Close

De prijs van activisme

24 september 2020 02:09 / Janneke Niessen
Columnist background Columnist image
O Ook columnist Janneke Niessen werd gegrepen door het nieuws dat opperrechter Ruth Bader Ginsburg is overleden. Haar activisme was essentieel voor vrouwenrechten, maar zeker niet vanzelfsprekend.

'I never thought of myself as an activist. I thought of myself as a basketball player', zei Michael Jordan over de kritiek die hij kreeg toen hij zich weigerde uit te spreken voor een Democratische senaatskandidaat in Amerika. Na zijn carrière als profbasketballer heeft hij die activistische rol wél gepakt, maar ik begrijp zijn keuze van toen, net zoals ik begrijp waarom Max Verstappen recentelijk besloot niet te knielen voor Black Lives Matter.

Ik begrijp het omdat ik me ervan bewust ben dat mensen altijd een prijs betalen voor hun activisme.

Afgelopen weekend overleed de Amerikaanse hoge rechter Ruth Bader Ginsburg, the Notorious R.B.G., zoals ze door haar grote schare fans wordt genoemd. Ze was een activist voor vrouwenrechten en dankzij haar zijn bijna 200 wetten geschrapt waarmee op sekse werd gediscrimineerd. Dankzij haar kunnen vrouwen in Amerika zonder toestemming van een man een hypotheek afsluiten en mogen ze niet meer worden ontslagen omdat ze zwanger zijn. De vooruitgang die ze heeft geboekt en de impact die ze heeft gemaakt zijn groot. Maar realiseren we ons ook welke prijs ze daarvoor heeft betaald?

'Je zit niet gevangen, maar bent ook niet vrij'

Ruth Bader Ginsburg heeft haar portie discriminatie en intimidatie gehad. Op Harvard Law School werden zij en haar mede vrouwelijke studenten tijdens een diner met de decaan gevraagd om te beargumenteren waarom zíj de plek van een man hadden ingepikt. En ondanks dat ze best of class was, kon ze geen baan vinden bij een advocatenkantoor, omdat ze dat jaar 'al een vrouw hadden aangenomen' of überhaupt geen vrouwen zochten. Als jurist zag ze de wet als dé plek om seksisme en ongelijkheid aan te pakken. Ze heeft vervolgens haar hele leven gewijd aan het creëren van gelijke rechten voor vrouwen én mannen.

De prijs die mensen betalen voor hun activistische rol is soms hoog. Een van mijn collega-ondernemers heeft zich actief uitgesproken in het debat rondom diversiteit en wordt sindsdien online lastiggevallen en bedreigd, dusdanig dat het impact heeft op haar mentale gezondheid en fysieke veiligheid. Je hoeft maar naar het Twitteraccount van Clarice Gargard te kijken om te zien welke impact de vele bedreigingen op haar leven hebben. Je zit niet gevangen, maar bent ook niet vrij.

'De drang naar vooruitgang is groter dan de stem van de naysayers'

Nadat Eva de Mol en ik cijfers publiceerden over het percentage investeringen in vrouwelijke ondernemers, kregen wij ook reacties die we niet hadden verwacht. Wat wij zagen als feiten die de status quo aangaven, was voor anderen een reden om zich aangevallen te voelen en dus terug te slaan. Een reden om te roepen dat we terug naar de keuken moesten of ons dingen toe te wensen die ik liever niet herhaal. En in mijn missie voor meer diversiteit in de technologiesector heb ik vergelijkbare ervaringen.

'Als niemand reageert op wat je zegt, boeit het ook niemand, en maak je geen impact', zei Neelie Kroes toen ik deze reacties met haar besprak. Neelie, zelf ervaringsdeskundige, heeft gelijk. Mij krijg je ook niet klein. De drang naar vooruitgang is groter dan de stem van de naysayers. Ik betaal er alleen wel een prijs voor. En ik wéét dat die klein is in vergelijking tot de prijs die anderen betalen. Maar ik begrijp daarom ook dat timing wel degelijk een rol speelt. Je hebt soms geen ruimte voor iets anders dan dat ene doel: het winnen van de Formule 1, het behalen van de Olympische Spelen, het runnen van een bedrijf. De keuze om je op zo'n moment niet uit te spreken moet je als mens kunnen maken – hoe ingewikkeld dat dilemma ook is.

Ik hoop dat de mensen die dit weekend massaal Ruth Bader Ginsburg eerden, zich ook realiseren welke prijs zij heeft betaald. En dat wij allemaal beseffen hoe bijzonder het is dat er nog steeds mensen bereid zijn om zoveel van zichzelf op te geven voor de vooruitgang van ons allemaal.

Om te weten wat er allemaal mogelijk is, heb je rolmodellen nodig en om een rolmodel te worden, moet je durven pionieren. Dat is precies wat Janneke Niessen doet als technologie-ondernemer en investeerder. Ze deelt iedere week haar persoonlijke ervaringen als ondernemer en schrijft over welke bedrijven je écht wilt leren kennen. En over alles wat haar nog meer opvalt.