mezelf niet. Doorwerken tot een uur of acht idem dito. Tijd is vloeibaar op een workation. Alle meetings zijn weer voor de week erna, alle deadlines ook. Mijn gevoel is mijn kompas. Wel staan er altijd drie onderwerpen stevig op de agenda. Reflecteren, inspireren en aspireren. Riekt een beetje naar jargon, maar dit is wel wat het is.

Als zzp’er heb ik geen functioneringsgesprekken meer (gelukkig!), is mijn beoordeling direct na elk ingeleverd stuk, en dan nog eens op de socials tijdens publicatie en moet ik mijn ideeën, op een enkele brainstorm na, toch vooral uit mezelf halen. Precies waarom dit leven me zo goed past. Maar het is waar wat Gort zegt: als ik niet oppas, doe ik over drie jaar nog exact hetzelfde. Ondernemerscoach en lievelings spiegelvoorhouder Miranda Apeldoorn leerde me ooit dat het werk dat ik doe naar me toe blijft komen. Dus zolang ik eindredactie diensten draai, denkt de wereld dat ik graag eindredacteur ben. Praktisch voor de cashflow, maar niet handig wanneer ik me vooral een schrijver voel. Zo’n spiegel houd ik mezelf sindsdien ieder jaar voor in m’n huisje. Soms zit ik er om een boek te schrijven, soms om plannen voor volgend jaar te maken.

1 + 1 = ineens 100

Dit jaar zat ik in een schattig wit theehuisje bij een kasteel in Loon op Zand, en besloot ik om me aan te melden voor een opleiding. Ik wil de diepte in, en merkte laatst bij een workshop columns schrijven hoe lekker leren ook alweer is. Zo’n besluit, en de planning in mijn agenda om dat te laten werken, maak ik in zo’n huisje. En toen ik net bezig was met het verzinnen van een nieuw verhaal, kwam er een mailtje binnen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Dat je met een goed idee een fijne beurs kon aanvragen. Omdat ik zo lekker in de sfeer zat, werkte ik het eerste idee dat in me opkwam uit, met kort een plan van aanpak en een idee van het budget. Ik verwachtte er niks van en zag het als oefening, voor als ik een keer echt een groot project zou willen. Maar verdomd, twee weken later blijk ik die beurs dus gewoon te krijgen en een fantastisch verhaal te mogen maken. Honderd procent zeker dat ik die aanvraag niet had ingediend als die mail binnenkwam op een reguliere dinsdag. 1+1= ineens 100.

Resultaat in één dag

Dat workations ineens big business zijn, blijkt uit reisboeren zoals TUI die nu ook workationadressen aanbieden en hotels die hun kamers voor lagere day use tarieven verhuren. Mooi wel, want zelfs van een dag op een andere plek knapt je hoofd en je planning al enorm op. Ga een hele dag vakliteratuur lezen op een kingsize bed, of plannen maken in een lobby met vijf sterren en je hebt een mini-workation te pakken. Naar een resort op de Antillen vliegen kan heus als je tijd hebt, zolang je je maar bezighoudt met het onderwerp dat je voor jezelf kiest. "Een workation heeft pas effect als je je tijd ook echt aan werk besteedt. Als je er geen inspiratie ingooit, moet je het halen uit het kiezen van een nieuw restaurant. Dan ben je gauw klaar. Dus lees een boek, volg een webinar, maak plannen of schrijf een hoofdstuk per dag", betoogt Gort.

Loondienst loont ook

En dat zo’n workation echt niet alleen een snuisterij voor zzp’ers is, bewijst Helene van Santen, hoofdredacteur van Margriet. Zij nam afgelopen jaar bewust vier keer een week vrij om haar boek De tijd van leven te schrijven. Het plan was om steeds heerlijk in een hotel te gaan zitten, maar door corona werd het solitair schrijven in haar oude huis, terwijl man en kinderen al in het nieuwe onderkomen woonden. "Jammer van die vakantiedagen, dit was een project dat ik dolgraag wilde doen. Als ik het schrijven in de avonduren had moeten proppen naast mijn baan en gezin, was het een ellenlang verhaal geworden. Nu ging het snel en mijn trots op het resultaat is het helemaal waard. "Ook zonder boekaspiraties is een workation in loondienst een goed idee, weet Tosca Gort. "Je werkgever moet je zo’n workation gunnen. Daar is communicatie en doorzichtigheid van je eigen gedrag voor nodig. Als jij een fijne en betrouwbare werknemer bent, en je baan thuiswerken toelaat natuurlijk, kun je zelfs in Zuid-Afrika gaan werken zonder dat je baas er last van heeft. Maar wees wel realistisch. Spreek bijvoorbeeld af dat je in die periode vier uur per dag werkt, in plaats van acht. Je kunt beter twee weken lang halve dagen vrij nemen, en in vrijheid die wandeling door de bergen maken, dan een beetje aanrommelen met je tijd. Bouw dat vertrouwen echt op."

Ook binnen een druk gezinsleven kun je best drie dagen vrijmaken voor jezelf

De vragen over je beschikbaarheid en betrouwbaarheid komen alleen in het begin, daarna ben je vrij om te doen wat je wil, zegt Gort. "Eerst geldt underpromiss, overdeliver, daarna kun je echt genieten. Zo’n stap maken is één van de grote voordelen van lang bij dezelfde werkgever betrokken zijn. Vrijheid en vertrouwen groeien met de jaren, en die vind je dus niet zo snel wanneer je hopt van baan naar baan. Dat is wel een van de meest onderschatte blijmakers in de arbeidsmarkt. Mensen worden gelukkig van de verbindingen die je aangaat met anderen en van het voelen van autonomie. En dat vindt je met een eerlijke en open aanpak dus ook op de werkvloer."

Zo’n workation is wel een hobby voor kinderloze stellen, of co-ouders, grapt Gort, maar daar ben ik het niet mee eens. Ook binnen een druk gezinsleven kun je best drie dagen vrijmaken voor jezelf. Pak je tijd. Met een paar dagen ego kun jij er weer een jaar tegenaan. 

Valt er nog wat af te trekken?

Bestaat je reis voor minstens 50 procent uit werk, dan mag je de kosten op de zaak zetten, schrijft Paperdork. Een trip met een enkele afspraak en wat insta-waardige foto’s voldoet dus niet. Ook moet de reis passen bij je bedrijf. Niet alle reis- en verblijfkosten zijn aftrekbaar. Etentje met je leverancier: yay. Etentje met je verkering: nay. Voor vliegtickets zet je de kosten naar rato op de zaak. Door de bank genomen mag je 80% van de totale kosten aftrekken. Deze bedragen gelden voor het hele jaar, dus ook reis- en verblijfkosten van andere zakenreizen in dat jaar tellen mee. Zorg wel voor zoveel mogelijk bewijs. Denk aan verslagen, zakelijke e-mails of notulen. Ideaal is een mail waarin je een afspraak maakt bij het restaurant waar jij foto’s gaat maken. En je bewaart natuurlijk alle facturen, bonnetjes en tickets. Hoe meer bewijs je hebt, hoe sterker je staat in een eventuele discussie tijdens een controle.

Hanneke Mijnster