Close

Red je relatie, overweeg eens een sabbatical

29 juni 2022 04:06 / Inspiratie
Alleen op reis voor een tussenjaar van je relatie
Alleen op reis voor een tussenjaar van je relatie
S Samenwonen, je leven op elkaar afstemmen en daardoor bepaalde persoonlijke dromen of ambities opzijschuiven. Een huwelijk of serieuze relatie richten we al snel in 'zoals het hoort'. Tenzij je als koppel zélf de regels bepaalt. Britse media signaleren een trend waarin steeds meer stellen een tussenjaar nemen van het traditionele altijd-maar-samen-zijn.

Het zal in gesprekken ongetwijfeld gefronste wenkbrauwen opleveren; vertellen dat je een sabbatical neemt. Niet van je baan of studie, maar van het alledaagse leven met je partner. Niet omdat je uit elkaar wil, maar juist om te vóórkomen dat dit gebeurt. De pauze is bedoeld om de relatie weer nieuw leven in te blazen, en daarmee lijkt de ‘relationship gap year’ de nieuwste ontwikkeling in de moderne kijk op liefde. 

Zowel The Guardian als de BBC signaleren deze trend in Groot-Brittannië. Een van de stellen die aan het woord komen zijn John en Viva, die nog in hun sabbatical zitten. Na alle beperkingen door de coronacrisis wilde Viva, die oorspronkelijk uit de Filipijnen komt, graag tijd doorbrengen bij haar familie in Manilla, terwijl John juist verplichtingen had voor zijn werk. Het stel besloot daarom hun eigen wensen achterna te gaan, apart van elkaar. De pauze was ook gewenst omdat ze na een miskraam tijd en ruimte wilden om het verlies op hun eigen manier te verwerken. 

'Het kan je leven verrijken door ten diepste je eigen weg te vinden, alleen'

“De afstand van elkaar heeft ons huwelijk nieuw leven ingeblazen”, vertelt Viva aan de BBC. “We houden elke dag contact via Whatsapp, Facebook en e-mail, waardoor het voelt alsof we weer aan het daten zijn.”

Zo'n sabbatical kan allerlei vormen hebben. In Groot-Brittannië wordt er specifiek gesproken over een jaar, maar een pauze kan natuurlijk ook een paar maanden duren. Ook kun je afspraken maken over monogamie en of je in dezelfde regio blijft wonen of juist verder weg. Het doel is wel vaak hetzelfde: de periode van afstand moet het vuur in de relatie weer aanwakkeren.

Compromis en vertrouwen

Klinkt mooi, maar werkt het ook voor iedereen? De Britse relatietherapeut Lucy Cavendish betoogt in The Guardian dat een tussenjaar niet per definitie een slecht idee is, maar dat het wel veel compromis en vertrouwen vereist. “Voor veel stellen zal dit heel moeilijk zijn. Het is bijvoorbeeld al niet makkelijk om aan je partner uit te leggen dat je een pauze van hem of haar wil. Toch kan het voor bepaalde mensen een uitkomst zijn. Zeker voor stellen die de wereld als een aanlokkelijke, avontuurlijke plek beschouwen. Als zo’n stel lang bij elkaar is en daarbij misschien ook kinderen heeft gekregen, is het idee om de wereld te ontdekken en nieuwe avonturen te beleven heel aantrekkelijk.”  

De sabbatical past als concept goed binnen de moderne kijk op liefde, waarin stellen zelf hun regels bepalen. Wereldwijd lijkt er, vooral onder de millennial-generatie, een toename te zijn in onconventionele relatievormen, zoals open relaties, relaties met meerdere personen (polyamorie) of juist een bewuste keuze om geen liefdesrelatie te hebben (sologamie). In Amerika beweren sommigen deskundigen dat het dalende aantal scheidingen in de millennial-generatie een gevolg is van deze flexibele kijk op liefde. 

