Close

Roos Moggré: 'We moeten niet doen alsof bevallen een expertise is'

30 mei 2022 02:05 / De wereld van Eva
Roos Moggré
Roos Moggré
I In 'De wereld van Eva' gaat Eva in gesprek over de taboes rondom moederschap; die dingen waar we het niet graag over hebben, terwijl dat misschien wél zou moeten. Journalist Roos Moggré merkte tijdens haar tweede bevalling hoe moeilijk het was om een ruggenprik te krijgen. 'Alle vrouwen hebben recht op pijnbestrijding als ze dat willen'.

Toen EenVandaag-presentator Roos Moggré (40) een column schreef over hoe moeilijk het was om een ruggenprik te krijgen tijdens haar tweede bevalling, stroomde haar mailbox vol met berichten. "Niet alleen van vrouwen overigens", voegt ze hieraan toe. "Een bevalling kan voor mannen ook heftig zijn, al wordt dat nog best vaak weggelachen."

De grootste gemene deler in alle reacties? Herkenning. "Heel veel ouders hebben zich lang alleen gevoeld in hun ervaring. Vrouwen voelen zich vaak machteloos of niet serieus genomen tijdens hun zwangerschap en bevalling. 'Doe maar gewoon rustig, meisje', dat werk." Moggré is dus lang niet de enige die uren moest wachten op een ruggenprik. Hoewel alle vrouwen in Nederland 24 uur per dag recht hebben op een ruggenprik als dat medisch mogelijk is, lijkt er in sommige ziekenhuizen een ander protocol te gelden 's nachts. "Het ziekenhuis waar ik was, had blijkbaar intern afgesproken dat anesthesisten na de avondoverdracht alleen nog pijnbestrijding toedienen in noodgevallen. Bevallen hoort daar niet bij."

Focus op nadelen pijnbestrijding

Dat past volgens Moggré ergens wel bij de calvinistische cultuur in Nederland. "De tendens is: als het lukt, beval je zonder prik. Dat hoor je niet alleen van andere moeders, ook verloskundigen dragen hieraan bij. We horen vaak over de nadelen van pijnbestrijding: dat je langer in het ziekenhuis moet blijven, last kan krijgen van hoofdpijn of dat de baby koorts krijgt. Allemaal waar, maar er zijn ook veel voordelen. Iedereen heeft een andere pijngrens, en iedere bevalling is anders, laat vrouwen dus zélf inschatten of ze pijnbestrijding willen of niet." Je doet alsof het een snoepje is of een wondermiddel, werd weleens tegen Moggré gezegd. "Dat beweer ik echt niet, ik denk alleen dat het een medische vooruitgang is dat de mogelijkheid bestaat, dus waarom zouden we blijven doen alsof 'natuurlijk bevallen' stoerder – en daarmee beter – is?"

'Er zijn zoveel factoren of mogelijke complicaties waar je géén invloed op hebt'

We zien dezelfde neiging als het gaat over thuis bevallen of in het ziekenhuis. Als het lukt om thuis te bevallen is dat mooi meegenomen, maar Moggré kijkt liever naar cijfers. "Slechts 15 procent van de vrouwen bevalt thuis. En meer dan de helft van de geplande thuisbevallingen eindigt alsnog in het ziekenhuis." Op sociale media zie je met regelmaat verhalen en foto’s van thuisbevallingen voorbijkomen, in je eigen bed of bad. Met kaarsen en zoutlampjes om je heen. "Het is fijn als dat kan maar we moeten niet doen alsof bevallen een expertise is", zegt de presentator. "Het is ook een kwestie van geluk hebben, want er zijn zoveel factoren of mogelijke complicaties waar je géén invloed op hebt." Je baby kan verkeerd liggen, je kan zwangerschapsvergiftiging krijgen en dan moet je alsnog met gierende banden naar het ziekenhuis. Als een bevalling anders loopt dan gepland of gehoopt, wil je nieuwe ouders niet het gevoel geven dat een bevalling zonder ingrepen beter was geweest. 

Betutteld en alleen 

Één op de vijf vrouwen ervaart haar bevalling als traumatisch. En hoewel Moggré dat woord zelf niet gebruikt voor haar tweede bevalling, was de ervaring vervelender dan nodig. "Ik heb gehuild en gesmeekt, en was de hele nacht zo eenzaam in die pijn. Ik voelde me niet serieus genomen en betutteld, alsof ik een kind was dat om een snoepje bleef zeuren wat ik maar niet kreeg." 's Ochtends om 9.00 uur kwam de anesthesist en kreeg ze toch eindelijk de prik. Dat het zo lang moest duren neemt ze het ziekenhuis wel kwalijk.

Voor EenVandaag ging Moggré in gesprek met het ziekenhuis waar ze in 2021 beviel en met de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie. Hoe kan het dat vrouwen lang moeten wachten op een ruggenprik of hem helemaal niet krijgen als iedereen daar wél recht op heeft? Dat heeft met onderbezetting te maken, vooral 's nachts, wanneer één anesthesioloog dienst heeft en in zijn of haar eentje de spoedeisende hulp, ok's en bevallingen bemand. Conclusie: je kan als barende vrouw pech hebben 's nachts. En dat gaat volgens de presentator ook over geld. "Het systeem moet op de schop; er moeten meer anesthesisten worden aangesteld."

'We moeten echt stoppen met de perineum bij vrouwen hun 'onderkantje' te noemen'

Als journalist en columnist heeft Moggré het podium om zich uit te spreken over dit soort zaken en er aandacht voor te vragen. "Van het ziekenhuis hoorde ik dat ze hier bijna geen klachten over krijgen, maar dat is niet zo vreemd. Als je zo’n vervelende ervaring hebt, wil je snel weg daar. Dan zit je niet te wachten op evaluatiegesprekken met artsen die niet genoeg voor jou klaarstonden. Maar dat de klachten het ziekenhuis niet bereiken, betekent niet dat ze er niet zijn."

Wat moet er veranderen? 

Moggré blijft zich daarom hardop uitspreken over dit soort thema's. "Het is belangrijk en ik schaam me er ook niet voor", zegt ze. "Hoe ouder ik word, hoe meer ik erachter kom dat de wereld nog niet zo geëmancipeerd is als we zouden willen. We moeten vrouwen serieus nemen. En er zijn legio problemen waar we nu onnodig mee rond blijven lopen. Een fijne bevalling is niet de normaalste zaak van de wereld, het is eerder een medisch wonder dat we bevallen van gezonde kinderen. Gelukkig zijn er steeds meer manieren om dat bij te sturen waar nodig."

Hoe nu verder? Moggré hoopt dat mannen en vrouwen dichter naar elkaar toe groeien. "Daarvoor moeten er wel wat dingen veranderen, zoals gelijkwaardig ouderschapsverlof, kinderopvang en quota. En, laten we anders tegen vrouwen praten. Minder kleinerend en betuttelend. We moeten echt stoppen met de perineum bij vrouwen hun 'onderkantje' te noemen. En een vagina of vulva is ook geen voorbips. Als je me aanspreekt als een kind van 4, wordt het nooit iets met die emancipatie."

Lizzy van Hees