Close

Het zalig falen, met Michèlle Schimscheimer

06 april 2022 10:04 / Persoonlijke groei
Michèlle Schimscheimer
Michèlle Schimscheimer
Z Zonder wrijving geen glans. Eindredacteur Lizzy van Hees spreekt daarom iedere week iemand over zijn of haar royal fuck-ups en uitzinnige uitglijers, de dingen die niet goed zijn gegaan. Leveren die missers ook wat op?

'Ik laat me op mijn knieën vallen. Bam. Lekker. Extra hard zodat het pijn doet'. In het eerste hoofdstuk van Het gedoe dat liefde heet beschrijft cabaretier en schrijver Michèlle Schimscheimer (37) het moment dat haar relatie overging. In alle anti-glorie, van lelijke tranen tot het hangen aan zijn been. Jammerend dat hij niet weg mag gaan. De anekdote leest als een filmscène, en dat geldt eigenlijk voor het hele boek. Alle korte hoofdstukken volgen elkaar ademloos op – grappig, herkenbaar en soms ongelofelijk pijnlijk.

Zeker alleenstaanden, recent-gedumpten, serial swipers en andere dappere daters zullen in dit boek af en toe een spiegel tegenkomen. Want alsof daten niet al uitdagend genoeg kan zijn, zorgde de pandemie de afgelopen twee jaar nog voor de nodige extra hordes. Gelukkig weet Schimscheimer als geen ander de grap te vinden wanneer potentiële liefde en hartenzeer zich aandienen, al is die grap ook meteen haar valkuil.

Is dit boek een opsomming van falen in de liefde?

"Dat is wel hoe ik eraan begon, eigenlijk omdat ik het een heel grappig gegeven vond. Elke keer als ik iemand tegenkwam, was er wel iets. Wat is dat nou? De eerste drie of vier verhalen die ik erover schreef, vond ik alles wat er fout ging ook nog heel grappig. Maar als je ergens zo lang mee bezig bent, is het soms ook best zwaar of pijnlijk om het allemaal op papier te zetten. Maar ik had al een boekcontract, haha, en dan moet je door. Maar goed ook, want als je al die verhalen uiteindelijk bij elkaar ziet, blijft het vooral heel komisch."

'Ik vond dat heerlijk: de grens op zoeken, of eroverheen gaan'

"Door het schrijven heb ik mezelf er wel op betrapt waar dat falen in zit, namelijk dat ik misschien niet goed weet wat liefde is. Ik ben vaak verliefd op het spel, de dans, het flirten. En ik hou van de spanning eromheen. Tegen iemand opkijken, diegene bewonderen en dat gevoel verwarren met liefde. Maar ik ontbeer daardoor de waarde van iemand die daadwerkelijk lief voor mij is… ja, ik val vaker op iemand die ik bewonder dan op iemand die lief is, terwijl dat laatste volgens mij veel belangrijker is."

Wat maakt liefde zo moeilijk?

"Toen we 20 waren, ging het allemaal vanzelf. Althans, zo leek het. Je was knap, je zag er sexy uit op een clubavond, iemand anders vond jou ook sexy, en jij hem. Pats boem klaar. Maar nu ik ouder word, zie ik er niet altijd sexy uit, en die ander ook niet, haha. Nu moet je ook verliefd worden op andere dingen, want het simpele is ervan af, het gaat niet meer vanzelf."

"En wat het bij mij ook moeilijk maakt, is dat ik grenzeloos ben. Of grensoverschrijdend. Dat heb ik al zolang ik me kan herinneren: ik hou van gek en raar. Laatst vond ik een tijdschrift dat ik had gemaakt toen ik 8 was, De Gesgek, een samensmelting van gestoord-gek. Daar stond dan een receptenrubriek in: 'Vandaag eten we Goede tijden, slechte tijden. Snij een stuk van het been van Arnie, gooi het in een pan met een saus van Ludo. En rasp daar een stukje van Jef z'n piemel overheen'. Dat soort teksten, echt. En ik was dus 8 jaar. Mensen moeten hebben gedacht: dat kind is niet helemaal lekker."

