Close

Generation Rent: zijn wij straks allemaal dakloos?

12 mei 2021 07:05 / Zahra Boufadiss
Columnist background Columnist image
C Columnist Zahra Boufadiss is strafrechtadvocaat in Amsterdam. Op deze plek deelt ze iedere twee weken haar visie op haar werk – en de rest van de wereld.

Anti-daklozen-architectuur: een kwaadaardige uitvinding van de mensheid. Het is een strategie waarbij de openbare ruimte doelbewust zo rot mogelijk wordt gemaakt voor daklozen. Daklozen ja: juist de personen die volledig afhankelijk zijn van die openbare ruimte. Het is namelijk hun huis, ze kunnen nergens anders heen. Eerst dacht ik dat zulke architectuur een Amerikaans verschijnsel was, maar in ons land is zulke ontmenselijking steeds vaker te zien. Platte oppervlaktes die worden voorzien van spikes zodat slapen een martelgang wordt. Onnodige metalen beugels op onlogische plekken, zodat je zitten wel uit je hoofd laat. Bankjes op stations worden weggehaald of voorzien van hellende oppervlakken en onnodige armleuningen: alles om toch maar te voorkomen dat daklozen beschutting zoeken. Wij blijven hierover grotendeels stil. Tja, het raakt ons toch niet.

Als je denkt dat die woningen voor een nette prijs weggaan, heb je nog nooit Monopoly gespeeld

Zelf heb ik geen koophuis, terwijl ik 30 ben en een goede baan heb. Na mijn studententijd waren de koopprijzen al zo gestegen dat ik besloot eerst aan het werk te gaan. Inmiddels ben ik vijf jaar verder, maar dat koophuis is als een fata morgana, een onbereikbaar luchtkasteel. Met studieschuld, maar zonder ouders met een jubelton, is het voorlopig onmogelijk om een hypotheek te krijgen, waarmee ik zo’n peperdure woning kan bekostigen. Gelukkig kan ik wel een huurwoning betalen, en ook nog in de stad waar ik werk. Studenten van nu kunnen vaak geen kamer vinden. En als ze wel succes hebben, moeten ze een hoge lening afsluiten bij DUO om die tien vierkante meter kunnen betalen. Ook zijn er  steeds meer ‘economisch daklozen’: mensen met een baan, maar die geen woning kunnen vinden of betalen.

En ik weet ook wel dat ik geen expert ben op het gebied van huisvesting, maar ik krijg toch sterk de indruk dat dit het resultaat is van brak beleid van de overheid. Woningprijzen en huren zijn eindeloos opgedreven om investeerders aan te trekken. Zelfs letterlijk met een advertentie op hun website. Ondanks het nijpende woningtekort wordt er veel te weinig gebouwd. Ondertussen moeten woningcorporaties jaarlijks hoge belasting betalen aan het Rijk. Tja, en om dat te betalen gooien die corporaties hun sociale huurwoningen met straten tegelijk in de uitverkoop. Al die woningen komen in handen van bankiers. En als je denkt dat ze die woningen voor een nette sociale prijs in de verhuur gooien, heb je zeker nog nooit Monopoly gespeeld.

Zó zwartgallig had ik mijn oude dag nou ook weer niet voor me gezien

Het recht op huisvesting is een grondrecht dat in onze Grondwet en meerdere internationale verdragen is vastgelegd. Toch gaan we nog niet massaal de straat op om ons woonrecht op te eisen, terwijl onze toekomst allesbehalve rooskleurig is. In Ierland kampen ze met hetzelfde probleem. In een artikel dat ik las werd een angstaanjagend toekomstbeeld geschetst dat ook voor Nederland opgaat. Generation Rent – zoals de schrijver mijn generatie noemt –  zal door het dramatische overheidsbeleid nooit in staat zijn om een woning te kopen. Door de vergrijzende maatschappij kunnen we pas op ons 70e met pensioen, maar tegen die tijd kunnen we de astronomisch gestegen huurprijzen niet betalen met een AOW en aanvullend beursje. Het gevolg: een tsunami aan dakloosheid. Straks hebben we ons hele leven keihard gewerkt, geen vermogen opgebouwd én geen dak boven ons hoofd. Nu wist ik al dat ‘Funda-fun’ er voor mij voorlopig niet in zit, maar zo zwartgallig had ik mijn oude dag nou ook weer niet voor me gezien.

Dakloosheid is geen ver-van-ons-bed-show. Als we zo doorgaan heeft mijn generatie straks tickets voor de eerste rij. In het volle zicht wordt vijandige anti-daklozen architectuur gebouwd, maar onze woningmarkt is inmiddels ook voorzien van onzichtbare metalen spikes en oervervelende armleuningen. Beiden zijn het gevolg van doelbewust overheidsbeleid. Hierdoor komt het recht op een thuis steeds verder onder druk te staan en dat is onacceptabel. Het is tijd om zowel de zichtbare als onzichtbare vijandige architectuur af te breken en er tonnen huizen voor in de plaats te bouwen. We hebben nu al jaren geprobeerd om de markt het te laten oplossen, maar jongens: het werkt niet. Tijd om zelf de mouwen uit de mouwen te steken, Den Haag! Begin maar eens met het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek en leg de verkoop van woningen aan beleggers alsjeblieft aan banden. En als je toch bezig bent: graag een bulldozer over al die anti-daklozen-bouwwerken.