Close

Doe maar normaal? Nee, bedankt

14 oktober 2022 09:10 / Zahra Boufadiss
Columnist background Columnist image
Z Zahra Boufadiss is strafrechtadvocaat in Amsterdam. Op deze plek deelt ze iedere twee weken haar visie op haar werk – en de rest van de wereld.

Doe maar normaal, dan doe je gek genoeg: Nederlandser dan dat, wordt het niet. ‘De Nederlandse volksaard wordt ermee getypeerd’, aldus de Van Dale. Sinds jongs af aan heb ik een hekel aan dit gezegde en alles waar het voor staat. Blijkbaar danken we het aan een songfestivalliedje uit 1972:“hé, moet ik origineel zijn/ of is dat nog te vroeg? / Doe jij maar gewoon / Da’s gek genoeg.”  Nou, daar spreekt weinig ambitie uit. Vier jaar later, verscheen het spreekwoord in ons woordenboek en een halve eeuw later zijn we er nog niet vanaf. Tijd om het voor eens en voor altijd naar tot-nooit-meer-ziens te sturen.

Dit gedrocht van een spreekwoord walst onze samenleving plat tot het één groot bord stamppot is, maar dan lauw en zonder jus. Wijk je af, dan word je gewantrouwd. Bij kinderen wordt al ingepeperd om vooral niet op te vallen. Wees maar net als de rest, anders word je gepest. En dat had effect: spijkerbroek, t-shirt en gympies: op mijn school droeg iedereen dezelfde kleren en hetzelfde kapsel. In mijn jaren waren dat trouwens stekeltjes of de befaamde Nick Carter-gordijntjes. Géén Kipling, dan was je een loser.

We bezitten als volk een Shakespeariaans gevoel voor drama

Dat pubers graag dezelfde kleren dragen, is niet zo erg. Maar de boodschap achter het spreekwoord is wel schadelijk. Normaal zijn betekent niet-opvallen. Rustig zijn in de klas, anders word je eruit gepikt. Niet je hand opsteken, nerd! Straks hebben ze door dat je intelligent bent. Normaal zijn betekent ook hetero, waardoor queer-jongeren hun geaardheid proberen weg te wensen.

Omdat afwijken een doodzonde is, durven pubers vaak niet te vertellen dat zij het thuis zwaar hebben. Bij mij op school werd dagelijks gegrapt over mensen in Brinkgreven, een psychiatrisch ziekenhuis in Deventer. Die mensen daar waren hartstikke gek. Met de grapjes lachte ik mee, maar vertellen dat mijn vader op dat moment in Brinkgreven zat, deed ik niet. Zelfs niet aan mijn beste vriendinnen. Qua kleding en gedrag was ik misschien eigenzinnig, maar écht afwijken durfde ik ook niet.

Dat nuchtere Nederlandse volkje bestaat trouwens ook helemaal niet. Kijk nou eens, joh: André Hazes werd onder het oog van 55.000 huilende fans in de Amsterdam Arena begraven, boeren demonstreren gewapend met tractoren en tijdens de coronacrisis stonden we met z'n allen op het balkon te klappen voor de zorg. Nuchter, nee. We bezitten eerder een Shakespeariaans gevoel voor drama.

Laten we onze kinderen aanmoedigen om zichzelf te zijn, ook als dat afwijkend is

Gelukkig maar! Zo’n korset van normaliteit verstikt alleen maar. We moeten onze kinderen juist aanmoedigen om zichzelf te zijn. Ook als dat afwijkend of ‘gek’ is. Voor volwassenen is er ook werk aan de winkel. Tijd om gewoon zijn wat lager op ons prioriteitenlijstje te zetten. Kom op, van binnen is niemand helemaal normaal. Iedereen heeft afwijkende trekjes en gewoonten. Nu nog de ballen om dat aan de buitenwereld te laten zien.

Normaal zijn is veel te lang overgewaardeerd. Dat misbaksel van een spreekwoord is vijftig jaar oud en hopeloos uit de tijd. Onze stamppot-samenleving kan juist wel wat spice en jus gebruiken.

Zahra Boufadiss is strafrechtadvocaat in Amsterdam. Op deze plek deelt ze iedere twee weken haar visie op haar werk – en de rest van de wereld.

Zahra Boufadiss

LEES MEER OVER