Of een genie. Niet alle 8-jarigen hebben het gevoel voor humor en taal om een tijdschrift in elkaar te zetten dat nu leest als satire.

"Nou, dat zou ik over mezelf niet durven zeggen. Maar goed, ik vond dat soort dingen dus heerlijk om te doen. De grens opzoeken, of nog beter: eroverheen gaan."

Floten andere mensen je daarin terug?

"Dat weet ik niet zo goed, maar het is een passie die wringt met de maatschappij. Altijd al. Mensen vinden je gek en raar totdat je een boek schrijft dat goed wordt ontvangen, dan willen ze opeens je handtekening. Ergens is dat mijn ambitie ook wel geweest, dat wat ik maak ook door anderen wordt gelegitimeerd. Maar met het grenzeloze en gekke snijd ik mezelf wel in de vingers. Dat is ook het probleem, want je weet meestal niet hoe iets wordt ontvangen.

In de liefde ben ik ook grensoverschrijdend. In wat ik toelaat van mannen, want ik geef veel speelruimte, en ze kunnen bij mij heel ver gaan. Maar ik zoek zelf ook die grenzen op. Ik kon weleens ongevraagd op schoot kruipen bij mannen, en ik haalde er dan plezier uit om ineens mijn tieten te laten zien. Dat kunnen veel mannen echt niet aan, er gebeurt qua emoties heel veel op zo'n moment. Dat vind ik zo grappig. Wat niet mag natuurlijk. Misschien is het ook wel #MeToo en heb ik mannen wel seksueel geïntimideerd."

'Wil je m'n tieten zien? Wat vind je?' Ik trek mijn T-shirt op en daar komen ze zachtjes bungelend tevoorschijn. 'Mijn jongens', zo noem ik ze', leg ik uit, terwijl ik ze zelf observeer. 'Ze zwenken wel een beetje uit hè? Ze zouden misschien wel wat gecentreerder mogen. Maar voor de rest wel een feng shui paar tieten toch?'

Fragment: Het gedoe dat liefde heet

Vind je die emotie vertederend, of haal je plezier uit het ongemak van mannen als je zoiets doet? Waar zit de bevrediging in?

"Voor mij staat het opzoeken van die grenzen gelijk aan verrassing; ik heb een hekel aan saai en herhaling, daar moet ik altijd tegenin gaan. Ook weer een vorm van falen, want eigenlijk heb ik rust en regelmaat nodig, maar ik zoek vaak die disruptie, de verrassing.

Ook als ik mijn tieten zomaar liet zien, was dat een makkelijke manier om de boel even snel op te schudden, al denk ik eerlijk gezegd dat het ook wel een gevoel van macht geeft. Dat je met zo'n simpele handeling iemand anders kan ontregelen. En ik wil óók verrast worden, zodat we wakker blijven en niet wegsuffen."

Maar los van andermans grenzen, bewaak je ook je eigen grenzen niet. Hoe ziet dat eruit?

"Ik vind het ingewikkeld om daar grip op te krijgen, omdat ik het zelf niet zie als het gebeurt, het is een blinde vlek. Als mannen een rotopmerking maken bijvoorbeeld, dan pik ik dat… vaak omdat ik het grappig vind."

'Op zo'n moment vergeet ik dat ik op zoek ben naar liefde, niet naar de grap'

"Ik was een keer verliefd op iemand die niet vroeg hoe het met mij ging, maar altijd zei: 'Hoe gaat het met je kut?' Eerst lachte ik daar om, maar later besefte ik: dat is eigenlijk niet oké. En in mijn boek beschrijf ik een absurde situatie met iemand die met mij uit wil, dansen, spelen, de nacht doorbrengen, zolang ik mijn Elvis Presley-masker oplaat. Zolang ik maar in dat personage blijf. Dat doe ik dan, terwijl ik eigenlijk benauwd ben. Het plezier of avontuur weegt dan zwaarder. Op zo'n moment vergeet ik dat ik op zoek ben naar liefde, niet naar de grap."

