Close

Go green… of blijf thuis

11 januari 2022 01:01 / Janneke Niessen
Columnist background Columnist image
A Als technologie-ondernemer en investeerder weet Janneke Niessen als geen ander wat het betekent om te pionieren. Op deze plek deelt ze haar ervaringen, de tech-ontwikkelingen die op dit moment spelen én welke bedrijven je echt wilt leren kennen.

Soms lees je iets wat zo ridicuul is dat je denkt dat het een grap is. Dat je je afvraagt of het misschien een hele vroege 1 aprilgrap zou kunnen zijn of dat je dubbelcheckt of De Speld niet een artikel heeft doorgeplaatst op een ander nieuwsmedium. Dat had ik toen ik las dat er enorme hoeveelheden lege vliegtuigen door het Europese luchtruim bewegen omdat ze anders hun start- en landingsrechten op verschillende vliegvelden kwijtraken. In een tijd waarin meerdere natuurrampen ons herinneren aan de urgentie van de klimaatcrisis en zélfs de VVD het belang inziet van maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan, vinden we dit blijkbaar acceptabel? Vliegschaamte? Not so much.

Het gaat hier ook niet om een paar vluchten, alleen al bij Lufthansa zijn het 18.000 vluchten deze winter. 18.000! Om de CO₂ van één vlucht te compenseren zou je 120.000 bomen moeten planten. Een snel rekensommetje laat zien dat er ruim twee miljard bomen geplant moeten worden voor 18.000 vluchten. En dat staat weer gelijk aan ongeveer een vijfde van Nederland vol zetten met bomen. Allemaal voor de lege vluchten van één maatschappij, gedurende één winter.

Het lijkt me ijdele hoop dat deze industrie duurzaamheid écht prioriteit gaat geven

En hoewel dit natuurlijk een totaal achterlijke situatie is, is het echte probleem wat mij betreft de regelgeving die hieraan ten grondslag ligt. Als gevolg van corona is het aantal lege vluchten weliswaar extreem hoog, maar deze regel bestaat al veel langer en ook normaal gesproken zijn er genoeg vluchten zonder passagiers. Hoe kan het dat in een tijd waarin de European Green Deal zich richt op het ambitieus verminderen van CO₂ -uitstoot, het uitvoeren van meer vluchten tegelijkertijd wordt gestimuleerd door diezelfde Europese Unie met het 'use it or lose it' beleid?

Ook al kloppen de incentives niet, de krokodillentranen van luchtvaartmaatschappijen 'omdat ze niet anders kunnen' zijn hilarisch en hypocriet. Het lijkt me ijdele hoop dat een industrie die al eeuwig aan het subsidie-infuus hangt, duurzaamheid uit zichzelf écht prioriteit gaat geven. Zeker zolang duurzaam vaak duurder betekent, terwijl hun klanten goedkoop het belangrijkst vinden.

Die slots zijn blijkbaar belangrijk genoeg om een dikke middelvinger op te steken naar het klimaat

De druk om te veranderen zal daarom vanuit Europa moeten komen. De EU heeft als doel dat vanaf 2025 bij alle vertrekkende vluchten ten minste 2 procent duurzame brandstof in de tank zit. Het kan aan mij liggen maar ik vind dat niet bepaald ambitieus klinken. De CO₂-uitstoot van die brandstof ligt 75 procent lager dan normale brandstof, en dat maakt de mogelijke impact enorm. Die duurzame brandstof heeft absoluut gevolgen voor de ticketprijzen, maar ik denk dat we ons inmiddels allemaal wel realiseren dat de kosten van de klimaatcrisis duizelingwekkend hoog zijn, en dat die paar euro per ticket dus niet ons grootste probleem is.

In plaats van 'use it or lose it' zouden we ons misschien kunnen richten op een beleid waarbij de meest duurzame maatschappijen de beste en meeste slots krijgen: go green or go home. Die slots zijn blijkbaar belangrijk genoeg om met een leeg vliegtuig een dikke middelvinger op te steken naar het klimaat, dus zal een incentive waarbij duurzaamheid wordt beloond, de transitie ongetwijfeld versnellen. Maar ook als consument moeten we in de spiegel kijken: wij zijn het die de tickets kopen en de groei van vliegverkeer veroorzaken. Maar we kunnen onze footprint verkleinen, bijvoorbeeld door extra duurzame brandstof in te kopen bij de aanschaf van een ticket. KLM biedt die optie al. Wij kunnen dus wel heel verontwaardigd zijn over het gedrag van luchtvaartmaatschappijen, en dat is ook terecht, maar dat ontslaat ons niet van onze eigen verantwoordelijkheid. Go green... or stay home.