Close

Wat we kunnen, nee móéten leren van Netflix

10 september 2020 12:09 / Janneke Niessen
Columnist background Columnist image
E Een leven zonder regels, bestaat dat? Nog niet, maar als het aan ondernemer Janneke Niessen ligt, komt daar heel snel verandering in. Het wordt tijd om onze wanhopige drang naar controle en efficiëntie in te ruilen voor een heleboel creativiteit.

Soms lees je een boek waar je bij vrijwel iedere regel driftig ja-knikt omdat je het er zo vurig mee eens bent. In dit geval begon het bij mij al bij de titel: No rules rules. Amen. Mag ik een trui met die tekst?

Het boek is geschreven door Reed Hastings, CEO van Netflix. Heel kort samengevat: Netflix heeft geen regels omdat het bedrijf gelooft dat als goede mensen aanneemt en ze de verantwoordelijkheid geeft om te handelen in het belang van het bedrijf, je de beste resultaten krijgt. De no rules-cultuur stelt het belang creativiteit en innovatie boven een focus op efficiëntie. En met 193 miljoen subscribers wereldwijd krijg je het gelijk natuurlijk nogal snel aan je zijde, want de aanpak heeft duidelijk succes.

Ik geloof ook heilig dat wanneer je mensen vertrouwen en verantwoordelijkheid geeft, ze het beste presteren en meest trouw zijn. Dat betaalt zich terug in het succes van je bedrijf. En ja, er zullen altijd mensen zijn die misbruik van die situatie maken, de kantjes ervan aflopen of zich stuurloos gedragen. Maar de downside daarvan is vele malen kleiner dan de upside van al die andere mensen die je wél in staat stel het maximale uit zichzelf te halen.

'Waarom stoppen we mensen in een keurslijf van regels?'

Helaas zijn er in de praktijk maar weinig bedrijven die zich wagen aan deze succesformule. Als je om je heen kijkt, zijn het vooral regels en processen die ons leven domineren. Voor wie verzinnen we die regels eigenlijk? De conclusie is volgens mij heel simpel: die maximale hoeveelheid regels bestaat voor de minimale hoeveelheid mensen die niet functioneren zónder, de mensen die niet kunnen omgaan met het vertrouwen dat ze krijgen. Waarom worden die mensen niet gewoon – samen met alle regels – buiten de deur gezet? Waarom wordt de 99 procent die wel de juiste intentie heeft, aan banden gelegd?

Dat we op deze manier alle creativiteit en innovatie om zeep helpen, nog voordat het goed en wel kan ontstaan, lijken we voor lief te nemen. We stimuleren werknemers niet om zelf te denken, maar vooral om de vooraf bedachte processen te volgen. En dat terwijl we mensen toch juist aannemen om hun eigen ideeën en input? Waarom stoppen we ze dan meteen in een keurslijf van regels en werkwijzen? In plaats van dat we die eigenzinnigheid in ons voordeel te gebruiken, creëren we volgzame kopieën die binnen het bestaande kader passen. En dat wordt dan gezien als succes.

'Juist de creatieve bedrijven zullen overleven'

Maar hoeveel van die 'superefficiënte' bedrijven bestaan er over tien jaar nog? We moeten ervoor zorgen dat mensen dingen durven proberen. Een cultuur creëren waar je wordt gezien als een overachiever als dingen probeert, ook al maak je daarmee ook fouten, in plaats van dat je een koning bent in het blind volgen van een proces. Je doet daar niet alleen je werknemers een plezier mee, maar ook het bedrijf als geheel. Want een gebrek aan innovatie en creativiteit helpt bedrijven om zeep en juist de creatieve en innoverende bedrijven zullen overleven.

Wordt het niet eens tijd om professionals te behandelen zoals ze zijn? Volwassenen die goed weten wat ze doen en het bedrijfsbelang scherp op hun netvlies hebben. Willen we echt dat deze mensen verantwoording afleggen over iedere stap en activiteit? Zonde van de tijd en energie, lijkt me. Hoeveel nieuwe dingen zou jij willen proberen als je eerst door twintig hoepels moet springen?

Durf jezelf daarom eens af te vragen of er binnen jouw bedrijf niet honderden onnodige regels bestaan. Welke kunnen jullie als team overboord gooien? En hoe gaan jullie ervoor zorgen dat er meer ruimte komt voor creativiteit? Geloof me, dat loont veel meer dan eindeloze efficiëntie.

Om te weten wat er allemaal mogelijk is, heb je rolmodellen nodig en om een rolmodel te worden, moet je durven pionieren. Dat is precies wat Janneke Niessen doet als technologie-ondernemer en investeerder. Ze deelt iedere week haar persoonlijke ervaringen als ondernemer en schrijft over welke bedrijven je écht wilt leren kennen. En over alles wat haar nog meer opvalt.