Hand in hand liepen we de club uit, de nacht en zijn Royal Suite in. We dronken champagne, schuifelden in elkaars armen op blote voeten over het hoogpolige hoteltapijt en rukten de kleren van elkaars lichaam. Er was alleen één probleem. Zet ik mijn masker op, dan werd al zijn aandacht naar mij toegezogen. Maar zonder mijn masker, was zijn aandacht meteen elders. Ik heb het ding de hele nacht op gelaten, amper kreeg ik lucht.

Fragment: Het gedoe dat liefde heet

Nu je het allemaal hebt opgeschreven, wordt het dan makkelijker om op het moment zelf al te merken dat iemand over je grenzen gaat?

"Jawel, maar het gebeurt nog steeds weleens, en ik weet nog steeds vaak niet wat ik dan moet doen. Laatst zag ik een ex, die zei: 'Dit is mijn heks-vriendin, mijn minst favoriete ex'. Het was een vervelend vriendje van vroeger, maar ik zei alleen: haha. Wat zou ik anders moeten doen of zeggen?! Ik weet het niet, Moet ik dan zeggen: 'Sorry, maar dit pik ik niet'? Dat zie ik mezelf ook niet doen. En het was ook wel een talige grap van hem, heks in plaats van ex. Blijkbaar is dat belangrijker. Zolang je maar origineel en grappig bent, mag je over mijn grenzen heen gaan. Natuurlijk zijn dat ook meestal de mannen op wie ik val, grappige en originele mannen, maar het zijn vaak eikels, die humoristen."

Als je zelf de lat voor humor en originaliteit zo hoog legt, geldt die standaard misschien voor alles. Is iets grappig, slim gevonden, talig, lijkt bijna belangrijker dan: wát zeg je nou eigenlijk? 

"Dat zeg je goed, en dat is mijn valkuil, denk ik. Eigenlijk moet ik bij mensen, geliefden en grappen vragen: voegt het iets toe? Is het waar? Heeft het waarde? Is het liefde? Geeft het iets?"

"Ik weet ook niet of ik het meteen zou herkennen als iemand wél respectvol met mijn grenzen omgaat. Want als mensen te voorzichtig gaan doen, kan ik het snel boring vinden. Dan vind ik het ook vaak beleefd of angstig, en daar kan ik afhaken.

Maar, eerlijk is eerlijk: mensen die me zien en daar respectvol mee omgaan, die wil ik wel leren kennen hoor. Als ik die eigenschappen in iemand ontmoet, is dat fijn. Heel fijn zelfs."

Zit dat grenzeloze ook in het maken, alles is geoorloofd voor de kunst?

"Ja, ik ben met mijn kunst getrouwd. Of nee, het is een soort kind, ik zorg voor mijn kunst alsof het mijn baby is. Ze moet constant worden gevoed. Het is onvoorwaardelijk, daar zijn geen grenzen. Zo intensief voor iemand zorgen, daar kan je knettergek van worden. Met opgetrokken schouders zat ik uren te schaven. Elke zin in dit boek moest grappig zijn. Ze moesten stuk voor stuk als snoepjes naar binnen glijden bij mijn lezers. Ook inhoudelijk en in het mezelf voor lul zetten ga ik ver. No mercy.

Dat is oké. Ik hou zielsveel van mijn werk, en dat is waar kunst ook voor is: de tieten, poep, rottigheid en beledigingen moeten daar vrij spel krijgen. Zodat we ons in het normale leven wél een beetje kunnen gedragen. Maar dan moet ik dus ook leren dat het grenzeloze vooral plek krijgt in mijn kunst, of in mijn fictie. En ik in m'n privéleven wél mijn grenzen leer bewaken."

Het gedoe dat liefde heet is verkrijgbaar online en bij lokale boekhandels.

 

Lizzy van Hees