Close

Tech in Nederland: willen we op kop lopen of achterblijven?

26 juni 2020 11:06 / Janneke Niessen
Columnist background Columnist image
T Technologie is de toekomst, maar die is dichterbij dan je denkt. Tijd om wakker te worden, want als we nu niet inzetten op talent, spelen we straks in die toekomst geen rol van betekenis, denkt Janneke Niessen. En dat begint al op de basisschool.

Het zal niemand ontgaan zijn dat technologie een grote rol speelt in ons dagelijks leven en een steeds grotere rol gaat spelen bij alles wat we doen. We gebruiken het om sociaal contact te onderhouden, te werken vanuit huis, vakanties te boeken, betalingen te regelen en ga zo maar door. Van de tien meest succesvolle bedrijven ter wereld zijn er zeven technologiebedrijven (denk aan Apple, Amazon en Microsoft). En de coronacrisis heeft de digitalisering in iedere sector nog verder in een stroomversnelling gebracht. Koploper zijn en meedoen in de voorhoede is dus nogal belangrijk voor de toekomst van onze economie en de concurrentiepositie van Nederland en Europa. Maar, dan moeten we wel in actie komen.

Eerst even het slechte nieuws: bijna alle platformen die op dit moment bepalend zijn voor de digitale economie, zijn in handen van Amerikaanse en Aziatische bedrijven. In Amerika en China wordt ieder jaar drie keer zoveel geïnvesteerd in technologiebedrijven als in Europa. En slechts één op de tien unicorns (tech-bedrijven die een miljard of meer waard zijn) komt uit Europa. Echt vooroplopen doen we dus niet. Maar hopeloos is het ook zeker niet.

In technologie geldt vaak: the winner takes all

Nederland scoort namelijk redelijk goed als je kijkt naar de verschillende lijstjes die bepalen hoe wij het doen als start-upland. Succesvolle Nederlandse tech-bedrijven als Takeaway, Adyen, Elastic Search, TomTom, Booking, Gitlab en Coolblue zijn daar prachtige voorbeelden van. We hebben daarnaast een grote aantrekkingskracht op internationale tech-bedrijven die hier neerstrijken zoals Netflix en Uber. Iedere dag worden er nieuwe en snelgroeiende start-ups gestart, de Nederlandse universiteiten staan goed aangeschreven, de infrastructuur is goed, ons land ligt centraal en het investeringsklimaat is sterk verbeterd. Kortom: waar zouden we ons druk om maken? Het gaat toch best lekker? Maar in technologie geldt vaak: 'the winner takes all', dus is 'best lekker' gewoon niet goed genoeg.

In een wereld die continu verandert en waar de ontwikkelingen elkaar razendsnel opvolgen, kunnen we het ons het niet veroorloven op snooze te drukken. Op geen enkel vlak. Maar als je ziet hoe we omgaan met talentontwikkeling, hebben we die snooze-knop al veel te vaak ingedrukt en lijkt het erop dat we dat voorlopig ook nog wel blijven doen. Als we dat niet snel veranderen, doen we straks helemaal niet meer mee en sukkelen we over tien jaar een beetje achter de rest aan. Dan zijn we alleen nog maar gebruikers van vooruitstrevende technologie en niet langer de makers. Dan wordt de welvaart ergens anders gecreëerd.

Die talentontwikkeling begint op de basisschool en daar gaat het ook meteen mis. 65 procent van de kinderen die nu op de basisschool zit, heeft later een baan die nu nog niet bestaat. Tegelijkertijd zijn digitale vaardigheden nog steeds geen onderdeel van het curriculum, is de introductie van het nieuwe curriculum wéér uitgesteld en worden digitale vaardigheden in de laatste berichtgeving niet eens meer genoemd. Hoe dan!? Ieder jaar verlaten 200.000 kinderen de basisschool zonder de digitale skills die ze nodig hebben in de toekomst.

Mocht je denken dat dat later in het leven van mensen wel wordt opgelost, think again. Als ik op LinkedIn zoek naar tech-vacatures, krijg ik 125.000 hits, terwijl er jaarlijks maar 15.000 mensen afstuderen van gerelateerde opleidingen. Intussen geldt bij veel technische studies een numerus fixus, terwijl een technische opleiding zoals Codam in Nederland geen officiële erkenning krijgt. Dat betekent dat studenten geen recht hebben op een studiebeurs, ook al is het een opleiding die internationaal in de top 20 van innovatieve universiteiten staat. Maar de opleiding past niet in een hokje volgens onze strikte normen. Is een hokje echt belangrijker dan een goede basis voor de toekomst van Nederland creëren?

Om mensen die hun baan verliezen tijdens de crisis de kans te geven zich om te scholen wordt 'Nederland leert door' binnenkort gelanceerd. Mooie kans om de tekorten die er zijn op te vullen en deze mensen op te leiden voor banen die toekomstbestendig zijn. Er is alleen een heel groot risico dat opleiders zoals Techgrounds, GrowthTribe, Techionista en Codam hier geen rol in kunnen spelen omdat ze niet officieel geaccrediteerd zijn, ondanks dat ze al meer dan 15.000 mensen hebben opgeleid.

Dus, gaan we straks lopen mopperen dat de nieuwste Google ergens anders wordt gebouwd? Dat bedrijven hun operatie naar het buiteland verplaatsen omdat daar wel talent te vinden is? Vinden we het dan belachelijk dat talent uit het buitenland wordt gehaald? Of gaan we nu in actie komen?

Ik hoop dat laatste. Laten we zorgen dat digitale vaardigheden een vast onderdeel van ons curriculum worden. En misschien kunnen we de opleidingen die wél vooroplopen dan ook de credits en status geven die ze verdienen.

Om te weten wat er allemaal mogelijk is, heb je rolmodellen nodig en om een rolmodel te worden, moet je durven pionieren. Dat is precies wat Janneke Niessen doet als technologie-ondernemer en investeerder. Ze deelt iedere week haar persoonlijke ervaringen als ondernemer en schrijft over welke bedrijven je écht wilt leren kennen. En over alles wat haar nog meer opvalt.