Close

Wees geen clitnitwit

02 juni 2021 02:06 / Floor Bakhuys Roozeboom
Columnist background Columnist image
F Floor Bakhuys Roozeboom (37) is schrijver en journalist. Ze woont in Amsterdam met haar vriend en twee kleine kinderen. Hier deelt ze haar verwonderingen over de belangrijke (en minder belangrijke) zaken des levens.

Zo zit je nog een beetje daas met een kop koffie de nasmaak van een tegenvallende nacht weg te slikken, zo ben je verwikkeld in een verhitte discussie over de ‘essentialiteit’ van de clitoris. Als je actief bent op Twitter kan het snel gaan op de maandagochtend. Aanleiding was het nieuws dat de clitoris vanaf heden dan toch nog uitgebreid en anatomisch correct (bonus!) in het biologieboek is opgenomen. Een feit dat je anno 2021 als een beetje droevig kan omschrijven, maar ook heugelijk zou kunnen noemen, afhankelijk van je vermogen om zelf de slingers op te hangen in het leven.

Voor wie de memo heeft gemist: de clitoris is dus niet alleen ‘dat knopje’ dat parmantig bovenin de vulva prijkt. Het is een heel onderhuids orgaan, compleet met zwellichamen die als beschermende armen om de vagina heen liggen en ander moois, waarvan het zichtbare gedeelte slechts het topje van de ijsberg is. De penis en de clitoris hebben dezelfde embryonale oorsprong, zwellen allebei op bij opwinding en spelen allebei een rol bij het mogelijk maken van wat we zo saamhorig maar onsexy geslachtsgemeenschap noemen. Als een vrouw opgewonden is, wordt de vagina niet alleen van lichaamseigen glijmiddel voorzien, de gezwollen clitoris vormt ook een soort schokdempend ‘kussentje’ rondom de vagina. Essentieel voor plezierige, pijnloze seks. Amazing, no?

'De woke-agenda is ook in de biologieboeken aangeland', twitterde hij

Ik ben geen seksuoloog of anatomisch expert, dus vergeef me alsjeblieft als het toch weer nét anders in elkaar blijkt te zitten. Maar ik ben al blij met dit beetje extra basiskennis dat in ‘mijn tijd’ nog volkomen ontbrak. Als geriatric millennial behoor ik tot de generatie die met rode wangen de seksverhalen in de Hitkrant, de Break-Out en de Fancy las (waarin om de een of andere onnavolgbare reden altijd een hoofdrol was weggelegd voor schaars geklede buurmeisjes en spuitbussen met slagroom), terwijl er op school tijdens de biologieles iets plichtmatigs met een condoom en een banaan werd gedaan. Alle meisjes kregen na het magische codewoord ‘acne’ of ‘menstruatie’ vanaf hun vijftiende een gul pretpakket aan hormonale anticonceptie voorgeschreven. Maar ik kan me niet herinneren ooit iets over te ‘clitorishoed’ of de ‘clitoriseikel’ te hebben gehoord, om over zwellichamen nog maar te zwijgen.

Dat het biologieboek nu is uitgebreid met meer kennis over zo’n prachtig staaltje anatomisch vernuft, dat lijkt me vooral reden tot vreugde. Maar niet iedereen is enthousiast. Zo was er een biologieleraar die op Twitter te kennen gaf de nieuwe versie van het biologieboek “geen verbetering” te vinden: “Neem de tijd om het voortplanting hoofdstuk te bekijken dan zie je dat de woke-agenda ook in de biologieboeken is aangeland”, zo twitterde hij. Waar die woke-agenda dan uit bestaat? Iets met uitleg over porno, gender en verschillende seksuele geaardheden. Geen gepaste stof voor de jongste categorie pubers, vond hij. En o ja, dat de clitoris vanaf nu uitgebreider behandeld wordt: prima. Maar dan wel pas liever in wat oudere groepen. Want, zo viel journalist Wierd Duk de leraar bij: dat hoeven kinderen van die leeftijd nog helemaal niet te weten.

Het vrouwelijk orgasme wordt vaak nog hooguit als een leuke bonus gepresenteerd

Kijk, de penis is nu eenmaal essentieel voor de voortplanting en de clitoris niet, zo luidde de redenatie. Nu is dat alleen al pertinente onzin. Ja, een vrouw kan ook zwanger worden zonder stimulatie van de clitoris, maar wie beweert dat de clitoris geen essentiële rol speelt bij de voortplanting, moet dan ook concluderen ook de speekselklieren geen essentiële rol spelen bij de spijsvertering. Je kunt met een droge mond een stuk beschuit doorslikken, maar het gaat niet van harte en daar is een reden voor. Het vocht dat vrijkomt bij opwinding vergemakkelijkt penetratie en maakt dat spermacellen zich beter kunnen voortbewegen. Bovendien vergroten de samentrekkingen bij het vrouwelijk orgasme de kans op een succesvolle bevruchting. Bij het mirakel der conceptie komt meer kijken dan een zaadlozing alleen.

Maar daarin schuilt wat mij betreft nog niet eens de crux. De clitoris maakt niet alleen dat vrouwen überhaupt zín hebben om seks te hebben (een detail blijkbaar), maar zorgt door de eerder genoemde doorbloeding, bevochtiging en natuurlijke schokdemping ook dat penetratie niet pijnlijk, maar plezierig wordt, zo legde hoogleraar seksuologie Ellen Laan nog maar eens uit op Twitter. Cruciaal puntje. Zeker als je bedenkt dat de helft van de vrouwen weleens pijn heeft (gehad) bij vaginale penetratie en één op de tien zelfs altijd. Bijna de helft van de vrouwen komt niet of moeilijk klaar. Niet omdat ze ‘stuk’ zijn, maar omdat vrouwelijke opwinding nog te vaak als een bijzaak wordt gepresenteerd en het vrouwelijk orgasme hooguit als een leuke bonus.

Dus nog even los van het gelul (sorry) dat de clitoris niet essentieel zou zijn voor de voortplanting: meisjes hebben recht op accurate basiskennis over hun eigen lichaam. En niet pas als ze zich eerst door de wankele en verbijsterende jaren van de vroege puberteit hebben weten te worstelen, met al het gefriemel, gepor, getwijfel en gedoe dat daarbij hoort, maar gewoon vanaf het begin. Want simpelweg weten hoe je eigen lichaam in elkaar steekt en hoe het werkt, dát lijkt me essentieel genoeg.