Zullen we de trend van het tussenjaar ook in Nederland gaan zien? Relatietherapeut Fenno Meijer, die samen zijn met zijn vrouw Mieke de Wit een praktijk in Nijmegen runt, is het nog niet in de hoedanigheid van een jaar tegengekomen, maar wel in andere vormen. “In die zin dat stellen los van elkaar andere terreinen verkennen. Omdat ze bijvoorbeeld individueel gegroeid zijn en andere interesses ontwikkelen.”

Dat kan heel succesvol zijn, weet Meijer. “We hebben bijvoorbeeld een stel gehad waarvan de vrouw jaarlijks wekenlang alleen fietsend de wereld over trok. Dat was zeer verfrissend voor die relatie. Dit stel was dan geen jaar weg van elkaar, maar bereikte wel hetzelfde doel: verrijking van je leven door ten diepste je eigen weg te vinden, alleen.” 

Nieuwe verhalen

Wat dat betreft kan een periode van pauze voordelen bieden, zegt Meijer. “Wanneer het samenzijn jullie verarmt, is de relatie meestal de vitaliteit kwijt. Simpel gezegd: de rek is eruit. En dan kan zo’n sabbatical zeker werken: probeer eens wat nieuws! Al is dat dus ook mogelijk in de vorm van een nieuwe hobby, een reis alleen of een retraite. Het zorgt ervoor dat je thuiskomt met nieuwe verhalen. Je bent weer je boeiende zelf die niet afhankelijk is van of de ander ‘mee wil’. Dat is voor iedere relatie nuttig en nodig.” 

Dat is ook hoe Marc en zijn vrouw Sam, een ander stel in het stuk van de BBC, hun sabbatical hebben ervaren. Zij kozen er op hun 31e en 32e zelfs voor hun huwelijksreis apart van elkaar te beleven door een paar maanden alleen op reis te gaan. Ze zagen het als de ultieme kans om eerst hun eigen, persoonlijke ambities na te streven. Zo ging Marc aan de slag bij een onderzoekscentrum naar haaien in de Bahamas, terwijl Sam naar India vertrok voor een opleiding tot yoga-instructeur. De tijd apart van elkaar zou hun relatie hebben versterkt, alleen al omdat ze beiden geen last hebben van een terugkerende 'wat als-vraag'. 

'Als er onzekerheid in het spel is betwijfel ik of een stel een tussenjaar overleeft'

Toch zijn er ook kanttekeningen te plaatsen. Meijer benadrukt dat je er in je sabbatical ook achter kunt komen dat je een volslagen ander mens blijkt te zijn dan in je relatie, en dat deze versie je veel beter past. “Zeker bij mensen die zich te veel aanpassen aan de ander, of die in de relatie juist veel te dwingend zijn. Die kunnen ontdekken dat ze zonder al die afstemming een veel leuker persoon zijn. Vermoedelijk komen zij dezelfde problemen weer keihard tegen zodra ze opnieuw een relatie aangaan. Dus dat losse jaar leert je hopelijk veel over jezelf, maar zal je weinig leren over jezelf blijven binnen een relatie – daar heb je immers een relatie voor nodig.” 

Seksuoloog Tom Murray zegt daarnaast tegen de BBC dat een tussenjaar alleen kan slagen als beide partijen dezelfde intentie hebben. “Als er onzekerheid of jaloezie in het spel zit, of misschien een verborgen agenda waarin de een de relatie vooral gracieus wil laten uitdoven, dan betwijfel ik of het stel een tussenjaar overleeft.”

Maar als je wél daadwerkelijk dezelfde intentie hebt, en ook goed afspraken maakt over gemeenschappelijke kosten en verantwoordelijkheden, kan een sabbatical het vuur aanwakkeren. Of zoals Marc het zegt over zijn pauze van het alledaagse samenzijn met zijn vrouw Sam: “Uiteindelijk gaat een huwelijk niet om het loslaten van je dromen, maar om het vinden van iemand die je helpt om ze waar te maken."

Kyrie Stuij

LEES MEER OVER